Przekształcenia własnościowe i strukturalne jednostek badawczo-rozwojowych w Polsce

Main Article Content

Sławomir Wiankowski

Abstrakt

Problemy przekształceń własnościowych i organizacyjnych jednostek badawczo- -rozwojowych (JBR) zostały przedstawione w artykule na tle aktualnego stanu zaplecza badawczo-rozwojowego oraz przyjętych celów przekształceń. Oceniając stan JBR wskazano m.in. na systematyczne zmniejszanie się przychodów z prac badawczych i rozwojowych, spadek zatrudnienia w działalności B+R oraz pogarszającą się rentowność. Pogłębiający się kryzys sektora JBR obrazują dane liczbowe dla lat 1994-2000. Za szczególnie ważny cel restrukturyzacji JBR uznano dostosowanie działalności jednostek do warunków otwartej gospodarki i reguł obowiązujących w Unii Europejskiej. Autor dokonuje przeglądu wszystkich możliwych form przekształceń własnościowych i prawno-organizacyjnych JBR, rozważając zalety i wady poszczególnych rozwiązań. Wyróżnionymi formami przekształceń uwzględniającymi specyfikę JBR są: prywatyzacja bezpośrednia w drodze wniesienia jednostki do spółki z udziałem Skarbu Państwa i pracowników bądź w drodze oddania JBR do odpłatnego korzystania przez spółkę z udziałem pracowników oraz tworzenie struktur wielopodmiotowych, w tym holdingowych. Autor zwraca uwagę na fakt, że pomimo wprowadzenia w życie od przeszło półtora roku sprzyjających przepisów prawa, nie udało się żadnej jednostki skomercjalizować, sprywatyzować lub nadać jej status państwowego instytutu badawczego. Jako główne bariery hamujące proces przekształceń JBR należy, według autora, uznać niedostatek środków finansowych na cele restrukturyzacji w budżecie i w poszczególnych jednostkach oraz brak niektórych przepisów wykonawczych. Przedstawiając możliwości wyjścia z „patowej” sytuacji JBR autor proponuje zmiany w regulacjach prawnych oraz wspomina o działaniach zapowiadanych przez ministra nauki, zawartych w założeniach reformy systemu finansowania nauki.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Wiankowski, S. (2016). Przekształcenia własnościowe i strukturalne jednostek badawczo-rozwojowych w Polsce. Nauka I Szkolnictwo Wyższe, (2(20), 91-111. Pobrano z https://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/4693
Dział
Oryginalny artykuł naukowy
Biogram autora

Sławomir Wiankowski, Uniwersytet Warszawski

Sławomir Wiankowski - absolwent Wydziału Ekonomiczno-Społecznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie, doktor nauk ekonomicznych. Specjalizuje się w dziedzinie organizacji i zarządzania jednostkami gospodarczymi i badawczo-rozwojowymi oraz przekształceń własnościowych. Jest autorem lub współautorem ponad stu opracowań naukowo-badawczych i projektowych. Kierował trzema projektami badawczymi Komitetu Badań Naukowych i Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej. Wyniki prac z ostatnich 10 lat zostały opublikowane w licznych artykułach oraz w sześciu książkach wydanych pod jego kierownictwem. Pracuje w Instytucie Organizacji i Zarządzania w Przemyśle „ORGMASZ” oraz w Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego. Działa społecznie jako ekspert w Ogólnopolskiej Izbie Gospodarczej „Kongregacja Przemysłowo-Handlowa”.

Referencje

  1. Dąbrowa-Szefler 1999 Zmiany w strukturze sektorowej i instytucjonalnej sfery badawczo-rozwojowej w Polsce w okresie transformacji systemowej, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, nr 13.
  2. Korona M. 1995 Nauka i technika w 1995 roku., GUS, Warszawa.
  3. Nauka... 2002 Nauka i technika w 2002 roku, GUS, Warszawa.
  4. Owczarek J. 1999 Stan i perspektywy rozwoju jednostek badawczo-rozwojowych nadzorowanych przez Ministra Gospodarki, „Biuletyn Informacyjny Jednostek Badawczo-Rozwojowych”, nr 3-4.
  5. Prywatyzacja... 2001 Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w 2000 r., GUS, Warszawa.
  6. Przedsiębiorczość... 2000 Przedsiębiorczość - rozwój - praca. Strategia gospodarcza rządu, dokument przyjęty przez Radę Ministrów w styczniu 2000 roku.
  7. Rocznik... 2001 Rocznik statystyczny 2001, GUS, Warszawa.
  8. Strategia... 2000 Strategia i kierunki działań Ministerstwa Gospodarki wobec nadzorowanych jednostek badawczo-rozwojowych do 2005 r., Ministerstwo Gospodarki, Warszawa, listopad.
  9. Wiankowski S., Borzęcki J. 2002 Prywatyzacja i reorganizacja jednostek badawczo-rozwojowych, Warszawa.
  10. Założenia... 1998 Założenia do prywatyzacji jednostek badawczo-rozwojowych, Komitet Badań Naukowych, Warszawa.