Słowa kluczowe
sztuczna kreatywność
halucynacje AI
zwrot iteracyjny
ariergarda
gonzo
Jak cytować
Abstrakt
Tematem artykułu są (l)iterackie performanse dromoskopowe nawiązujące do amerykańskiej kontrkultury, które mogą stanowić komentarz do sytuacji „białkowego” pisarza w erze cyfrowych maszyn. W jaki sposób wytwory ludzko-maszynowych asamblaży łączą dwie skrajne koncepcje literatury: maniczną i techniczną (mechaniczną)? Czy można uznać halucynacje sztucznej inteligencji za ekwiwalent ludzkiego natchnienia?
Bibliografia
Against Expression. Red. Craig Dworkin, Kenneth Goldsmith. Evanston: Northwestern University Press, 2010. https://monoskop.org/images/3/3c/Dworkin_Craig_Goldsmith_Kenneth_eds_Against_Expression_An_Anthology_of_Conceptual_Writing.pdf. Dostęp 1.09.2025.
Artificial Creativity: Looking at the Future of Digital Culture. Red. Alessandra Micalizzi. Cham: Springer, 2025.
Bartnicki, Krzysztof. Tłumaczenia Jana Kochanowskiego. Katowice: Wydawnictwo Biblioteki Śląskiej, 2025.
Brzostowska-Tereszkiewicz, Tamara, Katarzyna Bazarnik. „Przekład eksperymentalny: techniki, formy, metajęzyki”. Przekładaniec 43 (2021): 7–23.
Chaberski, Mateusz. Asamblaże, asamblaże. Doświadczenie w zamglonym antropocenie. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2019.
Chomsky, Noam. „The False Promise of ChatGPT”. New York Times, 8.03.2003. https://www.nytimes.com/2023/03/08/opinion/noam-chomsky-chatgpt-ai.html.
Cowen, Trace William. I Tweet, Therefore I Am: A Conversation with Kenneth Goldsmith, rozm. Trace William Cowen, Nailed, 1.08.2014, https://www.nailedmagazine.com/features/interview-with-kenneth-goldsmith-by-trace-william-cowen.
DeLanda, Manuel, Assemblage Theory. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2016.
Deleuze, Gilles, Félix Guattari. Tysiąc plateau. Tłum. Zbiorowe. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2023.
Derrida, Jacques. „Sygnatura, zdarzenie, kontekst”. Tłum. Janusz Margański. W tegoż: Marginesy filozofii, 225–240, Warszawa: Wydawnictwo KR, 2002.
Dziamski, Grzegorz. „Konceptualna teoria i praktyka (część II)”. Dyskurs 6 (2008): 166.
Ginsberg, Allen. „Ameryka”. W tegoż: Skowyt i inne wiersze, tłum. Grzegorz Musiał, 59–60 Bydgoszcz: Pomorze, 1984.
Goldsmith, Kenneth. Uncreative Writing. New York: Columbia University Press, 2011.
Goldsmith, Kenneth. „Why Conceptual Writing? Why Now?”. W: Against Expression: An Anthology of Conceptual Writing, red. Craig Dworkin, Kenneth Goldsmith, XVII–XXII. Evanston: Northwestern University Press 2011.
Goodwin, Ross. „Introduction”. W tegoż: 1 the Road, 12–14. Paris: Jean Boîte Éditions, 2018.
Gussov, Adam. „Bohemia Revisited: Malcolm Cowley, Jack Kerouac, and On the Road”. The Georgia Review 2 (1984): 291–311.
Hale, Joe. Getting Inside Simon Morris’ Head. New York: Information as Material, 2014.
Harvey, David. The Condition of Postmodernity. Cambridge: MIT Press, 1989.
Home, Stewart. Neoism, Plagiarism & Praxis. Edinburgh, San Francisco: AK Press, 1995.
Hunt, Tim. Kerouac’s Crooked Road: Development of a Fiction. Carbondale, Edwardsville: Southern Illinois University Press, 1981.
Kerouac, Jack. „Narodziny radości w poezji”. W: Drogi karmy i ścieżka Dharmy. Antologia poezji buddyjskiej Ameryki, wyb. Jacek Sieradzan, 274, Katowice: Verbum, 1993.
Kmiecik, Michalina. „Awangarda i tekst dromoskopowy”. Teksty Drugie 1 (2018): 272–296.
Kobus, Aldona. Autorstwo. Urynkowienie literatury i fantazmat podmiotu autorskiego. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2021.
Kuik-Kalinowska, Adela. „W drodze do psychodelicznego satori. Używki w prozie i poezji beatników”. Teksty Drugie 6 (2006): 27–41.
Mansoor, Jaleh. „Ed Ruscha’s «One-Way Street»”. October 111 (2005): 127–142.
Marczewska, Kaja. This Is Not a Copy. Writing at the Iterative Turn. New York, London: Bloomsbury, 2018.
Marecki, Piotr, Aleksandra Małecka. „Przekład literatury konceptualnej. Studium przypadku lokalizacji «Paint the Rock» Shiva Kotechy jako «Namaluj Popka»”. Przekłady Literatur Słowiańskich 1 (2018): 99–123.
