Językowy obraz wolności w pismach ks. Franciszka Blachnickiego

Main Article Content

Andrzej Kominek

Abstrakt

Analiza językowego obrazu wolności w pismach ks. Franciszka Blachnickiego, założyciela Ruchu „Światło-Życie”, wskazuje kilka ważnych cech tego obrazu. Charakteryzuje się on dużym bogactwem leksemów odnoszących się do pola pojęciowo-leksykalnego wolności i niewoli. W obrębie tych dwóch pól można wymienić różnego typu relacje znaczeniowe, ale dominują pary opozycyjnych leksemów typu: wolny – niewolnik, wyzwolenie – zniewolenie, wolność – swawola. W obrazie wolności ks. F. Blachnickiego określenia pozytywne górują zdecydowanie przed określeniami negatywnymi. Autor używa łagodniejszych terminów na określenie złego używania wolności, np. zamiast o swawoli czy samowoli mówi o pseudowolności. Rezygnuje z żywej w dyskursie religijnym metafory niewoli jako określenia szczególnego oddania się Bogu i ludziom. W zamian proponuje synonimy zależność i służba, chcąc uniknąć zdecydowanie pejoratywnej konotacji, jaką niesie w połączeniach typu niewola miłości słowo niewola.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Kominek, A. (2018). Językowy obraz wolności w pismach ks. Franciszka Blachnickiego. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (35-36), 33-43. https://doi.org/10.14746/psj.2018.3
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Andrzej Kominek, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział Humanistyczny

Andrzej Kominekdoktor habilitowany, profesor Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, zatrudniony w Instytucie Literaturoznawstwa i Językoznawstwa. Problematyka jego pracy badawczej to: językoznawstwo kognitywne; metafora i metonimia; język religijny; język wartości; psycho- i neurolingwistyka; język osób z autyzmem. Jest autorem m.in. Metafory prawa moralnego w dyskursie religijno-etycznym. Studium lingwistyczno-kognitywne (2009), Punkt zborny. Obraz Kościoła katolickiego w Polsce w tekstach publicznych z lat 1970–1989 (2013), Wykłady z językoznawstwa kognitywnego: dla studentów filologii (2015), a także Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju. Opowieści o ludziach z autyzmem (2014), Aspi-racje. Naukowy obraz osób z zespołem Aspergera w aspekcie kulturowym-terapeutycznym i komunikacyjnym (2016).

Bibliografia

  1. Abramowicz M., 1993, Wolność, w: Nazwy wartości. Studia leksykalno-semantyczne I, red. J. Bartmiński, M. Mazurkiewicz-Brzozowska, Lublin, s. 147–155.
  2. Antosiak A., 2003, Obraz wolności w czasopiśmie młodzieżowym „Bravo Girl!”, w: Język w kręgu wartości. Studia semantyczne, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 361–381.
  3. Bajerowa I., 1988, Kilka problemów stylistyczno-leksykalnych współczesnego polskiego języka religijnego, w: O języku religijnym. Zagadnienia wybrane, red. M. Karpluk, J. Sambor, Lublin, s. 21–44.
  4. Bartmiński J., 1990, Punkt widzenia, perspektywa, językowy obraz świata, w: Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 103–120.
  5. Bugajski M., Wojciechowska A., 1996, Teoria językowego obrazu świata w badaniu idiolektu pisarza, „Poradnik Językowy”, nr 3, s. 17–25.
  6. Grzegorczykowa R., 1990, Pojęcie językowego obrazu świata, w: Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Lublin 1990, s. 39–46.
  7. Grzegorczykowa R., 1993, „Pokora”, „pycha” i pojęcia pokrewne, w: Nazwy wartości. Studia leksykalno-semantyczne I, red. J. Bartmiński, M. Mazurkiewicz-Brzozowska, Lublin, s. 23–39.
  8. Grzegorczykowa R., 1998, Profilowanie a inne pojęcia opisujące hierarchiczną strukturę znaczenia, w: Profilowanie w języku i w tekście, red. J. Bartmiński, R. Tokarski, Lublin, s. 9–17.
  9. Kominek A., 2009, Metafory prawa moralnego w dyskursie religijno-etycznym. Studium lingwistyczno-kognitywne, Kielce.
  10. Langacker R., 1995, Wykłady z gramatyki kognitywnej, Lublin.
  11. Pisarek W., 2002, Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność, Kraków.
  12. Puzynina J., 1988, Konotacje leksykalne w interpretacji tekstu literackiego, w: Konotacja, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 83–97.
  13. Puzynina J., 1992, Język wartości, Warszawa.
  14. Rybka M., Sławek J., Wrześniewska-Pietrzak M., 2009, O „nie-byciu-wolnym” – czyli rozumienie wolności w homiliach Jana Pawła II, w: Jan Paweł II. Odnowiciel Mowy
  15. Polskiej, red. S. Mikołajczak, M. Wrześniewska-Pietrzak, Poznań, s. 207–217.
  16. Skarżyński M., 1989, Mały słownik słowotwórczy języka polskiego dla cudzoziemców, Kraków.
  17. Skowronek K., 2006, Między sacrum a profanum. Studium językoznawcze listów pasterskich Konferencji Episkopatu Polski (1945–2005), Kraków.
  18. Tokarski R., 1993, Słownictwo jako interpretacja świata, w: Encyklopedia kultury polskiej XX w. Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, wyd. I, Wrocław, s. 335–362.
  19. Zaśko-Zielińska M., 2006, Profile pojęcia wolności w „Naszym Dzienniku”, „Rozprawy Komisji Językowej Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego”, nr 33, Wrocław, s. 123–129.