Polska mowa potoczna w odbiorze Bułgara

Main Article Content

Petar Sotirov

Abstrakt

Obiektem tekstu jest polska mowa codzienna w opinii nosiciela języka bułgarskiego. Celem jest ujawnienie najbardziej wyrazistych cech polszczyzny mówionej według obserwatora zewnętrznego. Cechy te ujawniają się przy zestawieniu norm używania języka polskiego z bułgarskimi normami mowy. Dla Bułgara polska codzienna komunikacja werbalna jest źródłem licznych zdziwień, ponieważ zauważa on znaczące różnice w porównaniu z używaniem języka w rodzimym społeczeństwie. Różnice te dotyczą rozmaitych aspektów języka polskiego i zachowań językowych Polaków. Ogólnie, według Bułgara mowa polska w sposób wyrazisty prezentuje archaiczny stan słowiańszczyzny, jest ona bardzo uprzejma, dialog jest pełny i przewidywalny, w zakresie wyrażania relacji społecznych przeważa tendencja podtrzymywania dystansu między rozmówcami, a mowę Polaków charakteryzuje socjalizacja obiektu mowy. Bardzo dziwi Bułgara zasada „aktualnej przeszłości” (wyróżniania określonej osoby tytułem, który jest już nieaktualny) oraz zasada „podwyższania stopnia zawodowego” (zwracanie się do obiektu mowy (lub mówienie o nim) w sposób, który wynosi go w hierarchii na pozycję wyższą niż mu jest właściwa). Poczucie znaczących różnic u nosiciela języka bułgarskiego powodują również zjawiska z zakresu językowego obrazu świata, np. asymetrie polsko bułgarskie w zakresie metaforyzacji językowej.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Sotirov, P. (2016). Polska mowa potoczna w odbiorze Bułgara. Poznańskie Spotkania Językoznawcze, (32), 147–156. https://doi.org/10.14746/psj.2016.32.12
Dział
Artykuły naukowe
Biogram autora

Petar Sotirov, Wydział Humanistyczny, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, pl. Marii Curie Skłodowskiej 4 A, 20-031 Lublin

dr hab., prof. UMCS, absolwent specjalności filologia bułgarska na Uniwersytecie Sofijskim im. Klimenta Ochrydzkiego, stopień naukowy doktora uzyskał w Bułgarii, doktora habilitowanego – w Polsce. Pracował na Uniwersytecie Sofijskim i na Uniwersytecie w Debreczynie, obecnie jest kierownikiem Zakładu Językoznawstwa Słowiańskiego na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zainteresowania naukowe: strategie w mowie, język i zachowania językowe osób migrujących, sytuacja językowa mniejszości narodowych oraz potoczność w języku. Współautor wydawanego obecnie Bułgarsko-polskiego słownika leksyki potocznej (t. 1–..., 2011–...).

Bibliografia

  1. Bartmiński J., 2001, Styl potoczny, w: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin, s. 115–134.
  2. Bartmiński J., 2006, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin.
  3. Bartmiński J., 2009, Stereotypy mieszkają w języku, Lublin.
  4. Czeszewski M., 2006, Słownik polszczyzny potocznej, Warszawa.
  5. Dunaj B., (red.), 2007, Współczesny słownik języka polskiego, Warszawa.
  6. Grabias S., 1997, Język w zachowaniach społecznych, Lublin.
  7. Хъдсън Р., 1995, Социолингвистика, София.
  8. Lakoff G., Johnson M., 1988, Metafory w naszym życiu, przeł. T.P. Krzeszowski, Warszawa.
  9. Searle J., 1969, Speech Acts: An essay in the philosophy of language, Cambridge University Press.
  10. Сотиров П., 2006, От съпоставителни граматики към съпоставителен анализ на
  11. дискурси, w: Славистика и общество, ред. М. Младенова, И. Монова, София, с. 73–76.
  12. Sotirov P., 2007, Zachowania językowe Polaków w wyobrażeniach Bułgarów zamieszkałych w Polsce, w: Potoczność a zachowania językowe Polaków, red. B. Boniecka, S. Grabias, Lublin, s. 193–203.
  13. Степанов Ю., 1979, Семиотика, София.
  14. van Dijk T. A., 2003, Dyskurs polityczny i ideologia, „Etnolingwistyka” 15, s. 7–28.