Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990

Main Article Content

Mariola Walczak-Mikołajczakowa

Abstrakt

Artykuł dotyczy innowacji w obrębie grzeczności językowej w bułgarszczyźnie przełomu XX i XXI wieku. Tytułowe zmiany form adresatywnych rozpatrywane będą z diachronicznego punktu widzenia, na szerszym tle czasowym i kulturowym. Należy zauważyć, że przez wieki bułgarszczyzna nie znała form podobnych do polskiego pan / pani. Ludzie zwracali się do siebie po imieniu, na „ty”, bądź – kiedy zaistniała konieczność wyrażenia szacunku – używali dodatkowych określeń związanych z wiekiem lub statusem społecznym danej osoby, ale dalsza część wypowiedzi formułowana była w 2. osobie liczby pojedynczej. W bardziej „wyrafinowanych” kręgach obowiązywały formy господин i госпожа (o proweniencji cerkiewnosłowiańskiej), odbierane jako przestarzałe i nacechowane – tak są jeszcze odnotowane w słowniku języka bułgarskiego z 1976 roku. Po 1990 roku formy господин i госпожа straciły nacechowanie, stały się formami neutralnymi i powszechnie używanymi, choć przywyknięcie do nich nie było łatwe. Artykuł dotyczy różnych etapów odwykania od starych przyzwyczajeń i bolesnego czasami przywykania do nowych form. Ukazuje również różnice między formami adresatywnymi używanymi współcześnie przez różne środowiska.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Walczak-Mikołajczakowa, M. (2017). Zmiany form adresatywnych w języku bułgarskim po roku 1990. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (31), 103–112. https://doi.org/10.14746/psj.2016.31.8
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Mariola Walczak-Mikołajczakowa, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej

prof. dr hab., kierownik Zakładu Języków Południowosłowiańskich Instytutu Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zainteresowania naukowe: historia języka bułgarskiego i innych języków południowosłowiańskich, dialektologia historyczna, związki języka z folklorem. Autorka monografii: Język piśmiennictwa bułgarskiego. Zarys dziejów (1998), Słowotwórstwo agentywnych nazw osobowych w języku polskim, rosyjskim i bułgarskim (2000), Bałkańskie rytmy życia, czyli o tradycji przechowanej w języku (2001), Wysoka i okolice – historia, miejsca, ludzie (2002), Piśmiennictwo katolickie w Bułgarii – język utworów II połowy XVIII wieku (2004), Chrześcijańska Buł- garia (2007), Bułgarski Ezop (2009), Powiedz mi swoje imię (2011), współautorka książek: Bajeczne dzieje Polski (2001), Europa na moście westchnień (2003) i opracowania Życie i pisma Franciszka Skoryny z Połocka (2007).

Referencje

  1. (www 1) http://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/formy-adresatywne;5574.html [dostęp: 10.05.2015]
  2. Antonowa J., Kiriakowa E., Nakowa T., 1984, Антоновa Ю., Кирякова Е., Накова Т., Български език. България и българите. Основен курс за чуждестранни студенти, София.
  3. Brezinski S., Брезински С., 2004, Езиковата култура, без която (не) можем, Пловдив.
  4. Bugajski M., 1983, Niektóre formy grzecznościowe w języku bułgarskim i polskie ich odpowiedniki, „Język Polski” 1983, z. 1–2, s. 26–33.
  5. Български тълковен речник,1976, ред. Л. Андрейчин, Л. Георгиев, Ст. Илчев и др., София.
  6. Български етимологичен речник, 1971, съст. Вл. Георгиев, И. Гълъбов, Й. Заимов, Ст. Илчев, т. I А–З.
  7. Cankow K., Цанков К. 1988, Речев етикет, София.
  8. Христоматия по литература за 12 клас, 2006, съст. И. Пелева, А, Хранова, София.
  9. Христоматия по литература за 12 клас, 2008, съст., И Кръстева, М. Петрова и др., София.
  10. Panteleewa Ch., Пантелеева Х.,1994, Граматика на веживата реч, София.
  11. Widenow M., Виденов Михаил, 1995, Езиковата култура на българина, София.