Wartość wykształcenia a dążenia edukacyjne

Main Article Content

Hanna Gulczyńska
Mirosława Jastrząb-Mrozicka

Abstrakt

W artykule zaprezentowano dążenia edukacyjne Polaków na tle doceniania wykształcenia z perspektywy społecznej i jednostkowej. Autorki wychodzą z założenia, że poziom wykształcenia społeczeństwa uwarunkowany jest nie tylko przez istniejący system szkolny i dostępność kształcenia, ale także przez aspiracje edukacyjne. Na podstawie danych empirycznych pochodzących z badań realizowanych w latach 1973 i 1993 oraz licznych badań nad problematyką dążeń edukacyjnych, prowadzonych w ostatnich dziesięcioleciach, Autorki wskazują na istnienie następujących zjawisk: a) wykształcenie w Polsce było i jest cenioną wartością, co sprzyja wysokim, upowszechniającym się aspiracjom edukacyjnym; b) dążenia edukacyjne nie były i nie są w pełni realizowane; c) zmiany zachodzące w ostatnich latach w szkolnictwie, zwłaszcza zniesienie centralnego limitowania przyjęć oraz wzrost liczby kształconych na poziomie średnim i wyższym, są zgodne z oczekiwaniami społecznymi; d) dążenia dotyczące kierunków kształcenia dość silnie tkwią w tradycyjnej strukturze zawodowej i szkolnej tylko niektóre nowe formy kształcenia oraz dyscypliny dające lepsze perspektywy na rynku pracy są uwzględniane w deklarowanych życzeniach edukacyjnych. Wynika stąd potrzeba tworzenia lub odbudowy sprawnego systemu preorientacji szkolno-zawodowej, dzięki któremu osoby aspirujące do kształcenia poznałyby różne dostępne drogi realizacji swoich dążeń, a wiedza o coraz bardziej zróżnicowanym i ciągle zmieniającym się systemie edukacji byłaby kompetentnie upowszechniana.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Gulczyńska, H., & Jastrząb-Mrozicka, M. (2016). Wartość wykształcenia a dążenia edukacyjne. Nauka I Szkolnictwo Wyższe, (2(4), 57-74. Pobrano z https://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/4351
Dział
Oryginalny artykuł naukowy
Biogramy autorów

Hanna Gulczyńska, Uniwersytet Warszawski

Hanna Gulczyńska - doktorat z polityki społecznej uzyskała na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1993 r. pracuje w Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze: aspiracje edukacyjne i ich realizacja a zapotrzebowanie rynku pracy; możliwości i potrzeby dorosłych w zakresie kształcenia.

Mirosława Jastrząb-Mrozicka, Uniwersytet Warszawski

Mirosława Jastrząb-Mrozicka - absolwentka Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego; rozprawę doktorską na temat społeczno-demograficznych i edukacyjnych uwarunkowań podejmowania studiów wyższych obroniła na Uniwersytecie Łódzkim. Pracuje w Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się przede wszystkim problemami selekcji szkolnych, kształtowania się dążeń do zdobycia wyższego wykształcenia, rekrutacji i doboru kandydatów na studia, motywów kształcenia oraz postaw studentów wobec przyszłej pracy. Tym zagadnieniom poświęciła wiele publikacji.

Referencje

  1. Białecki 1.1982 Wybór szkoły a reprodukcja struktury społecznej. Wrocław: Ossolineum.
  2. Borowicz R. 1983 Zakres i mechanizmy selekcji w szkolnictwie. Warszawa: PWN.
  3. Edukacja... 1993 Edukacja w okresie transformacji. Warszawa: IFIS PAN.
  4. Gulczyńska H., Jastrząb-Mrozicka M. 1993 Wartość wykształcenia w polskim społeczeństwie. „Serwis Informacyjny CBOS”, nr 12.
  5. Gulczyńska H., Jastrząb-Mrozicka M., 1994 Aspiracje edukacyjne polskiego społeczeństwa (przemiany i uwarunkowania). Warszawa: CBPNiSzW (maszynopis).
  6. Jastrząb-Mrozicka M. 1974 Społeczne procesy wyboru studiów wyższych. Warszawa: PWN.
  7. Jastrząb-Mrozicka M., Wnuk-Lipińska E. 1991 Wyższa uczelnia w nowej sytuacji ustrojowej. „Dydaktyka Szkoły Wyższej”, nr 4.
  8. Kowalski S. 1974 Socjologia wychowania w zarysie. Warszawa: PWN,
  9. Kształtowanie... 1979 Kształtowanie systemu kwalifikowania kandydatów na studia wyższe. Warszawa: PWN.
  10. Kupisiewicz Cz. 1978 Przemiany edukacyjne w świecie na tle raportów oświatowych. Warszawa: Wiedza Powszechna.
  11. Kupisiewicz Cz. 1980 Przemiany i tendencje rozwojowe szkolnictwa wyższego w krajach uprzemysłowionych w latach 1945-1980. Lódź: PWN.
  12. Najduchowska H. 1985 Aspiracje edukacyjne maturzystów Warszawy. Warszawa-tódź: PWN.
  13. Najduchowska H. 1987 Aspiracje edukacyjne maturzystów Warszawy w roku 1984. Warszawa-Łódź: PWN.
  14. Nowakowska I. 1977 Postawy społeczne wobec wykształcenia. Wrocław: Ossolineum.
  15. Osiński J. 1977 Uwarunkowania społeczno-przestrzenne selekcji młodzieży do studiów wyższych. Warszawa: PWN.
  16. Paduszek J. 1989 Środowiskowe bariery w dostępie do szkół średnich w świetle analizy wyników egzaminów wstępnych do tych szkół w województwie radomskim w latach 1982, 1983 i 1984. Warszawa: Instytut Socjologii UW, zeszyt 45.
  17. Paduszek J. 1991 Nierówności społeczne a egalitaryzacja oświaty. Warszawa: Instytut Socjologii UW, zeszyt 52.
  18. Rekrutacja... 1973 Rekrutacja młodzieży na studia wyższe. Warszawa; PWN.
  19. Reszke I. 1972 Społeczne uwarunkowania wyboru szkoły zawodowej i odpływu uczniów ze szkół, Wrocław: Ossolineum.
  20. Szczepański M. 1988 Procesy selekcyjne w szkolnictwie ogólnokształcącym. Warszawa: PWN.
  21. Wiśniewski W. (red.) 1984 Oświata w społecznej świadomości. Warszawa: MAW.
  22. Wójcicka M. 1993 Skutki reform edukacyjnych. „Nauka i Szkolnictwo Wyższe” , nr 1.