Pojęcie kompetencji a polityka wobec edukacji i rynku pracy

Main Article Content

Ireneusz Białecki

Abstrakt

Autor przedstawia koncepcje i definicje kompetencji oraz podaje znaczenia, jakie przypisuje się tym pojęciom w międzynarodowych badaniach umiejętności prowadzonych pod auspicjami OECD oraz w polityce Komisji Europejskiej. Za koncepcjami przyjętymi w polityce Unii Europejskiej i w badaniach OECD stoi pewna aksjologia. Ogólnie rzecz biorąc, instytucje te definiują kompetencje jako zestaw wiedzy i rozmaitych umiejętności potrzebnych jednostce do udanego życia, społeczeństwu zaś do pomyślnego funkcjonowania. Kształtowanie kompetencji w szkole ma przygotować jednostkę do radzenia sobie w pracy oraz w roli rodzinnej i obywatelskiej. Udane życie jest rozumiane jako samorealizacja i autonomia. Pomyślność społeczna została natomiast zdefiniowana jako zrównoważony wzrost, ochrona środowiska i przeciwdziałanie wykluczeniu. Rzadziej wskazuje się, że z pojęciem kompetencji łączą się także indywidualizm i efektywność. Definiowanie oraz pomiar kompetencji i tzw. umiejętności kluczowych pozwalają poprawić efektywność kształcenia, a także lepiej dostosować treści programów szkolnych do oczekiwań rynku pracy. Jednak pełne dostosowanie „podaży” kompetencji do oczekiwań świata pracy nie wydaje się możliwe.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Oryginalny artykuł naukowy
Biogram autora

Ireneusz Białecki, Uniwersytet Warszawski

Ireneusz Białecki - doktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetu Warszawskiego. Jest autorem dwóch książek poświęconych nierównościom w dostępie do wykształcenia oraz wielu prac dotyczących m.in. struktury społecznej, struktury wykształcenia i socjologii polityki. Był jednym ze współautorów czterech raportów z serii Polacy, opublikowanych pod redakcją Władysława Adamskiego (1980; 1981; 1985; 1990). Jest członkiem zespołu redakcyjnego kwartalnika „Res Publica Nowa” oraz Rady Redakcyjnej miesięcznika „Higher Education”, wydawanego przez Kluwer Academic Publishers. W latach 1994-1996 kierował zespołem, który przygotował raport Education in Changing Society, stanowiący podstawę przeglądu polityki edukacyjnej w Polsce przez ekspertów OECD; był także kierownikiem zespołu realizującego polską część badań międzynarodowych nad analfabetyzmem funkcjonalnym.

Bibliografia

  1. Białecki I., Blumsztajn A. Cyngot D. 2003 PISA - Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów, Ośrodek Usług Pedagogicznych i Socjalnych, Związek Nauczycielstwa Polskiego, Warszawa.
  2. Coulombe S., Tremblay J.F., Marchand S. 2004 Enquête Internationale sur l’alphabétisation des adultes. Performance en littératie, Capital humain et croissance dans quatorze pays de l’OCDE, Statistique Canada, Ressources Humaines et Développement des Compétences Canada.
  3. Definition... 2002 Definition and Selection of Competences (DeSeCo). Theoretical and Conceptual Foundations, Strategy Paper; Directorate for Education, Employment, Labor and Social Affairs, Education Committee, Governing Board of the CERI; Organization for Economic Co-operation and Development, Paris, 7 października.
  4. Kompetencje... 2002 Kompetencje kluczowe. Realizacja koncepcji na poziomie szkolnictwa obowiązkowego, Eurydice, sieć informacji o edukacji w Europie, Dyrekcja Generalna ds. Edukacji i Kultury, Komisja Europejska, Bruksela.
  5. Kwiatkowski S. (red.) 2005 Kwalifikacje zawodowe na współczesnym rynku pracy, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa.
  6. Rychen D.S., Salganik L.H. (red.) 2003 Key Competencies for a Successful Life and a Well-functioning Society, Hogrefe & Huber, Gottingen.