Practical Tasks Concerning Dialects and Regional Varieties in Selected Polish Language Textbooks Used in Primary Schools and German Language Textbooks Used in Gymnasium Schools
Journal cover Polonistyka. Innowacje, no. 22, year 2025
PDF (Język Polski)

Keywords

dialect
local dialects
teaching about dialects and local dialects
school textbooks

How to Cite

Surma, M. (2025). Practical Tasks Concerning Dialects and Regional Varieties in Selected Polish Language Textbooks Used in Primary Schools and German Language Textbooks Used in Gymnasium Schools. Polonistyka. Innowacje, (22), 20–37. https://doi.org/10.14746/pi.2025.22.3

Abstract

The aim of this article is to compare teaching materials for teaching dialects and local dialects in Polish textbooks for Polish in upper primary school grades and in German textbooks for German in lower Gymnasium grades. This article focuses exclusively on practical exercises, and the analysis of sources is presented with regard to the form of exercises. The summary indicates trends in teaching dialects and local dialects in the two education systems and elements necessary to improve the quality of teaching dialects and local dialects in Polish schools.

https://doi.org/10.14746/pi.2025.22.3
PDF (Język Polski)

References

BS –Horwath Ewa, Kiełb Grażyna, 2022, Język polski. Bliżej słowa. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 8, wyd. V, Warszawa, s. 239-241.

BS_ćw – Horwath Ewa, 2021, Język polski. Bliżej słowa. Zeszyt ćwiczeń. Szkoła podstawowa. Klasa 8, wyd. IV, Warszawa, s. 104-106.

GiS – Czarniecka-Rodzik Zofia, 2022, Język polski. Gramatyka i stylistyka. Podręcznik, wyd. V, Warszawa, s. 44-47.

GiS_ćw – Czarniecka-Rodzik Zofia, 2020, Język polski. Gramatyka i stylistyka. Zeszyt ćwiczeń, wyd. III, Warszawa, s. 76-82.

GWO – Łuczak Agnieszka, Prylińka Ewa, Krzemieniewska-Kleban Kamila, Suchowierska Agnieszka, 2018, Język polski. Między nami 8. Podręcznik, Gdańsk, s. 90-91.

GWO_ćw – Łuczak Agnieszka, Prylińska Ewa, 2020, Język polski. Między nami 8. Zeszyt ćwiczeń dla klasy ósmej szkoły podstawowej. Część 1, wyd. III, Gdańsk, s. 73-76.

GWO_noj – Borys Piotr, Fischer Beata, Hajduk Małgorzata, Halasz Anna, 2022, Język polski 8. Nauka o języku dla klasy ósmej szkoły podstawowej. Część 2, wyd. V, Gdańsk, s. 79-84.

MAC – Zbróg Piotr, 2021, Język polski. Podręcznik dla klasy ósmej szkoły podstawowej. Część 1, Kielce, s. 135-139.

MAC_ćw – Zbróg Piotr, 2021, Język polski. Zeszyt ćwiczeń dla klasy ósmej szkoły podstawowej, Kielce, s. 28-31.

MS – Nowak Ewa, Gaweł Joanna, 2020, Myśli i słowa. Język polski. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 8, wyd. II, Warszawa, s. 277-278.

NS – Kościerzyńska Joanna, Ginter Joanna, Łęk Katarzyna, Bielawska Natalia, Kostrzewa Joanna, Krzemińska Joanna, 2020, NOWE Słowa na start! Podręcznik do języka polskiego dla klasy siódmej szkoły podstawowej, Warszawa, s. 336-337.

NS_ćw – Kuchta Joanna, Kościerzyńska Joanna, Ginter Małgorzata, Łęk Katarzyna, 2023, NOWE Słowa na start! 7. Zeszyt ćwiczeń do języka polskiego, Warszawa, 65-68.

OPERON – Klimczak Barbara, Tomińska Elżbieta, Zawisza-Chlebowska Teresa, 2020, Język polski 8. Podręcznik dla szkoły podstawowej, Gdynia, s. 147-149.

OPERON_ćw – Brózdowska Elżbieta, 2020, Język polski 8. Zeszyt ćwiczeń dla szkoły podstawowej, Gdynia.

WS – Jarosz-Mazurek Agnieszka, Żbikowska Dorota, Kulesza Grażyna, Kulesza Jacek, 2020, Wyspy szczęśliwe. Podręcznik do języka polskiego dla klasy siódmej szkoły podstawowej, Wrocław, s. 232-233.

WS_ćw – Jarosz-Mazurek Agnieszka, Żbikowska Dorota, Kulesza Grażyna, Kulesza Jacek, 2020, Wyspy szczęśliwe. Zeszyt ćwiczeń do języka polskiego dla klasy siódmej szkoły podstawowej, Wrocław, s. 8-11.

