Adaptacja algorytmu prowadzenia procesu foresightu technologicznego w jednostkach badawczo-rozwojowych

Main Article Content

Beata Poteralska
Anna Sacio-Szymańska

Abstrakt

Dynamiczny wzrost znaczenia konkurencyjności i innowacyjności wysoko zaawansowanych technologii oraz wiążąca się z tym potrzeba strategicznego planowania działań zarówno w skali kraju, regionu, jak i poszczególnych instytucji determinuje działania rozwiniętych gospodarek świata ukierunkowane na przewidywanie zmian i tendencji rozwojowych, zwłaszcza w średnim i długim okresie. Efektywne narzędzie do realizacji tego celu stanowią techniki foresightu. Skuteczna realizacja foresightu wymaga zastosowania każdorazowo podejścia indywidualnego, uwzględniającego specyfikę kraju, instytucji lub tematyki. Autorki analizują specyficzne uwarunkowania społeczne i gospodarcze prowadzenia projektów typu foresight w Polsce. Szczególną uwagę zwracają na uwarunkowania wywierające negatywny wpływ na realizację i efekty projektów foresight, w tym: brak wystarczającej współpracy przedstawicieli środowisk biznesu, nauki, polityki i społeczeństwa, znikomy udział sektora prywatnego w pracach badawczo-rozwojowych, opieranie się na transferze i dyfuzji technologii, a nie na rozwijaniu technologii bazowych oraz biurokratyzacja systemu administracji. Na tym tle przedstawiają propozycję algorytmu postępowania w trakcie realizacji projektów foresight przez jednostki badawczo-rozwojowe działające na rzecz zrównoważonego rozwoju. Szczególną uwagę poświęcają dwóm podstawowym elementom determinującym efektywną realizację foresightu - doborowi metod oraz ekspertów. Z wykorzystaniem opracowanego algorytmu realizacji procesu foresight typują kluczowe kierunki badawcze w dziedzinie nanotechnologii w Polsce. W realizowanym zadaniu zdecydowały się na wybór metody kluczowych technologii jako metody głównej. Jako dodatkowe metody eksperckie przyjęły skanowanie otoczenia, technikę SWOT, drzewo odniesień i uzupełniły uzyskane rezultaty badaniami statystycznymi. W efekcie zidentyfikowały kierunki rozwijane obecnie w przodujących gospodarkach świata, w których Polska ma już znaczące osiągnięcia, a także dziedziny nowe dla Polski, w których istnieje obecnie w kraju niezbędny potencjał umożliwiający ich realizację oraz osiągnięcie w stosunkowo krótkim czasie liczącej się pozycji w Europie.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Poteralska, B., & Sacio-Szymańska, A. (2016). Adaptacja algorytmu prowadzenia procesu foresightu technologicznego w jednostkach badawczo-rozwojowych. Nauka I Szkolnictwo Wyższe, (2(32), 84-95. Pobrano z https://pressto.amu.edu.pl/index.php/nsw/article/view/4834
Dział
Oryginalny artykuł naukowy
Biogramy autorów

Beata Poteralska, Państwowy Instytut Badawczy w Radomiu

Beata Poteralska - doktor ekonomii, adiunkt, kierownik Zespołu Strategii Innowacyjnych w Instytucie Technologii Eksploatacji - Państwowym Instytucie Badawczym w Radomiu. Kierownik i realizator krajowych oraz międzynarodowych projektów badawczych, m.in. w ramach Programu Wieloletniego PW-004 „Doskonalenie systemów rozwoju innowacyjności w produkcji i eksploatacji w latach 2004-2008”, programu COST, Akcji A17, 5. i 6. Programu Ramowego Phare w zakresie rozwoju innowacyjności i przedsiębiorczości, wspierania działalności małych i średnich przedsiębiorstw, struktur i mechanizmów transferu technologii, foresightu oraz analiz efektywności projektów w ramach programów międzynarodowych. Sekretarz Panelu Pola Badawczego „Zrównoważony Rozwój Polski” w Narodowym Programie Foresight „Polska 2020”

