Nie tylko do archiwum. Wokół literackiego zdarzenia i filmowego dokumentu

Main Article Content

Abstrakt

Artykuł jest próbą przyjrzenia się miejscu spotkania: kina dokumentalnego i kultury literackiej, pojmowanej tu w kontekście „zdarzeniowości” i jej dwóch konkretnych przejawów, czyli poetyckiego slamu i spotkania autorskiego. Rozważając to zagadnienie, trudno poprzestać na wniosku, iż dokumentalna kamera, towarzysząc slamowej rywalizacji lub spotkaniu z pisarzem, musi ograniczyć swój udział wyłącznie do nieskomplikowanej funkcji archiwizacyjnej. Analiza wybranych przykładów (warto od razu dodać – katalog filmowych tytułów, uosabiających sformułowane rozpoznania, nie jest bogaty) dowodzi, że wspomniany „styk” zawiera w sobie potencjał znacznie szerszy: dokument potrafi skutecznie uchwycić choćby unikalną dramaturgię zdarzenia, jego semantykę wpisaną nie tylko w słowo, ale i obraz, kryje on w sobie też niemałe możliwości interpretacyjne. Innymi słowy, jeśli ujmować filmowy dokumentalizm jako „dodatek” do literackiego zdarzenia, to tylko ze świadomością tych nie zawsze oczywistych, lecz istotnych znaczeniowo implikacji.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Pławuszewski, P. (2016). Nie tylko do archiwum. Wokół literackiego zdarzenia i filmowego dokumentu. Forum Poetyki, (6), 34-43. https://doi.org/10.14746/fp.2016.6.26748
Dział
Teorie
Biogram autora

Piotr Pławuszewski

Dr, pracownik Katedry Filmu, Telewizji i Nowych Mediów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się przede wszystkim wokół teorii/praktyki kina dokumentalnego oraz historii filmu polskiego. Autor monografii twórczości Władysława Ślesickiego (w druku); współredaktor tomu Pogranicza dokumentu (Poznań 2012) oraz monograficznego numeru pisma „Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication” (t. XIV, 2014); publikował m.in. w „Images”, „Kinie”, „Kwartalniku Filmowym”, „Pleografie” i „Ekranach”.|PhD, is employed at the Department of Film, Television, and New Media at Adam Mickiewicz University; his research interests focus primarily on the theory and practice of documentary film and the history of Polish film. He has written a monograph on the work of Władysław Ślesicki (currently in the course of issue), and is co-editor of the volume Pogranicza dokumentu (Borderlands of the Documentary, Poznań 2012) and a thematic issue of Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication (vol. XIV, 2014). He has published work in journals including Images, Kino, Kwartalnik Filmowy, Pleografia and Ekrany.

Referencje

  1. Anderson, Gary L. , i Kathryn Herr, red. Encyclopedia of Activism and Social Justice. T. 3. 3 t. A Sage Reference Publication. Thousand Oaks, Calif.: Sage Publications, 2007.
  2. Bañales, M. „Slam Poetry”. W Encyclopedia of Activism and Social Justice, zredagowane przez Gary L. Anderson i Kathryn Herr. T. 3. A Sage Reference Publication. Thousand Oaks, Calif.: Sage Publications, 2007.
  3. Burke, Peter. Naoczność: materiały wizualne jako świadectwa historyczne. Przetłumaczone przez Justyn Hunia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.
  4. Burke, Peter. „Narracje wizualne”. W Naoczność: materiały wizualne jako świadectwa historyczne, przetłumaczone przez Justyn Hunia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.
  5. Burke, Peter. „Od świadka do historyka”. W Naoczność: materiały wizualne jako świadectwa historyczne, przetłumaczone przez Justyn Hunia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.
  6. Ebert, Roger. „SlamNation”. Https://Www.Rogerebert.Com/ (blog), 23 październik 1998. https://www.rogerebert.com/reviews/slamnation-1998.
  7. Ellis, Jack C. The Documentary Idea: A Critical History of English-Language Documentary Film and Video. Englewood Cliffs: Prentice Hall, 1989.
  8. Filipowicz, Kornel. Biały ptak i inne opowiadania. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1973.
  9. Filipowicz, Kornel. „Moja kochana, dumna prowincja”. W Biały ptak i inne opowiadania. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1973.
  10. Frąckowiak, Maciej, i Krzysztof Olechnicki, red. Badania wizualne w działaniu: antologia tekstów. Warszawa: Fundacja Nowej Kultury „Bęc Zmiana”, 2011.
  11. Kaczmarek, Jerzy. Zobaczyć społeczeństwo: film i wideo w badaniach socjologicznych. Seria Socjologia 73, 2014.
  12. Karabasz, Kazimierz. Odczytać czas. Łódź: Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera, 2009.
  13. Mahlknecht, Johannes. „The Hollywood Novelization: Film as Literature or Literature as Film Promotion?” Poetics Today 33, nr 2 (2012): 137–68.
  14. Nichols, Bill. „Typy filmu dokumentalnego”. W Metody dokumentalne w filmie, zredagowane przez Dagmara Rode i Marcin Pieńkowski. Prace Naukowe PWSFtviT., Film. Łódź: Wydawnictwo Biblioteki Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej, 2013.
  15. Pasolini, Pier Paolo. „Kino poezji”. W Po ludobójstwie: eseje o języku, polityce i kinie, przetłumaczone przez Izabela Napiórkowska, Mateusz Salwa, i Anna Mętrak. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego, 2012.
  16. Pasolini, Pier Paolo. Po ludobójstwie: eseje o języku, polityce i kinie. Zredagowane przez Mateusz Werner i Serafino Murri. Przetłumaczone przez Izabela Napiórkowska, Mateusz Salwa, i Anna Mętrak. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego, 2012.
  17. Pauwels, Luc. „Zwrot wizualny w badaniach i komunikacji wiedzy. Kluczowe problemy rozwijania kompetencji wizualnej w naukach społecznych”. W Badania wizualne w działaniu: antologia tekstów, zredagowane przez Krzysztof Olechnicki, przetłumaczone przez Maciej Frąckowiak. Warszawa: Fundacja Nowej Kultury „Bęc Zmiana”, 2011.
  18. Rode, Dagmara, i Marcin Pieńkowski, red. Metody dokumentalne w filmie. Prace Naukowe PWSFtviT., Film. Łódź: Wydawnictwo Biblioteki Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej, 2013.
  19. Somers-Willett, Susan B. A. The Cultural Politics of Slam Poetry Race, Identity, and the Performance of Popular Verse in America. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press, 2009