Marinetti, Filippo Tommaso. „Extended Man and the Kingdom of the Machine”. W tegoż: Critical Writings, red. Günther Berghaus, tłum. Doug Thompson, 107–119. New York: Farrar, Strauss and Giroux, 2006.
McWilliams Barndt, Susan. The American Road Trip and American Political Thought. Lanham: Lexington Books, 2018.
Merchant, Brian. „When an AI Goes Full Jack Kerouac”. The Atlantic, 1.10.2018. https://www.theatlantic.com/technology/archive/2018/10/automated-on-the-road/571345/. Dostęp 7.09.2025.
Michalica, Kerri, Harry Hunt. „Creativity, Schizotypicality, and Mystical Experience: An Empirical Study”. Creativity Research Journal 25 (2013): 266–279.
Morris, Simon, Getting Inside Jack Kerouac’s Head. York: Information as Material, 2009.
Morris, Simon, Getting Inside Jack Kerouac’s Head. „Learn to Read Differently”. W: Book Presence in a Digital Age, red. Kiene Brillenburg Wurth, Kári Driscoll, Jessica Pressman, 163–194. New York: Bloomsbury, 2018.
Morris, Simon, Getting Inside Jack Kerouac’s Head. Re-Writing Freud. Red. Craig Dworkin. York: Information as Material, 2005.
Pacini, Peggy. „From Beat Generation to Hacker Generation: The Experimental Road Narratives On the Road and 1 the Road”. W: Rethinking Kerouac: Afterlives, Continuities, Reappraisals, red. Erik Mortenson, Tomasz Sawczuk, 173–186. New York, London, Dublin: Bloomsbury Academic, 2025.
Patrício, João G. „Is Delulu the New Trululu? Artificial Intelligence Hallucinations as Input in the Creative Process”. Revista De Comunicação E Linguagens 60-61 (2024): 226–245.
Perloff, Marjorie. „Konceptualizmy stare i nowe”. Tłum. Aleksandra Małecka. Ha!art 50 (2015): 13–16.
Perloff, Marjorie. Unoriginal Genius. Poetry by Other Means in the New Century. Chicago, London: The University of Chicago Press, 2010.
Pisarski, Mariusz. Figury obecności w cyfrowych mediach. Od hipertekstu do sztucznej inteligencji. Kraków: Universitas, 2024.
Raffini, Daniel. „Artificial Creativity: Looking at the Future of Digital Culture”. W: Artificial Creativity: Looking at the Future of Digital Culture, red. Alessandra Micalizzi, 21–31. Cham: Springer, 2025.
Rakoczy, Marta. „Pisanie automatyczne, czyli o trudnych związkach awangardy z nowoczesnością”. Zagadnienia Rodzajów Literackich 2 (2019): 115–128.
Ranocchi, Emiliano. „Proroctwa Marinettiego i Jasieńskiego. Rzecz o awangardzie (po)nowoczesności”. W: Awangarda Środkowej i Wschodniej Europyinnowacja czy naśladownictwo? Interpretacje, red. Michalina Kmiecik, Małgorzata Szumna, 51–70. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015.
Rawte, Vipula, Swagata Chakraborty, Agnibh Pathak, Anubhav Sarkar, S.M Towhidul Islam Tonmoy, Aman Chadha, Amit Sheth, Amitava Das. „The Troubling Emergence of Hallucination in Large Language ModelsAn Extensive Definition, Quantification, and Prescriptive Remediations”. W: Proceedings of the 2023 Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing, 2541–2573. Singapore: Association for Computational Linguistics, 2023.
Rethinking Kerouac. Afterlives, Continuities, Reappraisals. Red. Erik Mortenson, Tomasz Sawczuk. New York, London, Dublin: Bloomsbury Academic, 2025.
Rosa, Hartmut. Przyspieszenie, wyobcowanie, rezonans. Projekt krytycznej teorii późnonowoczesnej czasowości. Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2020.
Seitz, William. The Art of Assemblage. New York: Museum of Modern Art, 1961.
Spodaryk, Mikołaj. „Literatura postelektroniczna? Od ekranu do kartki papieru, czyli podróż powrotna z bagażem nowych doświadczeń”. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura 2 (2016): 117–129.
Stephenson, William. Gonzo Republic: Hunter S. Thompson’s America. London, New York: Continuum, 2012.
Virilio, Paul. Prędkość i polityka. Tłum. Sławomir Królak. Warszawa: Sic!, 2008.
Wróbel, Kamila. „Hero’s Revolutionary Song. Istvan Kantor aka Monty Cantsin”. W: Trickster Strategies in the Artists’ and Curatorial Practice, red. Anna Markowska, 93–100. Warsaw, Toruń: Polish Institute of World Art Studies & Tako Publishing House, 2013.
Wróblewski, Maciej. Literatura i maszyna. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2015
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Izabella Adamczewska-Baranowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Za prawa cytowania fragmentów innych publikacji (tekstów, tabel, rycin oraz ilustracji) odpowiedzialni są autorzy artykułu.