Rodzaj gramatyczny rzeczownika jako nośnik informacji pozagramatycznej I. Przegląd literatury dotyczącej rodzaju gramatycznego

Main Article Content

Mirosław Koziarski
Adrian P. Krysiak

Abstrakt

This article aims at investigating the nature of the gender system in Polish. The paper includes a review of various approaches to the problem, as seen by psycholinguistics, neurolinguistics and feminist linguistics, as well as an attempt at presenting a synchronic view on the gender system. It is also the theoretical introduction to a following empirical article treating of Polish genders.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Koziarski, M., & Krysiak, A. P. (2012). Rodzaj gramatyczny rzeczownika jako nośnik informacji pozagramatycznej I. Przegląd literatury dotyczącej rodzaju gramatycznego. Investigationes Linguisticae, 26, 20-38. https://doi.org/10.14746/il.2012.26.2
Dział
Artykuły

Bibliografia

  1. Anderson, R.T., Lockowitz, A. 2009. How do children ascribe gender to nouns? A study of Spanish-speaking children with and without specific language impairment. Clinical Linguistics and Phonetics, vol. 23(7), pp. 489–506.
  2. Bańczerowski, J., Pogonowski, J., Zgółka, T. 1982. Wstęp do językoznawstwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
  3. Bastiaanse, R., Jonkers, R., Ruigendijk, E., Van Zonneveld, R. 2003. Gender and case in agrammatic production. Cortex, vol. 39(3), pp. 405–417.
  4. Bates, E., Wulfeck, B. 1989. Comparative aphasiology: A cross-linguistic approach to language breakdown. Aphasiology, vol. 3, pp. 111–142.
  5. Boroditsky, L., Schmidt, L., Phillips, W. 2003. Sex, Syntax and Semantics. w: D. Gentner, S. Goldin-Meadow (Eds.) Language in Mind: Advances in the Study of Language and Thought. Cambridge, MA: MIT Press. pp. 61–79.
  6. Brzozowska, D. 2002. The Role of Gender in Language Communication. Investigationes Linguisticae, vol. VIII, pp. 1–5.
  7. Cattaneo, Z., Devlin, J.T., Vecchi, T., Silvanto, J. 2009. Dissociable neural representations of grammatical gender in Broca’s area investigated by the combination of satiation and TMS. NeuroImage, vol. 47(2): 700–704.
  8. Costa, A., Kovacic, D., Franck, J., Caramazza, A. 2003. On the Autonomy of the Grammatical Gender Systems of the Two Languages of a Bilingual. Bilingualism: Language and Cognition, vol. 6(3), pp. 181–200.
  9. Cubelli, R., Paolieri, D., Lotto, L., Job, R. 2011. The effect of grammatical gender on object categorization. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, vol. 37(2), pp. 449–460.
  10. Dąbrowska, M. 2008. Rodzaj gramatyczny a seksizm. Studia Linguistica Universitatis Iagellonicae Cracoviensis, vol. 125, pp. 67–78.
  11. Degani, T. 2007. The Semantic Role of Gender: Biological and Grammatical Gender Match Effects in English and Spanish. (nieopublikowana praca magisterska, University of Pittsburgh) [@:] http://etd.library.pitt.edu/ETD/available/etd-04102007- 153018/unrestricted/Degani_Master_April_2007.pdf [data dostępu: luty, 2011]
  12. Dubisz, S. (red.) 2006. Uniwersalny słownik języka polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN (wersja elektroniczna 2.0).
  13. El-Yousseph, N. 2006. Sex and Size: The Influence of Grammatical Gender on Object Perception in English and German. (A Senior Honors Thesis, The Ohio State University) [@:] https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/handle/1811/6573/thesisfinal_1.pdf;jsessionid=38BDB0DFC77000429E4835274A4D6C29?sequence=1 [data dostępu: luty, 2011]
  14. Grodecki, R., Zachorowski, S., Dąbrowski, J. 1995. Dzieje Polski średniowiecznej. Tom 2. Od roku 1333 do 1506. Kraków: Universitas Platan.
  15. Grzegorczykowa, R. 2001. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  16. Heim, S., Alter, K., Friederici, A.D. 2005. A dual-route account for access to grammatical gender: evidence from functional MRI. Anatomy and Embryology, vol. 210(5–6), pp. 473–483.
  17. Heim, S., Opitz, B., Friederici, A.D. 2002. Broca's area in the human brain is involved in the selection of grammatical gender for language production: evidence from event-related functional magnetic resonance imaging. Neuroscience Letters, vol. 328(2), pp. 101–104.
  18. Hernandez, A.E., Kotz, S.A., Hofmann, J., Valentin, V.V., Dapretto, M., Bookheimer, S.Y. 2004. The neural correlates of grammatical gender decisions in Spanish. NeuroReport, vol. 15(5), pp. 863–866.
  19. Hofmann, J., Kotz, S.A., Marschhauser, A., Yves von Cramon, D., Friederici, A.D. 2007. Lesion-site affects grammatical gender assignment in German: perception and production data. Neuropsychologia, vol. 45(5), pp. 954–965.
  20. Holmes, V.M., de la Bâtie, B.D. 1999. Assignment of Grammatical Gender by Native Speakers and Foreign Learners of French. Applied Psycholinguistics, vol. 20(4), pp. 479–506.
