Poetyka konceptu Macieja Kazimierza Sarbiewskiego w kręgu historii idei

Main Article Content

Anna Kołos

Abstrakt

Twórczość teoretyczna Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, cieszy się stałym zainteresowaniem badaczy, którzy najwięcej uwagi poświęcają problematyce koncepcji i estetyki poezji, chrystianizacji antyku czy imitacji horacjańskiej. Wieloaspektowa refleksja autora przynależącego do „przejściowej” formacji intelektualnej w dziejach europejskiej myśli zachęca jednak równie silnie do studiów z zakresu historii idei, które sytuują przedmiot poznania na styku zautonomizowanych dziedzin nauki. Traktat De acuto et arguto poświęcony konceptycznej strukturze epigramatu, stanowi nie tylko świadectwo barokowej teorii literatury, lecz również, czytany w dialogu z innymi pismami Sarbiewskiego, odsłania konsekwentną kosmologię rzeczywistości.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kołos, A. (2017). Poetyka konceptu Macieja Kazimierza Sarbiewskiego w kręgu historii idei. Forum Poetyki, (7), 6-17. https://doi.org/10.14746/fp.2017.7.26756
Dział
Teorie
Biogram autora

Anna Kołos, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Anna Kołos (ur. 1987) – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa. Pracę doktorską pt. „Sceptycyzm w literaturze polskiego baroku” obroniła w 2015 roku na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 2013 roku opublikowała książkę pt. „Fides quaerens intellectum”. Wiara i rozum w barokowym konceptyzmie Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Poza dawną kulturą intelektualną jej główne zainteresowania obejmują imagologię, postkolonializm, badania nad monstrualnością, geografią mentalną i wizerunek „obcych” kultur w piśmiennictwie. Od 2015 roku uczestniczy w grancie NCN Chiny w polskim i serbskim podróżopisarstwie (od początku XVIII wieku do połowy XX wieku) . Od 2017 roku pracuje w Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk.|Anna Kołos (b. 1987) – has her PhD in Literary Studies. She defended her doctoral thesis, titled “Skepticism in Polish Baroque Literature,” in 2015 at the Department of Polish and Classical Philology at Adam Mickiewicz University in Poznan. In 2013, she published a book titled “Fides quaerens intellectum.” Wiara i rozum w barokowym konceptyzmie Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Aside from early intellectual culture, her main research interests include imagology, postcolonialism, theories of monstrosity, mental geography and images of “foreign” cultures in writing. Since 2015, she has been a participant of the NCN Grant Project Chiny w polskim i serbskim podróżopisarstwie (od początku XVIII wieku do połowy XX wieku) . Since 2107, she has worked at the Poznan Association for Friends of the Sciences.