Anna Sacio-Szymańska, Państwowy Instytut Badawczy w Radomiu

Anna Sacio-Szymańska - pracownik naukowy Instytutu Technologii Eksploatacji - Państwowego Instytutu Badawczego w Radomiu, asystent w Zespole Strategii Innowacyjnych. Kierownik i realizator projektów badawczych prowadzonych w ramach Programu Wieloletniego PW-004 pn. „Doskonalenie systemów rozwoju innowacyjności w produkcji i eksploatacji w latach 2004-2008” w zakresie projektowania, organizacji oraz implementacji projektów typu foresight na poziomie przedsiębiorstwa i instytucji naukowo-badawczej, z jednoczesnym uwzględnieniem wpływu projektów prowadzonych na poziomach regionalnym, branżowym, narodowym czy globalnym na identyfikację przyszłościowych kierunków działań badawczych i innowacyjnych. Ma otwarty przewód doktorski pt. „Metoda foresightu technologicznego narzędziem wyznaczania kierunków rozwoju strategicznych instytutów badawczych” na Wydziale Inżynierii Produkcji Politechniki Warszawskiej.

Referencje

  1. Bruntland G. (red.) 1987 Our Common Future: The World Commission on Environment and Development, Oxford University Press, Oxford.
  2. Keenan M., Butter M., Sainz de la Fuenta G., Popper R. 2006 Mapping Foresight in Europe and Other Regions of the World, European Foresight Monitoring Network.
  3. Kleiber M. 2007 Narodowy Program Foresight „Polska 2020”, Konferencja Otwierająca Realizację NPF „Polska 2020”, 1 marca 2007, Warszawa.
  4. Kozłowski J. 2001 Adaptation of Foresight Exercises in Central and Eastern European Countries, UNIDO Regional Conference on Technology Foresight for Central and Eastern Europę and the Newly Independent States, Wiedeń, 4 maja 2001.
  5. Ku europejskiej... 2004 Ku europejskiej strategii dla nanotechnologii. Komunikat Komisji, Komisja Europejska. Bruksela, 12 maja 2004.
  6. Martin B. 1996 Foresight in Science and Technology, „Technology Analysis and Strategic Management” nr 7.
  7. Matczewski A. 2005 Raport końcowy z realizacji Pilotażowego Projektu Foresight w polu badawczym Zdrowie i Życie, Warszawa, czerwiec 2005.
  8. Nanonauka... 2006 Nanonauka i nanotechnologia. Narodowa Strategia dla Polski, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Interdyscyplinarny Zespół do spraw Nanonauki i Nanotechnoplogii, Warszawa.
  9. Nowicka I. 2007 Realizacja projektów typu foresight w Polsce, „Acta Bio-Optica et Informatica Medica”, t.13, nr 3.
  10. Rader M., Porter A.L. 2004 FTA Assumptions: Methods and Approaches in the Context of Achieving Outcomes, EU-US Seminar: New Technology Foresight, Forecasting & Assessment Methods, Sewilla 13-14 maja 2004.
  11. Sacio-Szymańska A., Kuciński J. 2007 National Foresight Programme „Poland 2020”, „EFMN Brief”, nr 121.
  12. Tamowicz R, Szultka S. 2005 Innowacje i gospodarka - na przekór stereotypom, w: Między nauką a gospodarką - kontynuacja czy reforma?, „Niebieskie Księgi”, nr 18, Polskie Forum Strategii Lizbońskiej, Gdańsk.
  13. UNIDO... 2005 UNIDO Technology Foresight Manual, Organisation and Methods, t.1, United Nations Industrial Development Organisation, Wien.
  14. Ustawa... 2001 Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, DzU 2001, nr 62, poz. 627.