Wartość autoteliczna czy instrumentalna? Rola studiów doktoranckich w opinii kierowników studiów i doktorantów

Main Article Content

Anna Domaradzka
Dominika Walczak

Abstrakt

Podejmowana w artykule problematyka znaczenia studiów doktoranckich wpisuje się w szerszy międzynarodowy kontekst gospodarczy, polityczny i społeczny. Szczególnie ważnym czynnikiem są tu oczekiwania rynku pracy wyznaczone przez współczesne procesy rozwojowe i konieczność dostosowania się do wyzwań globalnej konkurencji, wzrostu znaczenia nowych technologii, a także rosnących wymagań kwalifikacyjnych i kompetencyjnych. Celem artykuły jest rekonstrukcja roli studiów doktoranckich w Polsce zarówno z perspektywy kierowników studiów doktoranckich, jak i doktorantów. Autorki odpowiadają na pytanie, jak dalece wartość studiów doktoranckich określana jest jako autoteliczna, a jak bardzo jako instrumentalna. Rekonstruując rolę i znaczenie studiów doktoranckich autorki posługują się wynikami badań własnych, których przedmiotem była między innymi analiza motywów podjęcia studiów doktoranckich, jak i ocena ich przydatności. Na podstawie przeprowadzonych badań powstała typologia doktorantów, w której wyróżniono postawy wobec studiów doktoranckich. W pierwszej kolejności autorki przedstawiają wyniki indywidualnych wywiadów pogłębionych, przeprowadzonych z kierownikami studiów doktoranckich na trzech wiodących warszawskich uczelniach, w drugiej – z doktorantami. Porównanie wypowiedzi osób reprezentujących uczelnie z poglądami doktorantów pozwoliło określić, czy podobne są wizje studiów doktoranckich tych dwóch grup reprezentujących stronę podaży (kierownicy) i popytu (doktoranci).

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Domaradzka, A., & Walczak, D. (2013). Wartość autoteliczna czy instrumentalna? Rola studiów doktoranckich w opinii kierowników studiów i doktorantów. Nauka I Szkolnictwo Wyższe, (2(42), 73-94. Pobrano z https://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/1668
Dział
Articles
Biogramy autorów

Anna Domaradzka, Instytut Studiów Społecznych im. prof. Roberta B. Zajonca UW

Doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, adiunkt naukowy w Instytucie Studiów Społecznych im. prof. Roberta B. Zajonca Uniwersytetu Warszawskiego oraz wykładowca na Wydziale Filozofii i Socjologii UW. Ekspert w międzynarodowych projektach naukowych dotyczących równości płci w sferze publicznej i prywatnej, edukacji i szkolnictwa wyższego oraz zarządzania nowoczesnym państwem. Główne zainteresowania badawcze to społeczeństwo obywatelskie i aktywność lokalna, socjologia płci, socjologia edukacji i badania przestrzeni miejskiej.

Dominika Walczak, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, absolwentka międzywydziałowych interdyscyplinarnych studiów doktoranckich prowadzonych w Instytucie Studiów Społecznych im. prof. R. B. Zajonca UW. Obecnie adiunkt na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych w Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół socjologii edukacji, zwłaszcza systemu nauki i szkolnictwa wyższego, studiów doktoranckich, przebiegu karier naukowych, mobilności międzynarodowej studentów i naukowców oraz problematyki socjologii płci.

Bibliografia

  1. Altbach P. G., Reisberg L., Rumbley L. 2009. Trends in Global Higher Education: Tracking an Academic Revolution, Chestnut Hill, MA: Boston College Center for International Higher Education.
  2. Bologna Declaration 1999. Dostępne na: http://www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/bologna/about/.
  3. Dąbrowa-Szefler M. 2001. Kadry dla nauki w Polsce. Stan i perspektywy rozwoju, Uniwersytet Warszawski, Warszawa.
  4. Dąbrowa-Szefler M. 2002. Studia doktoranckie: kształcenie dla kariery naukowej czy kariery zawodowej?. „Nauka Polska. Jej potrzeby, organizacja i rozwój”, nr XI (XXXVI), s. 27–51.
  5. Dąbrowa-Szefler M., Sztabiński P. B. 2006. Doktoranci o sobie i swoich studiach doktoranckich. Raport z badania, Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego, Warszawa.
  6. Dąbrowa-Szefler M., Sztabiński P. B. 2007. Modele studiów doktoranckich a potrzeby nauki i rynku pracy pozanaukowego. Raport z badań jakościowych, Warszawa: Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego.
  7. Dąbrowa-Szefler M., Sztabiński P. B. 2008. Model kształcenia doktorantów. Wnioski z badań, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Centrum Badan Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego.
  8. Kraśniewski A. 2009. Kształcenie, w: Polskie szkolnictwo wyższe – stan, uwarunkowania i perspektywy, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Fundacja Rektorów Szkół Polskich, Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
  9. Lewicki J., Kurowska K., Suligowski D. 2011. Model funkcjonowania studiów doktoranckich: doktoranci a obszary gospodarcze – szanse i zagrożenia współpracy, Wydawnictwo Libron, Kraków.
  10. Nowelizacja 2011 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 18 marca 2011 roku, obowiązująca od 1 października 2011 roku.
  11. Prawelska-Skrzypek G., Baran G. 2010. Zarządzanie przejściem z uniwersytetu do życia zawodowego w kontekście kluczowych kompetencji doktorantów, Małopolskie Centrum Kształcenia Nauczycieli, Kraków.
  12. Sztabiński P. B. 2002
  13. Badanie absolwentów studiów doktoranckich – problemy warsztatowe i wstępne hipotezy, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, nr 2/20.
  14. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym 2005. Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dz. U. nr 164 (poz. 1365, z późn. zm.).