ZS – Karolczyk-Kozyra Agata, Krajewska Magdalena, Kujawa-Weinke Dorota, Sieńczak Agata, 2024, Zamieńmy słowo. Język polski. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 8, Warszawa, s. 182-183.

ZS_ćw – Kukla-Guzgan Katarzyna, 2024, Zamieńmy słowo. Język polski. Zeszyt ćwiczeń. Szkoła podstawowa. Klasa 8, Warszawa, s. 82-87.

DB – Wagener Andrea (Hrsg.), 2021, Deutschbuch 8. Sprach- und Lesebuch, Berlin.

DI – Hümmer-Fuhr Mareike, Müller Angela, Reck Alexander, Reed Nicole, Richter Gerda, Rudel Thomas, Zander Torsten, 2017, deutsch ideen 7. Baden-Württemberg, Braunschweig, s. 274-275.

DK_ 2021 – Blatt Martina, Henniger Heike, Zdrallek Andreas (Hrsg.), 2021, deutsch kompetent 8. Stuttgart, s. 196-197.

DK_2014 – Nutz Maximilian (Hrsg.), 2014, deutsch.kompetent 8. Stuttgart, Ernst Klett Verlag, s. 186-187.

DK_2018 – Schmitt-Kaufhold Angelika, 2018, deutsch.kompetent 8, Baden- Württemberg. Stuttgart, s. 186-187.

DU_2016 – Ramin Andreas, Zimmer Thorsten, 2016, D.U. Deutschunterricht 7, Baden-Württemberg. Bamberg, s. 168-169.

DU_2017 – Ramin Andreas, Zimmer Thorsten, 2017, D.U. DeutschUnterricht 7. Bamberg, s. 168-169.

DZ – Fandel Anja, Oppenländer Ulla (Hrsg.), 2017, Deutschzeit 7. Lese- und Sprachbuch, erarbeitet von Marian Berbesch [und vielen anderen] (Baden-Württemberg).

PAULD_2014 – Diekhans Johannes, Fuchs Michael (Hrsg.), 2014, P.A.U.L. D. 8. Persönliches Arbeits- und Lesebuch Deutsch, Paderborn, s. 315-318.

PAULD_2021 – Diekhans Johannes, Fuchs Michael (Hrsg.), 2021, P.A.U.L. D. 8. Persönliches Arbeits- und Lesebuch Deutsch, Paderborn, s. 315-318.

Grzegórzek Mirosław, 2015, Gwara w szkole podstawowej – (nie)byt podskórny, „Język Polski w Szkole IV-VI”, R. 16, nr 3, 2014/2015, s. 77–95.

Mlekodaj Anna, 2020, Dialog nie zawsze serdeczny (z historii relacji: gwara – szkoła).w: Osowski B. i in. (red.), Język w regionie, region w języku, s. 247–272.

Nagajowa Maria, 1985, Kształcenie języka ucznia w szkole podstawowej, Warszawa.

Nagajowa Maria, 1994, Nauka o języku dla nauki języka. Poradnik dla nauczycieli języka polskiego, Kielce.

Nagajowa Maria, 1990, ABC metodyki nauczania języka polskiego dla początkujących nauczycieli, Warszawa.

Podemska-Kałuża Anna, 2011, Kultura regionalna w edukacji polonistycznej – oczekiwania, wyzwania, [w:] M. Święcicka, D. Jastrzębska-Golonka, A. Rypel (red.), Istnieć w kulturze. Między teorią a praktyką edukacyjną, Bydgoszcz, s. 161–173.

PP – Podstawa programowa dla szkoły podstawowej, https://podstawaprogramowa.pl/ [dostęp: 01.10.2024]

Steciąg Magdalena, 2023, Język w epoce antropocenu. Ujęcie ekolingwistyczne, Zielona Góra.

Synowiec Helena, 2020, O funkcjonalności wiedzy o języku w szkole (na tle tradycji dydaktycznej), „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Litteraria Polonica” 1(56), s. 31–51.

Synowiec Helena, 1999, Nieporozumienia językowe w komunikacji dydaktycznej w szkołach śląskich, w: Budrewicz Z., Jędrychowska M. (red.), Z uczniem pośrodku. Podmiotowa dydaktyka literatury, języka, kultury, Kraków.

Synowiec Helena, 1992, Sprawność językowa uczniów w śląskim środowisku gwarowym. Problemy, badania, konsekwencje dydaktyczne, Katowice.

Synowiec Helena, 2013, Śląska ojczyzna polszczyzna z perspektywy edukacyjnej. Wybór zagadnień, Katowice.

Szymańska Marta, 2016, Między nauką o języku a rozwijaniem języka. Koncepcje kształcenia językowego na przełomie XX i XXI wieku, Kraków.