Abstrakt
Problemem badawczym poruszanym w artykule jest rozpoznanie kształtu tematów prac pisemnych proponowanych uczestnikom Olimpiady Literatury i Języka Polskiego w perspektywie pragmatyczno-językowej i genologicznej z uwzględnieniem ich funkcji dydaktycznej. W artykule zawarte zostały wnioski z analizy 312 tematów rozprawek olimpijskich z etapu okręgowego i ogólnopolskiego z lat 1970 – 2022. Zaproponowane w niniejszym ujęciu dwie perspektywy analityczne: językoznawcza i dydaktyczna nadają badaniu charakter interdyscyplinarny. Stwierdzono dużą różnorodność odmian realizowanych w ramach wzorca gatunkowego tematu. Dotyczy ona elementów składowych tematu oraz stopnia wypełnienia wzorca. Przeobrażenia wzorca zmierzają w kierunku personalizacji i uszczegółowienia dyrektyw wykonawczych. W tekście nakreślone zostały także postulaty badawcze dotyczące tematów rozprawek olimpijskich.
Bibliografia
Grzegorczykowa Renata, 2001, Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa.
Jankowski Tomasz, 2013, Taksonomia Blooma, Krathwohla i Simpsona,https://www.jankowskit.pl/metodyka-nauczania-i-dydaktyka/taksonomiablooma. html [dostęp: 10.11.2023]
Kostkiewiczowa Teresa, 2013, OLiJP w edukacji szkolnej i w polu współczesnej humanistyki, [w:] Wokół olimpiady literatury i języka polskiego, red. Wójtowicz A., Warszawa.
Mikołajczuk Agnieszka, 2013, Modele gatunkowe tekstu pisanego przez uczniów na egzaminie maturalnym (w kontekście planowanej modernizacji matury z języka polskiego), „Poradnik Językowy”, z. 1, 39-52.
Nocoń Jolanta, 2013, Styl dydaktyczny – styl dyskursu dydaktycznego, w: Style współczesnej polszczyzny. Przewodnik po stylistyce polskiej, red. Malinowska E., Nocoń J., Żydek-Bednarczuk U., Kraków.
Skowronek Bogusław, 1999, O dialogu na lekcjach w szkole średniej. Analiza pragmatyczno-językowa, Kraków.
Udzik Beata, 2019, Rozważ i uzasadnij. Struktury argumentacyjne w rozprawkach maturalnych (na poziomie podstawowym), Poznań.
Wojtak Maria, 2019, Wprowadzenie do genologii, Lublin.
(www 1) Publikacje o olimpiadzie, https://olijp.pl/publikacje-o-olimpiadzie/ [dostęp: 14.12.2025]
(www 2) Uwagi o sposobach realizacji interpretacji i rozprawki https://olijp.pl/niezbednik/interpretacja-i-rozprawka/ [dostęp: 14.12.2025]
(www 3) Regulamin Olimpiady Literatury i Języka Polskiego, https://olijp.pl/regulamin/ [dostęp: 14.12.2025]
(www 4) Archiwum, https://olijp.pl/archiwum-tematy/ [dostęp: 14.12.2025]
WSJP – Wielki słownik języka polskiego, (red.) Żmigrodzki P., https://wsjp.pl/ haslo/podglad/36843/temat/4609328/powiesci [dostęp: 4.11.2023]
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Beata Udzik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.