Poznanie w Poetyce Arystotelesa

Main Article Content

Abstrakt

Artykuł bada Arystotelesowskie rozumienie znaczenia percepcyjnego i rozumowego poznania dla tworzenia i odbioru poezji. We wstępnym opisie Arystotelesowskiej psychologii poznawczej ukazuje, że percepcja jest dla niego wystarczająco ważna, by objąć bogate, złożone wzorce zachowań ludzkich i zwierzęcych oraz bada interakcję między percepcją (poznanie szczególnego oraz „że”) i wyjątkowych zdolności rozumu (które umożliwiają poznanie uniwersalnego oraz „dlaczego”) w ludzkim zachowaniu. Pozostała część artykułu odnosi tę problematykę do licznych zagadnień związanych z Poetyką: (1) skoro Arystotelesowska technê jest określana jako twórcza zdolność wykorzystująca rozum, to jak poetycka technê może przejawić się w dziele poetów działających poprzez nie-rozumowy zwyczaj lub talent? (2) dlaczego Arystoteles uważa, iż przyjemność wynikająca z naśladowania wymaga ingerencji rozumu? (3) co ma Arystoteles na myśli, kiedy przeciwstawia historię (zajmującą się tym, co szczególne) poezji (zajmującej się tym, co ogólne)? (4) jak można pogodzić Arystotelesowskie podkreślanie uniwersalności i racjonalności w kompozycji fabuły poetyckiej z jego skłonnością do akceptowania w poezji irracjonalności i nieprawdopodobieństwa?

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Heath, M. (2017). Poznanie w Poetyce Arystotelesa. Forum Poetyki, (7), 40-57. https://doi.org/10.14746/fp.2017.7.26760
Dział
Przekłady
Biogram autora

Malcolm Heath

Malcolm Heath – profesor języka i literatury greckiej na Uniwersytecie w Leeds. Autor wielu prac na temat literatury greckiej, teorii retoryki w późnej starożytności oraz antycznej estetyki literackiej. Jego ostatnio wydana książka to Starożytna poetyka filozoficzna (Ancient Philosophical Poetics (Cambridge 2012). Przełożył Poetykę Arystotelesa dla serii wydawniczej Penguin Classics (1996). Obecnie kończy książkę Poetyckie zwierzęta: Arystoteles, antropologia i poezja (Poetical Animals: Aristotle, anthropology and poetry), która będzie rekonstrukcją Arystotelesowskiego rozumienia wartości poezji w ludzkim życiu. | Professor of Greek Language and Literature. An expert in many areas of Greek poetry and rhetoric, ancient and modern literary theory. He is author of seven books as well as numerous articles on Greek literature. He has also translated Aristotle's Poetics for Penguin Classics (1996). He was co-editor of PLLS 6-7 and 9-10 (1990-98), and is editor of the department's on-line journal, Leeds International Classical Studies (2002-present). His current work is focused on ancient philosophers and poetry. His Ancient Philosophical Poetics was published at the beginning of 2013 in the series Key Themes in Ancient Philosophy (Cambridge University Press). He has recently completed Poetical Animals: Aristotle, anthropology and poetry (with the assistance of Leverhulme Major Research Fellowship, 2010-2012), and is now beginning work on a theoretical commentary on Aristotle's Poetics.

