Język podręczników i język edukacji szkolnej – nauczycielskie wyzwanie i zadanie w świetle badań sondażowych
Okładka czasopisma Polonistyka. Innowacje, nr 22, rok 2025
PDF

Słowa kluczowe

język edukacji szkolnej
podręczniki szkolne
uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Jak cytować

Socha, M. (2025). Język podręczników i język edukacji szkolnej – nauczycielskie wyzwanie i zadanie w świetle badań sondażowych. Polonistyka. Innowacje, (22), 80–91. https://doi.org/10.14746/pi.2025.22.7

Abstrakt

Tematem tekstu jest specyfika języka edukacji szkolnej, rozumianego jako specjalistyczna odmiana polszczyzny, balansująca między stylem potocznym a naukowym. Z badaniem związana była analiza ankiety przeprowadzonej wśród nauczycieli na temat świadomości różnic między rejestrem szkolnym a codziennym tekstów (mówionych i pisanych). Rozważaniom towarzyszyły przemyślenia na temat języka podręczników, jego klarowności i funkcji wspierającej uczniów (również uczniów ze specjalnymi i zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi). Autorka skoncentrowała się także na nacechowaniu aksjologicznym wypowiedzi nauczycieli oraz zaakcentowała potrzebę przekraczania granic myślenia przedmiotowego oraz poszukiwania „miejsc wspólnych” w edukacji, a także holistycznego spojrzenia na ucznia.

https://doi.org/10.14746/pi.2025.22.7
PDF

Bibliografia

Gajda Stanisław, 1993, Styl naukowy. Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, w: J. Bartmiński Współczesny język polski, Wrocław, s. 173-189.

Karpińska-Szaj Katarzyna, 2022, Niezwykłe dzieci, nieobce języki. O indywidualizacji w kształceniu językowym, Kraków.

Kita Małgorzata, 2022, O „miejscach wspólnych” dydaktyki języka ojczystego i dydaktyki języka obcego, w: H. Synowiec (red.), W kręgu zagadnień dydaktyki języka i literatury polskiej: księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Edwardowi Polańskiemu, Katowice, s. 584-590.

Krzyżyk Danuta, Synowiec Helena, 2023, Język podręczników szkolnych w kontekście ich funkcji dydaktycznych, Warszawa.

Nocoń Jolanta, 2009, Podręcznik szkolny w dyskursie dydaktycznym – tradycja i zmiana. Opole.

Ożóg Kazimierz, Śrutek Jadwiga, 1998, Kilka uwag o dwóch podręcznikach w nauczaniu języka polskiego Francuzów, „Acta Universitas Lodziensis” (10), s. 195-200.

Pamuła-Behrens Małgorzata, Szymańska Marta, 2018, Metodyka nauczania języka edukacji szkolnej uczniów z doświadczeniem migracji. Metoda JES-PL – Matematyka, http://fundacjareja.eu/do-pobrania/b

Szczepaniak-Kozak Anna, Wąsikiewicz-Firlej Emilia, 2024, Różnorodność językowa jako nowe wyzwanie w polskiej oświacie: charakterystyka sytuacji i istniejące dobre praktyki w zakresie nauczania uwrażliwionego na język, „Polonistyka. Innowacje” (19), s. 95–115.

Szymańska Marta, 2016, Między nauką o języku a rozwijaniem języka. Koncepcje kształcenia językowego na przełomie XX i XXI wieku, Kraków.

Świdrowska Elżbieta, Stano Klaudia, 2025, Uczniowie-cudzoziemcy w polskich szkołach w roku szkolnym 2024/2025. Raport z analizy danych. Stan na kwiecień 2025, Centrum Edukacji Obywatelskiej.

Wrześniewska-Pietrzak Marta, 2024, Uczniowie z doświadczeniem migracji w polskich szkołach oczyma przyszłych polonistów – od wyzwań do szukania nowych rozwiązań, „Polonistyka. Innowacje” (19), s. 151–165.

Wrześniewska-Pietrzak Marta, 2025, Prosto i łatwo o matematyce, czyli jak? Propozycja dopasowania form i metod kształcenia na zajęciach z matematyki do potrzeb uczniów cudzoziemskich w polskich szkołach (projekt innowacji dydaktycznej), Polszczyzna edukacyjna. Kontekst szkolny i akademicki w ujęciu glottodydaktycznym, Gdańsk, s. 113-129.