Abstrakt
The main aim of the article is to indicate a methodological solution in the work of preschool and early school teachers, that will serve the purpose of shaping the competences of the future, necessary for effective adaptation to the constantly changing reality. The foundation for the proper development and functioning of an individual who faces constant social changes is the need to modify one’s own set of competences – because the routine ones may turn out to be insufficient. In the light of such assumption, the 4K concept, authored by Jérémy Lamri, can be considered crucial. By enumerating the most important competencies of the future – creativity, communication, critical thinking and cooperation– Lamri argues that these are cognitive skills that facilitate one’s adaptation to new situations.
Therefore, a necessary task for the years to come will be to thoroughly reconsider the ways of teaching and learning. One of the groups that bears this responsibility are teachers. In this article, I would like to pay special attention to the teaching methodology, which, due to its specificity, may contribute to the development and consolidation of 4K competences among students.
Bibliografia
Adamek I., Podstawy edukacji wczesnoszkolnej, Kraków 1997.
Bernacka D., Od słowa do działania. Przegląd współczesnych metod kształcenia, Warszawa 2001.
Bokszański Z., Zmiana społeczna i jednostka we współczesności, „Przegląd Socjologiczny” 2016, 65(3), s. 9–22.
Brown P.C., Roediger III H.L., McDaniel M.A., Harvardzki poradnik skutecznego uczenia się, przeł. D. Chabrajska, Warszawa 2016.
Dryden G., Vos J., Rewolucja w uczeniu się, przeł. B. Jóźwiak, Poznań 2000.
Furmanek W., Nowa szkoła. Nowy nauczyciel. Prognostyka pedagogiczna, [w:] J. Szempruch, J. Smyła, M. Kwaśniewska (red.), Edukacja wobec wyzwań zmieniającego się świata. Diagnozy i projekcje rozwiązań, Kielce 2021, s.169–186.
Harari Y.N., 21 lekcji na XXI wiek, przeł. M. Romanek, Kraków 2018. https://gromar.eu/blog/cykl-kolba/ [dostęp: 12.04.2024].
Hunziker D., Kompetencje bez tajemnic. Rozwijanie kompetencji to nie czary, przeł. M. Guzowska, Warszawa 2018.
Jadczak M., (red.), Interaktywne metody nauczania z przykładowymi konspektami: w nauczaniu przedmiotów na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum oraz szkoły zawodowej i średniej, Toruń 2001.
Karbowniczek J., Założenia metodyczne pracy pedagogicznej w przedszkolu, [w:] J. Karbowniczek, M. Kwaśniewska, B. Surma, Podstawy pedagogiki przedszkolnej z metodyką, Kraków 2011, s. 215–291.
Krzyżewska J., Aktywizujące metody i techniki w edukacji, cz. 2, Suwałki 2000.
Kupisiewicz C., Dydaktyka, Kraków 2012.
Kwiatkowski S.M. (red.), Kompetencje przyszłości, Warszawa 2018.
Kwieciński Z., Edukacja wobec nadziei i zagrożeń współczesności, [w:] J. Gnitecki, J. Rutkowiak (red.), Pedagogika i edukacja wobec nadziei i zagrożeń współczesności, Warszawa–Poznań 1999, s. 19–36.
Lamri J., Kompetencje XXI wieku. Kreatywność, komunikacja, krytyczne myślenie, kooperacja, przeł. A. Zręda, Warszawa 2021.
Lewowicki T., Edukacja wobec wyzwań współczesności i trudnej do przewidzenia przyszłości – esej wieloznacznie utopijny, [w:] J. Szempruch, J. Smyła, M. Kwaśniewska (red.), Edukacja wobec wyzwań zmieniającego się świata. Diagnozy i projekcje rozwiązań, Kielce 2021, s. 15–24.
New vision for education: Unlocking the potential of technology, World Economic Forum, Geneva 2015, https://www3.weforum.org/docs/WEFUSA_NewVisionforEducation_Report2015.pdf [dostęp: 12.04.2024].
Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 2003.
Ordon M., Wykorzystanie metod aktywizujących przez nauczycieli przedszkoli i klas I–III – raport z badań, „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce” 2015, 37(3), s. 129–143.
Poszytek P., Kompetencje 4.0 jako czynniki ułatwiające realizację i zarządzanie projektami w programie Erasmus+ oraz sprzyjające ich trwałości w czasach pandemii COVID-2019, Warszawa 2022.
Rogowska I. (opr.), Metody aktywizujące, https://odm.pcpppidn.eu/wp-content/uploads/2024/05/metody-aktywizuja%CC%A8ce-.pdf [dostęp: 12.04.2024].
Silberman M., Metody aktywizujące w szkoleniach, współpr. C. Auerbach, przeł. G. Sałuda, W. Biliński, Kraków 2004.
Szempruch J., Nauczyciel w zmieniającym się społeczeństwie, [w:] J. Szempruch, J. Smyła, M. Kwaśniewska (red.), Edukacja wobec wyzwań zmieniającego się świata. Diagnozy i projekcje rozwiązań, Kielce 2021, s. 145–156.
Sztompka P., Słownik socjologiczny. 1000 pojęć, Kraków 2020.
Szymański M.J., Zmiana społeczna a zmiana w edukacji, „Pedagogika Społeczna Nova” 2021, 1(2), s. 99–109. DOI: https://doi.org/10.14746/psn.2021.2.06
Taraszkiewicz M., Jak uczyć lepiej? Czyli refleksyjny praktyk w działaniu, Warszawa 1998.
Wójcik E., Metody aktywizujące w pedagogice grup, Kraków 2000.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Filipiak-Adamus

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