Referencje

  1. Boesch, C. and Boesch-Achermann, H. (1999) The Chimpanzees of the Tai Forest: behavioural ecology and evolution (Oxford).
  2. Butler, R. A. (1965) ‘Investigative behavior’, in A.M. Schrier, H.F. Harlow and F. Stolnitz (ed.), Behavior of Nonhuman Primates: modern research trends (New York), 2.463-93.
  3. Cashdollar, S. (1973) ‘Aristotle’s account of incidental perception’, Phronesis 18, 156-75.
  4. Cheney, D. L. and Seyfarth, R.M. (1980) ‘Vocal recognition in free-ranging vervet monkeys’, Animal Behaviour 28, 362-7.
  5. Cleeremans, A. , Destrebecqz, A., and Boyer, M. (1998) ‘Implicit learning: news from the front’, Trends in Cognitive Science 2, 406-416.
  6. Coles, A. (1997) ‘Animal and childhood cognition in Aristotle’s biology and the scala naturae’, in W. Kullmann and S. Follinger (ed.), Aristotelische Biologie (Stuttgart), 287-323.
  7. Crist, E. (2002) ‘The inner life of earthworms: Darwin’s argument and its implications’, in
  8. M. Bekoff, C. Allen and G.M. Burghardt (ed.), The Cognitive Animal: empirical and theoretical perspectives on animal cognition (Cambridge MA), 3-8.
  9. Currie, G. (2006) ‘Narrative representation of causes’, JAAC 64, 309-16.
  10. Darwin, C. (1881) The Formation of Vegetable Mould, through the action of worms, with observations on their habits (London).
  11. Devenport, J. A., Luna, L.D. and Devenport, L.D. (2000) ‘Placement, retrieval, and memory of caches by thirteen-lined ground squirrels’, Ethology 106, 171-83.
  12. Foster, S. E. (1997) ‘Aristotle and animal phronesis’, Philosophical Inquiry 19, 27-38.
  13. Gallop, G. (1990) ‘Animals in the Poetics’, OSAP 8, 145-71.
  14. Gendler, T. S. (2000) ‘The puzzle of imaginative resistance’, Journal of Philosophy 97, 55-81.
  15. Gendler, T. S. (2006) ‘Imaginative resistance revisited’, in S. Nichols (ed.), The Architecture of the Imagination (Oxford), 149-73.
  16. Gibson, E. J. and Pick A.D. (2000) An Ecological Approach to Perceptual Learning and Development (Oxford).
  17. Gibson, J. J. (1979) The Ecological Approach to Visual Perception (Boston). 17
  18. Gomez, J. C. (2004) Apes, Monkeys, Children and the Growth of Mind (Cambridge MA).
  19. Gregorić, P. and Grgić, F. (2006) ‘Aristotle’s notion of experience’, Archiv fur Geschichte der Philosophie 88, 1-30.
  20. Halliwell, S. (2002) The Aesthetics of Mimesis: ancient texts and modern problems (Princeton).
  21. Heath, M. (1991) ‘The universality of poetry in Aristotle’s Poetics’, CQ 41, 389-402.
  22. Heath, M. (1996) Aristotle: Poetics (London).
  23. Heath, M. (2001) ‘Aristotle and the pleasures of tragedy’, in O. Andersen and J. Haarberg ed.), Making Sense of Aristotle: Essays in Poetics (London), 7-23.
  24. Heath, M. (w druku) ‘Heraclides of Pontus on Homer’, in E. Schutrumpf and W.W. Fortenbaugh (ed.), Heraclides of Pontus (New Brunswick).
  25. Jacobs, L. F. and Liman, E.R. (1991) ‘Grey squirrels remember the locations of buried nuts’, Animal Behaviour 41, 103-110.
  26. Kihlstrom, J. (1987) ‘The cognitive unconscious’, Science 237, 1445-52.
  27. LaBarge, S. (2006) ‘Aristotle on empeiria’, Ancient Philosophy 26, 23-44.
  28. Lewicki, P. , Hill, T. and Bizot, E. (1988) ‘Acquisition of procedural knowledge about a pattern of stimuli that cannot be articulated’, Cognitive Psychology 13, 24- 37.
  29. Lorenz, H. (2006) The Brute Within: appetitive desire in Plato and Aristotle (Oxford).
  30. Maroti, E. (2004) ‘Die Sicht des Aristoteles uber die in der Jugend betriebene Sporttatigkeit im Spiegel anderer Quellen’, in H. Heftner and K. Tomaschitz (ed.), Ad fontes! Festschrift fur Gerhard Dobesch zum funfundsechtzigsten Geburtstag (Vienna), 151-5.
  31. Osborne, C. (2000) ‘Aristotle on the fantastic abilities of animals in De Anima 3.3’, OSAP 19, 153-85.
  32. Polanyi, M. (1958) Personal Knowledge: towards a post-critical philosophy (London).
  33. Povinelli, D. J. (2000) Folk Physics for Apes: the chimpanzee’s theory of how the world works (Oxford).
  34. Quandt, K. (1983) ‘On the programmatic formula πρῶτον ἀπὸ τῶν πρώτων in Aristotle’, AJP
  35. 104, 358-71.
  36. Reber, A. S. (1993) Implicit Learning and Tacit Knowledge: an essay on the cognitive unconscious (New York).
  37. Reed, E. S. (1989) James J. Gibson and the Psychology of Perception (New Haven).
  38. Rotstein, A. (2004) ‘Aristotle, Poetics 1447A13-16 and musical contests’, ZPE 149, 39-42.
  39. Ste Croix, G. E.M. de (1975) ‘Aristotle on history and poetry (Poetics, 9, 1451a36- b11)’, in B. Levick (ed.), The Ancient Historian and His Materials. Essays in honour of C.E. Stevens (Farnborough), 45-58 = A.O. Rorty (ed.), Essays on Aristotle’s Poetics (Princeton 1992), 23-32.
  40. Stock, K. (2005) ‘Resisting imaginative resistance’, Philosophical Quarterly 55, 607-24.
  41. Tomasello, M. and Call, J. (1997) Primate Cognition (New York).
  42. Tsitsiridis, S. (2005) ‘Mimesis and understanding: an interpretation of Aristotle’s Poetics 4.1448B4-19’, CQ 55, 435-46.
  43. Whiting, J. (2002) ‘Locomotive soul: the parts of soul in Aristotle’s scientific works’, OSAP 22, 141-200.
  44. Wilson, T. D. (2002) Strangers to Ourselves: discovering the adaptive unconscious (Cambridge MA)