O integracji opozycyjnych paradygmatów nauk społecznych. Próba rewizji założeń nie-Marksowskiego materializmu historycznego

Main Article Content

Mieszko Ciesielski

Abstrakt

The author embarks on the issue of integration of paradigms developed within social sciences. Usually, theoreticians distinguish three pairs of opposing paradigms: materialism/idealism, holism/individualism, and antagonism/solidarism. The papers argues that Leszek Nowak’s theory of non-Marxian historical materialism, after a revision of some of its underlying conceptual premises, might become a theory which overcomes one-sidedness of particular paradigms. The author’s view is that modification of two premises, i.e. radical materialism, antagonistic notion of social being will make it possible to formulate a general social theory which integrates the paradigms in question. The article outlines the idea of a general social theory construed in this fashion.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Ciesielski, M. (1). O integracji opozycyjnych paradygmatów nauk społecznych. Próba rewizji założeń nie-Marksowskiego materializmu historycznego. Człowiek I Społeczeństwo, 42, 73-91. https://doi.org/10.14746/cis.2016.42.5
Dział
ARTYKUŁY

Referencje

  1. Brzechczyn K., Zapaść obywatelska i absorpcja elit. Próba poszerzenia teorii ewolucji społeczeństwa politycznego, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 17: Marksizm, liberalizm, próby wyjścia, red. L. Nowak, P. Przybysz, Poznań 1997.
  2. Brzechczyn K., Odrębność historyczna Europy Środkowej. Studium metodologiczne, Poznań 1998.
  3. Brzechczyn K., Nie-Marksowski materializm historyczny Leszka Nowaka – stan obecny i perspektywy rozwojowe, w: J. Brzeziński, A. Klawiter, T.A.F. Kuipers, K. Łastowski,
  4. K. Paprzycka, P. Przybysz (red.), Odwaga filozofowania. Leszkowi Nowakowi w darze, Poznań 2002.
  5. Brzechczyn K., Upadek imperium socjalistycznego. Próba modelu, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 19: Ścieżki transformacji, red. K. Brzechczyn, Poznań 2003.
  6. Brzechczyn K., Upadek realnego socjalizmu w Europie Wschodniej a załamanie się hiszpańskiego imperium kolonialnego w Ameryce Łacińskiej. Próba analizy porównawczej, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 19: Ścieżki transformacji, red. K. Brzechczyn, Poznań 2003.
  7. Brzechczyn K., O wielości linii rozwojowych w procesie historycznym. Próba interpretacji ewolucji społeczeństwa meksykańskiego, Poznań 2004.
  8. Brzechczyn K., O ewolucji solidarnościowej myśli społeczno-politycznej w latach 1980-1981, Wyd. Naukowe WNS UAM, Poznań 2013.
  9. Brzechczyn K., Jednostka a dwa ujęcia rewolucji politycznej w nie-Marksowskim materializmie historycznym, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Wyd. Naukowe WNS UAM, Poznań 2013.
  10. Brzechczyn K., Wymiar cywilizacyjny nie-Marksowskiego materializmu historycznego. Rekapitulacja dotychczasowych ujęć i próba rozwinięcia, „Studia z Filozofii Polskiej” 8/2013.
  11. Buchowski M., Społeczeństwo premomentowe. Próba uzupełnienia nie-Marksowskiego materializmu historycznego, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 19: Ścieżki transformacji, red. K. Brzechczyn, Poznań 2003.
  12. Ciesielski M., Świadomościowy wymiar rewolucji. Przypadek pętli i kontrpętli ideowej w Wielkiej Rewolucji Francuskiej, w: K. Brzechczyn, M. Nowak (red.), O rewolucji. Obrazy radykalnej zmiany społecznej, Poznań 2007.
  13. Ciesielski M., Zagadnienie ograniczeń racjonalnego modelu działań ludzkich. Próba ujęcia działania nawykowo-racjonalnego, Poznań 2012.
  14. Ciesielski M., Leszek Nowak’s Non-Christian Model of Man and the Interdisciplinarity of the Humanities, „Studia Europaea Gnesnensia” 7/2013.
  15. Ciesielski M., Nie-Ewangeliczny model człowieka. O antropologii Leszka Nowaka, „Studia z Filozofii Polskiej” 8/2013.
