Realpoetik w Polszcze

Main Article Content

Wojciech Hamerski

Abstrakt

Paul Hamilton przedstawił w książce Realpoetik… pomysłową próbę rewizji europejskiego romantyzmu. W swoim komparatystycznym studium zinterpretował twórczość niemieckich, francuskich i włoskich romantyków jako silnie, choć aluzyjnie upolitycznione (uwarunkowania i konsekwencje kongresu wiedeńskiego stanowią najważniejszy kontekst dla wywodów brytyjskiego badacza) rozwinięcie dawniejszego etosu republiki uczonych, a zarazem świadectwo polemicznej lektury filozofii Immanuela Kanta, przede wszystkim zaś Krytyki władzy sądzenia. Artykuł podejmuje próbę przetestowania poręczności koncepcji Hamiltona w refleksji nad literaturą polskiego romantyzmu. Istnieje wiele przeszkód w łatwej asymilacji tytułowej idei Realpoetik. Są nimi m.in. słaba i z reguły nieufna recepcja pism Kanta, ograniczona żywotność brytyjskich kontekstów literackich, stanowiących dla Hamiltona kluczowy, negatywny punkt odniesienia, oraz, być może przede wszystkim, naturalna i niewymagająca szerokich uzasadnień polityczność rodzimego romantyzmu. Na przykładzie twórczości Maurycego Mochnackiego można wykazać, że pomimo trudności w zastosowaniu tez z książki Realpoetik… na rodzimym gruncie, mogą się one okazać inspirujące w lekturze dzieł polskich romantyków, a nawet więcej, uzupełniają obraz nakreślony przez Hamiltona o ważną, a przemilczaną słowiańską perspektywę.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Hamerski, W. (2019). Realpoetik w Polszcze. Forum Poetyki, (15-16), 36-51. https://doi.org/10.14746/fp.2019.15-16.26836
Dział
Teorie
Biogram autora

Wojciech Hamerski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Wojciech Hamerski – adiunkt Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Autor książek: Ironie romantyczne (2018) i Romantyczna troposfera powieści. Interpretacje prozy Kraszewskiego, Sztyrmera i Korzeniowskiego (2010). Publikował m.in. w „Pamiętniku Literackim”, „Tekstach Drugich”, „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Literackiej”, „Wieku XIX”, „Przeglądzie Humanistycznym”. Współredagował tomy zbiorowe, m.in. Siła komentarza. Romantyzmy literaturoznawców (2010) i Romantyzm w lustrze postmodernizmu (i odwrotnie) (2014). Współautor antologii literackiej Co piłka robi z człowiekiem. Młodość, futbol i literatura (2012). Redaktor „Czasu Kultury”.|Wojciech Hamerski – assistant professor at the Institute of Polish Philology, Adam Mickiewicz University in Poznań. Author of Ironie romantyczne (2018) and Romantyczna troposfera powieści. Interpretacje prozy Kraszewskiego, Sztyrmera i Korzeniowskiego (2010). He has published papers in „Pamiętnik Literacki”, „Teksty Długie”, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria literacka”, „Wiek XIX”, „Przegląd Humanistyczny”. Co-editor of edited volumes, among others: Siła komentarza. Romantyzmy literaturoznawców (2010) and Romantyzm w lustrze postmodernizmu (i odwrotnie) (2014). Co-author of a literary anthology Co piłka robi z człowiekiem. Młodość, futbol i literatura (2012). Editor of „Czas Kultury”.

