Про православне монастирське життя в Патериконі Сильвестра Косова (1635). Лексичне дослідження

Main Article Content

Jolanta Klimek-Grądzka

Abstrakt

W artykule została poddana analizie związana z życiem monastycznym leksyka pierwszego przekładu Paterykonu S. Kossowa (1635 r.). Wydzielone trzy duże kręgi semantyczne: 1. Budownictwo sakralne, 2. Życie zakonne, 3. Życie duchowe, zostały podzielone na szczegółowe pola, a ich leksyka skonfrontowana z odnośnymi dla epoki opracowaniami i leksykonami. W ten sposób ujawniono nieznane dotychczas XVII-wieczne polskie słownictwo prawosławne, przybliżono realia życia i strukturę monasteru kijowskiego, a także wskazano sposoby udostępniania leksyki konfesyjnej czytelnikom innego języka i wyznania.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Klimek-Grądzka, J. (2018). Про православне монастирське життя в Патериконі Сильвестра Косова (1635). Лексичне дослідження. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (33), 19–32. https://doi.org/10.14746/psj.2017.33.2
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Jolanta Klimek-Grądzka, Katedra Języka Polskiego, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, Polska

doktor habilitowany; zatrudniona w Katedrze Języka Polskiego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II; historyk języka polskiego specjalizujący się w polszczyźnie kresowej i stylistyce historycznej, zainteresowany naukowym edytorstwem historycznym, genologią historyczną, dawnym językiem religijnym i historią nauczania języka polskiego poza granicami kraju; miłośniczka starodruków i dawnych elementarzy.

Bibliografia

  1. Джерело
  2. [PK] S. Kossow, Paterikon abo żywoty ss. Oycow pieczarſkich…, Kijów 1635 (перше видання: Biblioteka Śląska w Katowicach, nr 220218 I).
  3. Бібліографічний список
  4. Domitrak Y., 2016, Słownictwo kościelno-religijne w XVII-wiecznej polszczyźnie Joannicjusza Galatowskiego, „Prace Filologiczne”, s. 91–114.
  5. Dylągowa H., 1994, Unia brzeska – pojednanie czy podział?, w: Unia brzeska. Geneza, dzieje i konsekwencje w kulturze narodów słowiańskich, red. R. Łużny, F. Ziejka, A. Kępiński, Kraków, s. 45–53.
  6. Karpluk M., 1996, Z polsko-ruskich związków językowych. Słownictwo cerkiewne w polszczyźnie XVI wieku, Warszawa.
  7. Karpluk M., 2010, Z prawosławnego słownictwa ruskiego w polszczyźnie XVI wieku, w: tejże, Staropolskie studia językoznawcze, Kraków, s. 227–233.
  8. Klimek J., 2013, Jana Herbiniusa uwagi o Słowianach i ich języku, w: Cum reverentia, gratia, amicitia… Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi, red. J. Migdał, A. Piotrowska-Wojaczyk, t. 2, Poznań, s. 63–76.
  9. Klimek-Grądzka J., 2015, Definiowanie pojęć religijnych w „Lithosie” Piotra Mohyły, w: Ватрослав Ягич і проблеми слов’янознавства, Kiev, s. 91–101.
  10. Knapiusz G., 1643, Thesaurus Polonolatinogræcus, t. 1, Kraków, http://www.mimuw.edu.pl/polszczyzna/Knapski/Knapski_DjVu/t1kk.html [dostęp: 5.11.2017].
  11. Leszczyński Z., Religijne słownictwo i frazeologia w Kronice mohylowskiej z 1747 roku, 1998, w: Czterechsetlecie unii brzeskiej. Zagadnienia języka religijnego, red. Z. Leszczyński, Lublin, s. 83–98.
  12. Minikowska T., 1980, Wyrazy ukraińskie w polszczyźnie literackiej XVI w., Warszawa.
  13. Nodzyńska L., 1989, O pierwszym polskim opracowaniu „Pateryku kijowsko-pieczerskiego”, w: Chrześcijański Wschód a kultura polska, red. R. Łużny, Lublin, s. 219–227.
  14. Smykowska E., 2008, Liturgia prawosławna. Mały słownik, Warszawa.
  15. Соболевский A.И., [1901–1902] 2005, Славяно-русская палеография, Москва.
  16. SPXVI – Mayenowa M.R., Pepłowski F., Mrowcewicz K. (red.), 1956–2012, Słownik polszczyzny XVI wieku, t. 1–36, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
  17. ESJP – Elektroniczny słownik języka polskiego XVII i XVIII w., M. Bańko i in. (red.), www.sxvii.pl [dostęp: 5.11.2017].
  18. Witkowski W., 2000, Dzieje przenikania terminologii religijnej Kościoła bizantyjskiego do języka polskiego, tudzież terminologii Kościoła rzymskiego do języka ukraińskiego, w: Polska-Ukraina. 1000 lat sąsiedztwa, t. 5. Miejsce i rola kościoła grekokatolickiego w kościele powszechnym, red. Stanisław Stępień, Przemyśl, http://www.pwin.webfabryka.pl/Publikacje/pol_ukr5.html [dostęp: 5.11.2017].
  19. Wysocka D., 2005, O tradycji postrzyżyn na Wschodzie i Zachodzie, „Przegląd Prawosławny” 11, s. 24–26.