Twórczość Józefa Wittlina – perspektywy krytycznogenetyczne

Main Article Content

Maciej Wcisło

Abstrakt

Przedmiotem niniejszego artykułu jest analiza czterech odsłon utworu Przedśpiew, tekstu otwierającego tom poezji Józefa Wittlina zatytułowany Hymny. Na przykładzie tego tekstu autor wskazuje na znaczące zmiany w obrębie poszczególnych wydań poezji, a dzięki temu na potencjał badawczy, jaki oferuje ich opis. Jest to zarazem postulat opracowania wydania Hymnów zgodnie z regułami genetyki druków. Możliwości zastosowania krytyki genetycznej w stosunku do Józefa Wittlina pokazuje również symptomatyczny przykład fragmentu rękopisu powieści Sól ziemi. Kwestie te stanowią zapowiedź dalszych badań krytycznogenetycznych i wstęp do nich.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Wcisło, M. (2020). Twórczość Józefa Wittlina – perspektywy krytycznogenetyczne. Forum Poetyki, (22), 100-119. https://doi.org/10.14746/fp.2020.22.27427
Dział
Praktyki
Biogram autora

Maciej Wcisło, Uniwersytet Jagielloński

Maciej Wcisło (ur. 1997) – student na kierunku filologia polska nauczycielska na Wydziale Polonistyki UJ. Pod kierunkiem dra hab. Łukasza Tischnera, prof. UJ, przygotowuje pracę magisterską poświęconą franciszkańskim wątkom twórczości Józefa Wittlina. Interesuje się historią literatury polskiej XX wieku, polską szkołą eseju oraz krytyką genetyczną.

Referencje

  1. Antoniuk, Mateusz. „«Piszę, więc jestem…». Profesor Stanisław Jaworski i krytyka genetyczna”. Ruch Literacki, z. 5 (2018): 505–515.
  2. Biasi, Pierre-Marc de. Genetyka tekstów. Przełożone przez Filip Kwiatek i Maria Prussak. Warszawa: Instytut Badań Literackich. Wydawnictwo, 2015.
  3. Katalog rękopisów Muzeum Literatury im. A. Mickiewicza w Warszawie. Zredagowane przez Tadeusz Januszewski. T. 2: Poezja polska XX w. Warszawa: Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, 2002.
  4. Kisiel, Marian. „Poezja świadectwa. O «Hymnach» Józefa Wittlina. W Studia o twórczości Józefa Wittlina. Zredagowane przez Ireneusz Opacki, 7-33. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1990.
  5. „List Józefa Wittlina do Jerzego Giedroycia z 11 maja 1959”. W Jerzy Giedroyc, Józef Wittlin, Listy 1947–1976. Opracowane przez Rafał Habielski i Paweł Kądziela. Warszawa: Biblioteka „Więzi”, 2017.
  6. Maciejewska, Irena. „Doświadczenie wielkiej wojny – Józef Wittlin”. W Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Zredagowane przez Irena Maciejewska. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna, 1982.
  7. „Nota wydawcy”. W Józef Wittlin, Wybór poezji. Wstęp i nota biograficzna Wojciech Ligęza. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1998.
  8. Nowosielski, Kazimierz. „Hiobowe wołanie Józefa Wittlina”. W Przestrzeń oczekiwania. Historia, natura, sacrum we współczesnej poezji polskiej. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 1993.
  9. „Od wydawcy”. W Józef Wittlin, Poezje. Wstęp Julian Rogoziński. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1981.
  10. Piotrowiak, Jan. „W teatrze Jednego Widza. «Przedśpiew» Józefa Wittlina”. W Znajomym gościńcem. Prace ofiarowane Profesorowi Ireneuszowi Opackiemu. Zredagowane przez Tadeusz Sławek przy współudziale Aleksandra Nawareckiego i Dariusza Pawelca, 100-107. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1993.
  11. Rogoziński, Julian. „O poezji Józefa Wittlina”. W Józef Wittlin, Poezje. Wstęp Julian Rogoziński. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1981.
  12. Sprawozdanie Dyrekcyi C.K. VII Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1913/1914. Lwów: Fundusz Naukowy, 1914.
  13. Starowieyska-Morstinowa, Zofia. „Mój przyjaciel Wittlin”. W Ci, których spotykałam. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 1993.
  14. Szczepan, Aleksandra. „Traumatyczna niepamięć: doświadczenie Wielkiej Wojny w polskiej literaturze dwudziestolecia”. Przegląd Kulturoznawczy, nr 4 (2014): 411–426.
  15. Terlecki, Tymon. Wittlin, Józef. Listy 1944–1976. Opracowane przez Nina Taylor-Terlecka. Warszawa: Towarzystwo „Więź”, 2014.
  16. Wiegandt Ewa. Wstęp. W Józef Wittlin, Sól ziemi. Opracowane przez Ewa Wiegandt. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.
  17. Wielgosz, Ewa. „«Raptus Europae. Dziennik» Józefa Wittlina”. Pamiętnik Literacki, z. 1 (2017): 149–164.
  18. Wielgosz, Ewa. Twórczość literacka i faktograficzna Józefa Wittlina. Rozprawa doktorska, Uniwersytet Rzeszowski, 2014.
  19. Wittlin, Józef. „Postscriptum do «Soli ziemi» po 35 latach”. Kultura, nr 3 (1971): 138–141.
  20. Wittlin, Józef. „Przedmowa do drugiego wydania”. W Hymny (wybór), 7–8. Warszawa: Nakładem Księgarni F. Hoesicka, 1927.
  21. Wittlin, Józef. „Przedśpiew”. W Hymny. Poznań: Zdrój, 1920.
  22. Wittlin, Józef. „Przedśpiew”. W Hymny (wybór). Warszawa: Nakładem Księgarni F. Hoesicka, 1927.
  23. Wittlin, Józef. „Przedśpiew”. W Hymny. Warszawa: Wydawnictwo J. Mortkowicza, 1929.
  24. Wittlin, Józef. „Przedśpiew”. W Poezje. Wstęp Julian Rogoziński. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1981.
  25. Wittlin, Józef. „Zdrowa śmierć”. Kultura, nr 7–8 (1972): 75–92.
  26. Wittlin-Lipton, Elżbieta. Z dnia na dzień. Reportaż z modą w tle z czasów zawieruchy. Przetłumaczone przez Lisko MacMillan. Toruń: Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Emigracji, 2012.
  27. Yurieff, Zoya. Józef Wittlin. Przetłumaczone przez Michał Szczubiałka. Warszawa: Świat Literacki, 1997.
  28. Zajączkowski, Ryszard. „Józef Wittlin – na szlakach ucieczki i ocalenia”. Pamiętnik Literacki, z. 1 (2018): 199–216.
  29. Zajączkowski, Ryszard. „Literatura i życie. O współpracy Józefa Wittlina z Walterem Landauerem i o tłumaczeniach «Soli ziemi»”. Pamiętnik Literacki, z. 1 (2016): 201–213.
  30. Zajączkowski, Ryszard. „Nienapisany esej. Ameryka w archiwalnych zapiskach Józefa Wittlina”. W Literatura polska na obczyźnie – zapomniane dziedzictwo po roku 1939. Zredagowane przez Ryszard Zajączkowski, 21-38. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2017.
  31. Zajączkowski, Ryszard. „Pamiętnik wygnańca. Z nieznanej korespondencji Józefa Wittlina”. Ruch Literacki, nr 4–5 (2014): 485–503.
  32. Zajączkowski, Ryszard. „Wolne usta poety. Ethos słowa Józefa Wittlina”. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II, nr 1–2 (2012): 261–278