Tłumaczenie się z czułości – historia i współczesność pojęcia krytycznoliterackiego

Wersje

PDF
PDF (English)

Słowa kluczowe

Olga Tokarczuk
czułość
czuły narrator
krytyka literacka

Jak cytować

Mizerkiewicz, T. (2022). Tłumaczenie się z czułości – historia i współczesność pojęcia krytycznoliterackiego. Forum Poetyki, (28-29), 184–197. https://doi.org/10.14746/fp.2022.28-29.36758

Abstrakt

Artykuł omawia historię i współczesność użyć pojęcia „czułość” w polskiej krytyce literackiej. Przedstawiona została genealogia pojęcia, jego pochodzenie z estetyki sentymentalizmu, modyfikacje romantyczne i obecność w polskiej literaturze i krytyce nowoczesnej. Ukazano wielość współczesnych użyć czułości w rodzimej krytyce literackiej, po czym poddane zostały analizie „czułość” i „czuły narrator” z mowy noblowskiej Olgi Tokarczuk. W ostatniej części ukazane zostały wybrane przykłady z recepcji światowej, gdzie czułość łączona jest z ekokrytyką i problematyką literatury światowej.

https://doi.org/10.14746/fp.2022.28-29.36758
PDF
PDF (English)

Bibliografia

Bagłajewski, Arkadiusz. Obecność romantyzmu. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2015.

Balcerzan, Edward. „Z archiwum czułości”. eleWator 2 (2020): 196-197.

Czuli barbarzyńcy 2013: o kulturze czeskiej 2013. Red. Dorota Siwor. Bielsko-Biała: Kolegium Nauczycielskie, 2013.

Czułość dla Minotaura. Red. Józef Maria Ruszar, Magdalena Cicha. Lublin: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, 2005.

„Czułość do ziemi. Z Małgorzatą Lebdą rozmawiają Marta Koronkiewicz i Paweł Kaczmarski”. Odra 5 (2017): 156–157.

Franaszek, Andrzej. „Czułość”. Znak 6 (2021): 62–69.

Franczak, Jerzy. „Czujność, czułość”. Wielogłos 4 (2016): 69–79.

„Fullfilling the Mission: A Conversiation with Olga Tokarczuk’s Translators (by Jennifer Croft)”, Los Angeles Review of Books. „Fullfilling the Mission: A Conversiation with Olga Tokarczuk’s Translators (by Jennifer Croft)”, Los Angeles Review of Books. https://lareviewofbooks.org/article/fulfilling-the-mission-a-conversation-with-olga-tokarczuks-translators/.

Gleń, Adrian. Czułość: studia i eseje o literaturze najnowszej. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2014.

Hillman, James. Re-wizja psychologii. Tłum. Jerzy Korpanty. Warszawa: MT Biznes, 2016).

Hillman, James. Uzdrawiające fikcje: poetyka psychoterapii: Freud, Jung, Adler. Tłum. Jerzy Korpanty. Warszawa: MT Biznes, Laurum, 2016.

Hrabal, Bohumil. Czuły barbarzyńca: teksty pedagogiczne. Izabelin: Świat Literacki, 1997.

Illg, Jerzy. „Pozostanie czułość”. Znak 9 (2017): 122–123.

Jarniewicz, Jerzy. „Czy tłumacz może pozwolić sobie na czułość?: spieszczenia a ekwiwalencja emocjonalna w przekładzie literackim”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka 23 (2014): 293–304.

Kostkiewiczowa. Teresa. Klasycyzmsentymentalizmrokoko. Szkice o prądach literackich polskiego Oświecenia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.

Kudyba, Wojciech. [fragment recenzji wydawniczej]. W: Adrian Gleń, Czułość: studia i eseje o literaturze najnowszej, czwarta strona okładki, Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2014.

Linde, Samuel Bogumił. Słownik języka polskiego, t. I. Warszawa: Drukarnia Księży Pijarów, 1807).

Lisowski, Krzysztof. „Nieuchronność i czułość”. Nowe Książki 5 (2014): 20–21.

Łebkowska, Anna. Empatia: o literackich narracjach przełomu XX i XXI wieku. Kraków: Universitas, 2008.

Mickiewicz, Adam. Dziady drezdeńskie (cz. III). Wrocław: Zakład Narodowy im. OssolińskichWydawnictwo, 2021.

Modernizm(y) słowiański(e) w anturażu czułości. Red. Izabella Malej, Agnieszka Matusiak, Anna Paszkiewicz. Wrocław: Oficyna Wydawnicza AtutWrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, 2021.

Mytych-Forajter, Beata. Czułe punkty Grochowiaka. Szkice i interpretacje. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2010.

Norwid, Cyprian Kamil. Vade-mecum. Wrocław: Zakład Narodowy im. OssolińskichWydawnictwo, 1999).

Nowosielski, Kazimierz. Czułość i ślad: o tym, co kto pokochał. Kraków: Instytut Literatury, 2021.

Nugent-Folan, Georgina. Olga Tokarczuk’s Tender Narrator & the Tender, Furiuos Narratorswykład online: https://www.youtube.com/watch?v=T-2gHD-u1Kw&t=1260s.

Płuciennik, Jarosław. Literackie identyfikacje i oddźwięki: poetyka a empatia. Kraków: Universitas, 2004.

Poeta czułej pamięci: studia i szkice o twórczości Janusza Szubera. Red. Jolanta Pasterska, Magdalena Rabizo-Birek. Rzeszów: Biblioteka „Frazy”, 2008.

Saint, Tarun K. Reinventing Literary Form: Olga Tokarczuk’s ‘Tender Narrator’ in Our Times. https://thewire.in/books/reinventing-literary-form-olga-tokarczuks-tender-narrator-in-our-times.

Smolka, Iwona. „Uważność i czułość”. Nowa Dekada Krakowska 3/4 (2014): 18–21.

Stankowska, Agata. „Czułość wobec istnienia: wokół postawy klasycznej Julii Hartwig”. W: Pochwała istnienia: studia o twórczości Julii Hartwig, red. Barbara Kulesza-Gulczyńska, Elżbieta Winiecka, 43–52. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2015.

Szymik, Jerzy. Czułość, siła i drżenie: 50 wierszy z lat 2005–2009. Missa de spe i litania do Matki Bożej Pszowskiej. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2009.

Tatar, Ewa. „Przesłuchując miłość lesbijską: czy czułość, zmysłowość, szaleństwo i miłość lesbijska dają szansę sztuce na przepisania narracji «kobiecych»”. Kresy 8 (2008): 182–198.

Tokarczuk, Olga. Czuły narrator. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2020.

Urbanowski, Maciej. „Czułość i blask: poezja Kazimierza Nowosielskiego”. Zeszyty Karmelitańskie 3 (2011): 111–115.

„Większa czułość. Monika Sznajderman z rozmowie z Agnieszką Rzoncą”. Znak 6 (2017): 30–35.

Yinan, Li. „Czuła narracja: nowe oblicze literatury polskiej w oczach Chińczyków”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka 40 (2021): 21–51.

Zając, Grzegorz. Czuły weredyk: twórczość poetycka Juliana Ursyna Niemcewicza. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015