Abstrakt
W artykule próbuję wskazać, w jakim stopniu humanistyka postkrytyczna pozwala przemyśleć interpretację jako tworzenie więzi. Sięgam tutaj głównie po prace Bruno Latoura i Rity Felski, wskazujące na konieczność przekroczenia metodologii krytycznych. W tej perspektywie interesuje mnie doświadczenie lektury, które opisuje John Williams w Stonerze. Staje się ono kluczowe dla biografii głównego bohatera powieści, zmieniając radykalnie jego życie. W tym kontekście edukacja jest nie tyle krytyczną procedurą odsłaniającą struktury władzy i przemocy, ile wydarzeniem zdolnym do przemiany naszych relacji ze światem.
Bibliografia
Caputo John, 2012, Teaching the Event: Deconstruction, Hauntology, and the Scene of Pedagogy, “Philosophy of Education”, nr 68, s. 23-34. DOI: https://doi.org/10.47925/2012.023
Czapliński Przemysław, 2017, Sploty, „Teksty Drugie”, nr 1, s. 9-17. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2017.1.1
Williams John, 2023, Stoner, Stroiński M. (przeł.), Warszawa.
Felski Rita, 2021, Latour i literaturoznawstwo, Markiewka T.S. (przeł.), „Teksty Drugie”, nr 2, 204–213. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2021.2.12
Felski Rita, 2015, The Limits of Critique, Chicago. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226294179.001.0001
Felski Rita, 2016, Literatura w użyciu, Borkowska J. i in. (przeł.), Poznań.
Felski Rita, 2017, Postcritical Reading, „American Book Review”, vol. 38, no. 5. DOI: https://doi.org/10.1353/abr.2017.0077
Felski Rita, 2022, Urzeczenie. O sztuce i przywiązaniu, Waligóra A., Budnik A. (przeł.), Poznań. DOI: https://doi.org/10.14746/amup.9788323240716
Foucault Michel, 2000, Czym jest oświecenie?, w: Filozofia, historia, polityka. Wybór pism, Leszczyński D., Rasiński L. (przeł.), Warszawa.
Franczak Jerzy, 2021. J.M. Coetzee i sztuka przemiany. „Życie i czasy Michaela K.” w perspektywie antropotechnicznej, „Wielogłos”, nr 2 (48), s. 23–39. DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.21.011.14339
Ingold Tim, 2018, Splatać otwarty świat: architektura, antropologia, design, Klekot E., Wąsik D. (przeł.), Kraków.
Leśniak Andrzej, 2023, Postkrytyka. Poczucie wyczerpania i korekta kursu projektu krytycznego, „Teksty Drugie”, nr 3, s. 231–248. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2023.3.15
Latour Bruno, 2025, Why has critique run out of steam? From matters of fact to matters of concern, “Critical Inquiry”, nr 30 (2), s. 225-248. DOI: https://doi.org/10.1086/421123
Latour Bruno, 2010, Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, Derra A., Abriszewski K. (przeł.), Kraków.
Marzec-Jóźwicka Magdalena, 2020, John Keating, bohater „Stowarzyszenia Umarłych Poetów”, jako inspiracja dla nauczyciela literatury, w: Lektura wobec wyzwań współczesności, Karkut D., Kucharska-Babula A. (red.), Rzeszów.
Mizerkiewicz Tomasz, 2001, „Co mówię?”: o korekcji i współczesnym przeżyciu metanoicznym, „Teksty Drugie”, nr 6, 143-150.
Mizerkiewicz Tomasz, 2024, Czytanie postkrytyczne. Teorie i praktyki literaturoznawcze po konstruktywizmie, Poznań.
Shakespeare William, 2011, Sonety,. Barańczak S. (przeł.), Kraków.
Zamojski Piotr, 2022, Edukacja jako rzecz publiczna Raport z próby budowania sfery publicznej wokół edukacji w Polsce, Warszawa.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Dariusz Szczukowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.