Awatary i urządzenia elektroniczne w rosyjskiej dystopii (Władimir Sorokin, Dzień oprycznika, Telluria)
Okładka czasopisma Forum Poetyki, nr 1 (43), rok 2026
PDF
PDF (English)

Słowa kluczowe

awatary
paznokcie z telluru
holograficzne symulakry
postmodernistyczna dystopia
kontrola technologiczna
Sorokin
manipulacja pamięcią

Jak cytować

Lanin, B. (2026). Awatary i urządzenia elektroniczne w rosyjskiej dystopii (Władimir Sorokin, Dzień oprycznika, Telluria). Forum Poetyki, (1 (43), 84–95. https://doi.org/10.14746/fp.2026.43.6

Abstrakt

Artykuł analizuje koncepcję awatarów i artefaktów technologicznych w dystopijnej fikcji Władimira Sorokina, koncentrując się na powieściach Dzień oprycznika oraz Telluria. Sorokin wykorzystuje awatary, urządzenia elektroniczne i obiekty symboliczne, aby ukazać zależność między technologią, pamięcią a tożsamością. Studium wskazuje na podobieństwa do wcześniejszych rosyjskich dystopii, takich jak My Jewgienija Zamiatina, łącząc postać S-4711 z późniejszymi cyfrowymi awatarami. Urządzenia takie jak „umnica” i tellurowe gwoździe pełnią zarówno funkcje narracyjne, jak i metafizyczne, symbolizując kontrolę, rytuał i symulację. Hologramy i roboty są przedstawione jako narzędzia władzy państwowej oraz jako postmodernistyczne symulakry. Poprzez groteskę, hiperbolę i parodię Sorokin krytykuje autorytaryzm oraz komercjalizację świadomości. Jego twórczość ukazuje świat, w którym postęp technologiczny splata się z mitem, rytuałem i zanikiem indywidualnej sprawczości.

https://doi.org/10.14746/fp.2026.43.6
PDF
PDF (English)

Finansowanie

Niniejsze badania zostały w całości lub w części sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki nr 2022/47/B/HS2/01244.

Bibliografia

Baudrillard, Jean. Simulacres et Simulation. Paris: Éditions Galilée, 1981.

Биберган, Екатерина. Рыцарь без страха и упрека: Художественное своеобразие прозы Владимира Сорокина. Издание второе, дополненное. Санкт-Петербург: ИД «Петрополис», 2014.

Генис, Александр. „Мой Сорокин”. W: «Это просто буквы на бумаге…» Владимир Сорокин после литературы, red. Евгений Добренко, Илья Калинин, Марк Липовецкий, 23–24. Москва: НЛО, 2018.

Марусенков, Максим. Абсурдопедия русской жизни Владимира Сорокина: заумь, гротеск и абсурд. Санкт-Петербург: Алетейя, 2012.

Пелевин Виктор. S.N.U.F.F. Москва: Эксмо, 2011.

Сорокин, Владимир. День опричника. Москва: Захаров, 2006.

Сорокин, Владимир. Манарага. Москва: АСТ, CORPUS, 2017.

Сорокин, Владимир. Теллурия. Москва: АСТ, CORPUS, 2013.

Shahbazian, Steve. A Century of Dystopia. London: Kelvern Books, 2019