Referencje

  1. Andrzejewski, Bolesław, i Jan Garewicz. Dziedzictwo Kanta materiały z sesji kantowskiej. Warszawa: Panstwowe Wydawnictwo Naukowe, 1976.
  2. Borowczyka, Jerzego, Wojciecha Hamerskiego, i Piotra Sniedziewkiego. Sila komentarza: romantyzmy literaturoznawcow. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, 2011.
  3. Brzozowski, Stanisław. Głosy wśród nocy: studia nad przesileniem romantycznym kultury europejskiej. Zredagowane przez Ostap Ortwin, Cezary Michalski, i Agata Bielik-Robson. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2007.
  4. Garczyński, Stefan. Wacława dzieje: poema Stefana Garczyńskiego. Paryż: Księgarnia Luxemburgska, 1868.
  5. Hamilton, Paul. Realpoetik European Romanticism and Literary Politics. Oxford: Oxford University Press, 2014.
  6. Janion, Maria. Gorac̨zka romantyczna. Warszawa: Państwowy Instytut wydawniczy, 1975.
  7. Kant, Immanuel. Krytyka czystego rozumu. T. 1 T. 1. Przetłumaczone przez Roman Ingarden. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
  8. Kierkegaard, Søren. O pojęciu ironii z nieustającym odniesieniem do Sokratesa. Przetłumaczone przez Alina Djakowska. Warszawa: Wydaw. KR, 1999.
  9. Krzemień-Ojak, Krystyna. Maurycy Mochnacki: Program kulturalny i myśl krytycznoliteracka. Warszawa: PIW, 1975.
  10. Lacoue-Labarthe, Philippe, Jean-Luc Nancy, Philip Barnard, i Cheryl Lester. The Literary Absolute: The Theory of Literature in German Romanticism. New York: State University of New York Press, 1988.
  11. Łagowski, Bronisław. Filozofia polityczna Maurycego Mochnackiego. Kraków: Wydawn. Literackie, 1981.
  12. Markiewicz, Henryk. Tradycje i rewizje. Kraków: Wydawn. Literackie, 1957.
  13. Mickiewicz, Adam. Dzieła. T. 4. Warszawa: Czytelnik, 1998.
  14. Mickiewicz, Adam. Dzieła. część pierwsza: 1815-1829 T.14, T.14,. Warszawa: Czytelnik, 1998.
  15. Mochnacki, Maurycy. Pisma krytyczne i polityczne. Zredagowane przez Zbigniew Przychodniak, Jacek Kubiak, i Elżbieta Nowicka. Kraków: Tow. Autorów i Wydawców Prac Nauk. UNIVERSITAS, 1996.
  16. Mochnacki, Maurycy. Pisma krytyczne i polityczne 2. 2. Kraków: Tow. Autorów i Wydawców Prac Nauk. UNIVERSITAS, 1996.
  17. Mochnacki, Maurycy. Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831 1. 1. Warszawa: Państw. Inst. Wydawn., 1984.
  18. Mochnacki, Maurycy. Powstanie narodu polskiego w roku 1830 i 1831 2. 2. Warszawa: Państw. Inst. Wydawn., 1984.
  19. Mochnacki, Maurycy. Rozprawy literackie. Zredagowane przez Mirosław Strzyżewski. Wrocław; Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydaw. ; De Agostini Polska, 2004.
  20. Mucignat, Rosa. „Paul Hamilton, Realpoetik: European Romanticism and Literary Politics (Oxford: Oxford University Press, 2013). 256pp., ISBN 9780199686179, £60.00.” Comparative Critical Studies 11, nr 2–3 (2014): 358–62.
  21. Novalis. Henryk von Ofterdingen. Przetłumaczone przez Ewa Szymani i Wojciech Kunicki. Wrocław; Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2003.
  22. Uczniowie z Sais: proza filozoficzna, studia, fragmenty. Przetłumaczone przez Jerzy Prokopiuk. Warszawa: Czytelnik, 1984.
  23. Pieróg, Stanisław. Maurycy Mochnacki: studium romantycznej świadomości. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982.
  24. Schelling, Friedrich Wilhelm Joseph von. Filozofia sztuki. Przetłumaczone przez Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Państwowe Wydawn. Naukowe, 1983.
  25. Schmitt, Carl. Political Romanticism. New Brunswick (N.Y.); Abingdon: Routledge, 2017.
  26. Strohschneider-Kohrs, Ingrid. Die romantische Ironie in Theorie und Gestaltung. Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 2012.
  27. Szacki, Jerzy. Ojczyzna naród rewolucja. Problematyka narodowa w polskiej mysli szlacheckorewolucyjnej. Warszawa: PIW, 1962.
  28. Urbankowski, Bohdan. Myśl romantyczna. Warszawa: Krajowa agencja wydawnicza, 1979.
  29. Weintraub, Wiktor, i Zofia Stefanowska. Mickiewicz: mistyczny polityk i inne studia o poecie. Warszawa: Instytut Badań Literackich, 1998.
  30. Wyka, Kazimierz. „O realizmie romantycznym”. Pamiętnik Literacki, nr 3–4 (1952).
  31. Żmigrodzka, Maria. Przez wieki idąca powieść: wybór pism o literaturze XIX i XX wieku. Zredagowane przez Maria Kalinowska i Elżbieta Kiślak. Warszawa: „Pro Cultura Litteraria” : Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, 2002