  21. Imai, M., Schalk, L., Saalbach, H., Okada, H. 2010. Influence of grammatical gender on deductive reasoning about sex-specific properties of animals. w: R. Catrambone, S. Ohlsson (Eds.) Proceedings of the 32nd Annual Conference of the Cognitive Science Society. Austin, TX: Cognitive Science Society. pp. 1160–1165.
  22. Jadacka, H. 2006. Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  23. Jasiaczyk, M. 2010. Различия в грамматическом роде в словах иностранного происхождения в польском и русском языках Магистерская (nieopublikowana praca magisterska; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
  24. Kamasa, V. 2006. Przykład metodologii badań nad językiem jako nośnikiem statusu. Investigationes Linguisticae, vol. XIII, pp. 102–117.
  25. Kamasa, V. 2007. Fryzjer czy fryzjerka? Rodzaj gramatyczny nazwy zawodu jako nośnik statusu społecznego. Investigationes Linguisticae, vol. XV, pp. 56–79.
  26. Konishi, T. 1993. The semantics of grammatical gender: a cross-cultural study. Journal of Psycholinguistic Research, vol. 22(5), pp. 519–534.
  27. Krysiak, A.P., Koziarski, M. Rodzaj gramatyczny rzeczownika jako nośnik informacji pozagramatycznej II. Próba ewaluacji intuicji natywnych użytkowników języka polskiego w odniesieniu do rodzaju gramatycznego rzeczownika — badanie ankietowe (w przygotowaniu)
  28. Laskowski, R. 1999. Rodzaj gramatyczny. w: R. Grzegorczykowa, R. Lakowski, H. Wróbel (red.) Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia. Wydanie III poprawione. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. pp. 207–213.
  29. Lemhöfer, K., Schriefers, H., Hanique, I. 2010. Native language effects in learning second-language grammatical gender: A training study. Acta Psychologica, vol.135(2), pp. 150–158.
  30. Lemhöfer, K., Spalek, K., Schriefers, H. 2008. Cross-language effects of grammatical gender in bilingual word recognition and production. Journal of Memory and Language, vol. 59(3), pp. 312–330.
  31. Lyons, J. 1976. Wstęp do językoznawstwa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  32. Mańczak, W. 1956. Ile jest rodzajów w języku polskim? Język Polski, vol. XXXVI, z. 2, pp. 116–121.
  33. Miceli, G., Turriziani, P., Caltagirone, C., Capasso, R., Tomaiuolo, F., Caramazza, A. 2002. The Neural Correlates of Grammatical Gender: An fMRI Investigation. Journal of Cognitive Neuroscience, vol. 14(4), pp. 618–628.
  34. Nowosad-Balakarczyk, M. 2009. Płeć a rodzaj gramatyczny we współczesnej polszczyźnie. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  35. Paolieri, D., Cubelli, R., Macizo, P., Bajo, T., Lotto, L., Job, R. 2010. Grammatical gender processing in Italian and Spanish bilinguals. Quarterly Journal of Experimental Psychology, vol. 63(8), pp. 1631–1645.
  36. Pérez-Pereira, M. 1999. The acquisition of gender: what Spanish children tell us. Journal of Child Language, vol. 18(3), pp. 571–590.
  37. Pogonowski, J. 2006. Ile jest języków? Investigationes Linguisticae, vol. XIV, pp. 1–12.
  38. Saloni, Z. 1976. Kategoria rodzaju we współczesnym języku polskim. w: Kategorie gramatyczne grup imiennych. Materiały konferencji w Zawoi, 13–15 XII 1974. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. pp. 43–78.
  39. Saloni, Z. 1988. O tzw. formach nieosobowych męskoosobowych w polszczyźnie. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, vol. XLI, pp. 155–166.
  40. Satkiewicz, H., Buttler, D., Kurkowska H. 1973. Kultura języka polskiego. Warszawa: PWN.
  41. Sera, M.D., Elieff, C., Forbes, J., Burch, M.C., Rodriguez, W., Dubois, D.P. 2002. When language affects cognition and when it does not: An analysis of grammatical gender and classification. Journal of Experimental Psychology: General, vol. 131, pp. 377–397.
  42. Tight, D.G. 2006. The Relationship between Perceived Gender in L1 English and Grammatical Gender in L2 Spanish. w: Selected Proceedings of the 7th Conference on the Acquisition of Spanish and Portuguese as First and Second Languages. Somerville, MA. pp. 149–160.
  43. Vigliocco, G., Vinson, D.P., Paganelli, F. 2004. Grammatical gender and meaning. Proceedings of the 26th Meeting of the Cognitive Science Society. [@:] http://www.psychol.ucl.ac.uk/language/papers/vvp_cogsci.pdf [data dostępu: luty, 2011]
  44. Vigliocco, G., Vinson, D.P., Paganelli, F., Dworzynski, K. 2005. Grammatical gender effects on cognition: implications for language learning and language use. Journal of Experimental Psychology: General, vol. 134(4), pp. 501–520.
  45. Vigliocco, G., Warren, J., Siri, S., Arciuli, J., Scott, S., Wise, R. 2006. The role of semantics and grammatical class in the neural representation of words. Cerebral Cortex, vol. 16(12), pp. 1790–1796.
  46. Warchoł-Schlottmann, M. 2006. Dlaczego pani psycholog Nowak nie chce być psycholożką Nowak. Alma Mater, vol. 82, pp. 42–45.