  16. Ciesielski M., Problem kumulacji podziałów klasowych we współczesnym kapitalizmie. Próba interpretacji teoretycznej, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Poznań 2013.
  17. Egiert R., Pewne wzmocnienie racjonalistycznego modelu człowieka, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Poznań 2013. Falkiewicz A., Jeden i liczba mnoga, Wrocław 1989.
  18. Giddens A., Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji, Poznań 2003.
  19. Karczyńska E., Struktura społeczna Imperium Osmańskiego. Próba analizy teoretycznej, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Poznań 2013.
  20. Łastowski K., Teoria rozwoju gatunków a teoria ruchu formacji społeczno-ekonomicznej, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki” t. 3: Założenia materializmu historycznego, red. L. Nowak, Warszawa – Poznań 1978.
  21. Nowaka L., Wykłady z filozofii marksistowskiej, t. 1: Dialektyka, Poznań 1976.
  22. Nowak L., Koncepcja historii w kategorialnej interpretacji dialektyki, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki” t. 2: Założenia dialektyki, red. L. Nowak, Warszawa – Poznań 1977.
  23. Nowak L., U podstaw dialektyki marksowskiej. Próba interpretacji kategorialnej, Warszawa 1977.
  24. Nowak L., Wstęp do idealizacyjnej teorii nauki, Warszawa 1977.
  25. Nowak L., Teoria formacji społeczno-ekonomicznej jako teoria adaptacyjna, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki” t. 3: Założenia materializmu historycznego, red. L. Nowak, Warszawa – Poznań 1978.
  26. Nowaka L., Wykłady z filozofii marksistowskiej, t. 2: Ontologia i epistemologia, Poznań 1978.
  27. Nowak L., O konieczności socjalizmu i konieczności jego zaniku, „Przyjaciel Nauk” 1-2/1985-86.
  28. Nowak L., Władza. Próba teorii idealizacyjnej, Warszawa 1988.
  29. Nowak L., U podstaw teorii socjalizmu: t. 1: Własność i władza. O konieczności socjalizmu, t. 2: Droga do socjalizmu. O konieczności socjalizmu w Rosji, t. 3: Dynamika władzy. O strukturze i konieczności zaniku socjalizmu, Poznań 1991.
  30. Nowak L., Adaptacyjna interpretacja materializmu historycznego: przegląd. Przyczynek do polskiego marksizmu analitycznego, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 17: Marksizm, liberalizm, próby wyjścia, red. L. Nowak, P. Przybysz, Poznań 1997.
  31. Nowak L., Efekt kresowy w procesie historycznym, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 17: Marksizm, liberalizm, próby wyjścia, red. L. Nowak, P. Przybysz, Poznań 1997.
  32. Nowak L., Marksizm versus liberalizm: pewien paradoks, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 17: Marksizm, liberalizm, próby wyjścia, red. L. Nowak, P. Przybysz, Poznań 1997.
  33. Nowak L., Gombrowicz: Człowiek wobec ludzi, Warszawa 2000.
  34. Nowak L., O prognozie totalitaryzacji kapitalizmu. Próba oceny po dwudziestu latach, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 19: Ścieżki transformacji, red. K. Brzechczyn, Poznań 2003.
  35. Nowak L., Człowiek i ludzie, czyli ile utopii społecznej daje się wyprowadzić na obecnym etapie konkretyzacji nie-Marksowskiego materializmu historycznego, w: L. Nowak, Polska droga od socjalizmu. Pisma polityczne 1980-1989, wybór i oprac. K. Brzechczyn, Poznań 2011 [1985].
  36. Paprzycka K., M. Paprzycki, Jak dochodzi do wybuchu rewolucji?, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Poznań 2013.
  37. Paprzycki M., Nie-Ewangeliczny model człowieka. Próba wyjaśnienia psychoanalitycznego, „Poznańskie Studia z Filozofii Humanistyki” t. 22: Jednostka w układzie społecznym. Próba teoretycznej konceptualizacji, red. K. Brzechczyn, M. Ciesielski, E. Karczyńska, Poznań 2013.
  38. Tomczak G., Modele zaburzonego rozwoju społecznego: katastrofa i załamanie, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki” t. 9: Klasy – światopogląd – idealizacja, red. P. Buczkowski, A. Klawiter, Warszawa-Poznań 1985.
  39. Weber M., Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin 1994.