Referencje

  1. Bouhours, Dominique. Les entretiens d’Ariste et d’Eugène. Nouvelle éditions. A Paris, 1741.
  2. Buszewicz, Elwira. Sarmacki Horacy i jego liryka. Imitacja – gatunek – styl. Rzecz o poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Krakow, 2006.
  3. Dales, Richard C. „Studies of the Rainbow”,. W The Scientific Achievement of the Middle Ages, 6. wyd., 81–88. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1994.
  4. Dmochowski, Franciszek Ksawery. Sztuka rymotwórcza: poema we czterech pieśniach. Wilno: Wilno : nakładem Towarzystwa Typograficznego, 1820. http://www.polona.pl/Content/585/3436sztuka_rymotworcza.html.
  5. Foucault, Michel. Słowa i rzeczy: archeologia nauk humanistycznych. Przetłumaczone przez Tadeusz Komendant. Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, 2006.
  6. Galilei, Galileo, i Sierotowicz, Tadeusz. „Waga pobiernicza”. W Od metodycznej polemiki do polemiki metodologicznej: impresje z lektury „Wagi probierczej” Galileusza wraz z antologią, 133–34. Tarnów, 2008.
  7. Gostyńska, Dorota. Retoryka iluzji: koncept w poezji barokowej. Warszawa: Inst. Badań Literackich PAN, 1991.
  8. Historia estetyki. 3. i 4. wyd. T. 3: Estetyka nowożytna. Warszawa, 1991.
  9. Jackson, Virginia Walker. Dickinson’s misery: a theory of lyric reading. Princeton University Press, 2005. https://doi.org/10.1515/9781400850754.
  10. Jackson, Virginia Walker, i Yopie Prins. The Lyric Theory Reader: A Critical Anthology. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2014.
  11. Janus, Katarzyna. „«Poesis - universi pictura»: rozważania na temat twórczości Macieja Kazimierza Sarbiewskiego”. Świat i Słowo 2011, nr 1 (16) (2011): 173–84.
  12. „Wokół pojęcia twórczości: ze studiów nad «De perfecta poesi» Macieja Kazimierza Sarbiewskiego”. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury., nr 10 (2006): 63–67.
  13. Jóźwiak, Wojciech, Paweł Dziadul, i Izabela Lis- Wielgosz. „Trójkąt jako matematyczny wzór świętości. Metafizyka konceptu Macieja Kazimierza Sarbiewskiego”. W Obraz świętości - świętość w obrazie, 186–88. Poznań: Instytut Filologii Słowiańskiej. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2014.
  14. Kołos, Anna, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, i Wydawnictwo. Fides quaerens intellectum: wiara i rozum w barokowym konceptyzmie Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Stanisława Herakliusza Lubomirskiego. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2013.
  15. Krzywy, Roman. Poezja staropolska wobec genologii retorycznej wprowadzenie do problematyki, 2014.
  16. Lipiński, Łukasz. „De perfecta poesi Macieja Kazimierza Sarbiewskiego w perspektywie współczesnych teorii narracji”. Meluzyna, nr 1 (2014): 49–64, 4.
  17. Łukaszewicz-Chantry, Maria. „Epigramy Macieja Kazimierza Sarbiewskiego w świetle jego teorii poetyckiej”. Pamiętnik Literacki, nr 91/4 (2000): 7-14,.
  18. Mikołajczak, Aleksander Wojciech. Antyk w poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Poznań, 1994.
  19. Niebelska, Barbara. „Cudowność, paralogizm, koncept.” W Koncept w kulturze staropolskiej, zredagowane przez Ludwika Ślękowa, Adam Karpiński, i Wiesław Pawlak. Lublin: Tow. Nauk. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2005.
  20. Niebelska-Rajca, Barbara, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Humanistycznych, Instytut Filologii Polskiej, i Katedra Historii Literatury Staropolskiej. „«Poeta imitatore» czy «poeta facitore»?: późnorenesansowe włoskie dyskusje o «mimesis»”. Odrodzenie i Reformacja w Polsce. LV (2011): 101–22.
  21. Nycz, Ryszard. „Kulturowa natura, słaby profesjonalizm. Kilka uwag o przedmiocie poznania literackiego i statusie dyskursu literaturoznawczego”. W Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura. Warszawa: IBL Instytut Badań Literackich PAN Wydawnictwo, 2012.
  22. Otwinowska, Barbara, i Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza. „«Concors discordia» Sarbiewskiego w teorii konceptyzmu”. Pamiętnik Literacki 59, nr 3 (1968): 86.
  23. „Concors discordia” Sarbiewskiego w teorii konceptyzmu. Lwów: Tow. Literackie im. A. Mickiewicza, 1968.
  24. Pawlak, Wiesław, i Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Koncept w polskich kazaniach barokowych. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2005.
  25. Piskała, Magdalena. Boże miłości i wstydliwe dowcipy: studia nad epigramatyczną twórczością Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i Alberta Inesa. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN : Stowarzyszenie Pro Cultura Litteraria, 2009.
  26. „«Nimis poeta»: obraz grafomana w dawnej epigramatyce”. Śląskie Studia Polonistyczne. 2013, nr 2 (4) (2013): 175–91.
  27. Piskała, Magdalena, i Dorota Sutkowska. „Wprowadzenie do lektury”. W Epigrammatum Liber. Księga epigramatów, 5, b.d.
  28. „«Poetic Genre and Social Imagination: Pope to Swinburne»”. University of Chicago, b.d.
  29. Poezyje ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Dział III. Pienia liryczne i opisowe. Wilno, 1851.
  30. Pomian, Krzysztof. Przeszłość jako przedmiot wiedzy. 2 popr. Warszawa, 2010.
  31. Prins Y. „What Is Historical Poetics?” Mod. Lang. Q. Modern Language Quarterly 77, nr 1 (2016): 13–40.
  32. Roszkowska-Sykałowa, Wanda, red. „«Osobność» jako temat w twórczości i osobowości Stanisława Herakliusza Lubomirskiego”. W Stanisław Herakliusz Lubomirski: pisarz, polityk, mecenas, 38. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982. http://books.google.com/books?id=GFpJAQAAIAAJ.
  33. Sarbiewski, Maciej Kazimierz. „De acuto et arguto. O poincie i dowcipie.” W Wykłady poetyki Praecepta poetica., 5. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1958. http://books.google.com/books?id=u6c3AAAAIAAJ.
  34. „De acuto et arguto. O poincie i dowcipie.”, 3, b.d.
  35. Dii gentium. Bogowie pogan. Wrocław: Zakład Narodowy im. Osslińskich, 1972.
  36. Epigrammatum liber = Księga epigramatów. Piskała Magdalena, Sułkowska Dorota. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN : Stowarzyszenie „Pro Cultura Litteraria”, 2003.
  37. Sarbiewski, Maciej Kazimierz, Marian Plezia, i Stanisław Skimina. O poezji doskonałej czyli Wergiliusz i Homer = De perfecta poesi, sive Vergilius et Homerus. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolinskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1954.
  38. Sarnowska, Elżbieta. „Główne problemy «Poetyki» Juliusza Cezara Scaligera”. Studia Estetyczne, 1966.
  39. „Teoria poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego”. W Studia z teorii i historii poezji. Seria pierwsza, zredagowane przez Michał Głowiński. 1. Wrocław, 1967.
  40. Sarnowska-Temeriusz, Elżbieta. Świat mitów i świat znaczeń; Maciej Kazimierz Sarbiewski i problemy wiedzy o starożytności. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1969.
  41. Scaliger, Julius Caesar. Poetices libri septem, edition secunda. Geneve, 1581.
  42. Stawecka, Krystyna. Maciej Kazimierz Sarbiewski: prozaik i poeta. Lublin: Wydawn. Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniw., 1989.
  43. Urbański, Piotr. Theologia fabulosa: commentationes Sarbievianae. Szczecin: Wydawn. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2000.
  44. Vasoli, Cesare, i Adam Aduszkiewicz. Encyklopedyzm w XVII wieku. Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Filozofii i Socjologii, 1996.
  45. Zabłocki, Stefan. Od prerenesansu do oświecenia: z dziejów inspiracji klasycznych w literaturze polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawn. Naukowe, 1976. http://books.google.com/books?id=Q-hGAAAAIAAJ.
  46. Zaborowska-Musiał, Justyna. Epigramy Macieja Kazimierza Sarbiewskiego. Pułtusk; Warszawa: Wyższa Szkoła Humanistyczna im. A. Gieysztora ; Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2006