Realność pośrednika

Main Article Content

Paweł Tomczok

Abstrakt

Artykuł przedstawia propozycję alternatywnych założeń dla badań narratologicznych. Klasyczna narratologia została oparta na paradygmacie mentalistycznym, co oznaczało zamknięcie badań narracji w języku, tekście lub dyskursie, a także prowadziło do zlekceważenia roli różnych mediów czy pośredników w opowiadaniu. W artykule zaproponowano interpretację owych mediów bądź pośredników jako osobnej rzeczywistości, która odgrywa ważną w rolę w procesie budowy opowiadania. Nawiązanie do współczesnych badań nad poznaniem, szczególnie do enaktywizmu, a także do spekulatywnego realizmu i teorii aktora-sieci pozwoliły rozwinąć nową teorię opowiadania uwzględniającą istotną rolę obiektów, które współkształtują narrację. Jako przykład literackiego wykorzystania tej teorii przywołana została propozycja interpretacji Ulicy Krokodyli Brunona Schulza.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Tomczok, P. (2019). Realność pośrednika. Forum Poetyki, (15-16), 6-23. https://doi.org/10.14746/fp.2019.15-16.26834
Dział
Teorie
Biogram autora

Paweł Tomczok, Uniwersytet Śląski w Katowicach

Paweł Tomczok – adiunkt Zakładu Literatury Poromantycznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Autor książki Literacki kapitalizm. Obrazy abstrakcji ekonomicznych w literaturze polskiej drugiej połowy XIX wieku (Katowice 2018). Interesuje się ekonomią literatury, narratologią i historiami alternatywnymi.|Paweł Tomczok is Assistant Professor at the Department of Post-Romantic Literature at the University of Silesia in Katowice. He is the author of Literacki kapitalizm: Obrazy abstrakcji ekonomicznych w literaturze polskiej drugiej połowy XIX wieku [Literary Capitalism: Economic abstractions in Polish literature of the second half of the nineteenth century] (Katowice, 2018). His research interests include literary economics, narratology and alternative histories.

Referencje

  1. Bal, Mieke. Narratologia: wprowadzenie do teorii narracji. Przetłumaczone przez Ewa Kraskowska i Ewa Rajewska. Kraków: ydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012.
  2. Benjamin, Walter. Anioł historii eseje, szkice, fragmenty. Zredagowane przez Hubert Orłowski. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1996.
  3. Bergen, Benjamin Koppel. Latające świnie: jak umysł tworzy znaczenie. Przetłumaczone przez Zuzanna Lamża. Kraków: Copernicus Center Press, 2019.
  4. Breidbach, Olaf. Bilder des Wissens zur Kulturgeschichte der wissenschaftlichen Wahrnehmungen. München: Paderborn München Fink, 2005.
  5. Caracciolo, Marco. The experientiality of narrative: an enactivist approach. Berlin; Boston, Mass.: De Gruyter, 2014.
  6. Everett, Daniel Leonard. Jak powstał język: historia największego wynalazku ludzkości. Przetłumaczone przez Adam Tuz. Warszawa: Prószyński Media, 2019.
  7. Everett, Daniel Leonard. Język - narzędzie kultury. Przetłumaczone przez Paweł Paszkowski i Zofia Wąchocka. Kraków: Copernicus Center Press., 2018.
  8. Fludernik, Monika. Towards a „natural” narratology. London; New York: Routledge, 1996.
  9. Foucault, Michel. Archeologia wiedzy. Warszawa: Altaya Polska De Agostini Polska, 2002.
  10. Głowiński, Michał, i Henryk Markiewicz, red. Studia z teorii literatury: archiwum przekładów „Pamiętnika Literackiego”. 1 1. Wrocław [etc.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydaw., 1977.
  11. Handke, Ryszard, red. Teoria form narracyjnych w niemieckim kręgu językowym: antologia. Kraków: Wydaw. Literackie, 1980.
  12. Harman, Graham. Object-Oriented Ontology: A New Theory of Everything. London: Pelican Books, 2018.
  13. Harman, Graham. Traktat o przedmiotach. Przetłumaczone przez Marcin Rychter. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013.
  14. Hutto, Daniel D, i Erik Myin. Radicalizing Enactivism: Basic Minds without Content. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press, 2013.
  15. Krämer, Sybille. Figuration, Anschauung, Erkenntnis: Grundlinien einer Diagrammatologie. Berlin: Suhrkamp, 2016.
  16. Latour, Bruno. An inquiry into modes of existence: an anthropology of the moderns. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2018.
  17. Latour, Bruno. Nadzieja Pandory: eseje o rzeczywistości w studiach nad nauką. Przetłumaczone przez Krzysztof Abriszewski. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2013.
  18. Latour, Bruno. Nigdy nie byliśmy nowocześni: studium z antropologii symetrycznej. Przetłumaczone przez Maciej Gdula. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2011.
  19. Martínez, Matías, Michael Scheffel, i Tomasz Waszak. „Narratologia otwarta: rozmowa z profesorem Matíasem Martínezem i profesorem Michaelem Scheffelem o aktualnych tendencjach w badaniach nad narracją”. Litteraria Copernicana. 2013, nr 2 (2013): 130–41.
  20. Meillassoux, Quentin. Po skończoności: esej o koniecznej przygodności. Warszawa: Fundacja Augusta hrabiego Cieszkowskiego, 2015.
  21. Mersch, Dieter. Teorie mediów. Przetłumaczone przez Ewa Krauß. Warszawa: Wydawnictwo „Sic!”, 2010.
  22. Newen, Albert, Leon de Bruin, i Shaun Gallagher. The Oxford Handbook of 4E Cognition. Oxford: Oxford University Press, 2018.
  23. Olejniczak, Józef. Przed i po: Bruno Schulz. Kraków; Nowy Sącz: Wydawnictwo Pasaże, 2018.
  24. Olsen, Bjørnar. W obronie rzeczy: archeologia i ontologia przedmiotów. Przetłumaczone przez Bożena Mądra-Shallcross. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN Wydawnictwo, 2013.
  25. Palmer, Alan. Social Minds in the Novel. Columbus: The Ohio State University Press, 2010.
  26. Popova, Yanna B. Stories, Meaning, and Experience Narrativity and Enaction. London: Routledge, 2014.
  27. Sandauer, Artur. Studia o literaturze wspolczesnej. Warszawa: Panstwowy instytut wyd-czy, 1981.
  28. Schulz, Bruno. Opowiadania. Wybór esejów i listów / Bruno Schulz ; opracował Jerzy Jarzębski. Zredagowane przez Jerzy Jarzębski. Wrocław (etc.): Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1989.
  29. Stanzel, F. K. Theorie des Erzählens. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2008.
  30. Weird realism ; lovecraft and philosophy. Ropley: Zero Books, 2012