Koncepcja idealnego terminu w świetle Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku

Main Article Content

Lucyna Agnieszka Jankowiak

Abstrakt

The paper demonstrates attributes of an ideal term on the grounds of nineteenth century Polish medical terminology (names of disorders) from a Dictionary of Polish Medical Terminology by S. Janikowski, J. Oettinger and A. Kremer (Kraków 1881). In the first part of this dictionary, approximately 20 thousand foreign language entries are gathered (Latin, German, French, English) together with their Polish equivalents – from one to several records. The sequence of Polish terms assigned to the entries is not random: from the most to the less recommended. It means that the best terms (I call them ideal terms) come first in the synonymic line. And they are (totally 940) the subject of analysis in this paper. It results from the analysis that ideal terms are mostly: 1) native (98.4%); 2) of simple structure (comprising two elements at most – 89.3%); 3) syntactical derivatives (55.1%); 4) of non-specified origin; 5) sometimes having many meanings (12.2%); 6) relatively long-lasting, that means they generally last in the scientific terminology (74.9%) and - a little bit more rarely (more than 58%) – they keep their position of the ideal term; 7) compared to other terms in a synonymic line, in terms of the structure - frequently (65.5%) identical, that is comprising the same number of elements; 8) most frequently (41.7%) of common root – compared to other terms (all of them or just some of them) in a synonymic line.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Jankowiak, L. A. (2015). Koncepcja idealnego terminu w świetle Słownika terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 22(1), 81-90. https://doi.org/10.14746/pspsj.2015.22.1.5
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogram autora

Lucyna Agnieszka Jankowiak, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk

dr Lucyna Agnieszka Jankowiak – Instytut Slawistyki PAN Warszawa; zainteresowania naukowe: historia języka polskiego, zwłaszcza słownictwa (geneza zasobu leksykalnego polszczyzny, słownictwo Stefana Falimirza, Bartłomieja z Bydgoszczy, Stefana Żeromskiego; początki kształtowania się stylu naukowego oraz terminologii naukowej, zwłaszcza medycznej).

Bibliografia

  1. Biniewicz Jerzy (1995), Kryteria oceny językowej terminów (nauki ścisłe), „Poradnik Językowy”, z. 9–10, s. 35–44.
  2. Biniewicz Jerzy (1998), Narodziny polskiej terminologii nauk ścisłych, w: Słowo i czas, red. Stanisław Gajda, Anna Pietryga, TiT, Opole, s. 217–226.
  3. Biniewicz Jerzy (2002), Kształtowanie się polskiego języka nauk matematyczno-przyrodniczych, Uniwersytet Opolski, Opole.
  4. Browicz Tadeusz, Ciechanowski Stanisław, Domański Stanisław, Kryński Leon (1905), Słownik lekarski polski, Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków. (Skrót: S 1905)
  5. Janikowski Stanisław, Oettinger Józef, Kremer Aleksander (1881), Słownik terminologii lekarskiej polskiej, Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, Kraków. (Skrót: S 1881)
  6. Jankowiak Lucyna Agnieszka (2014), Udział medycznych terminów zapożyczonych w XIX-wiecznych synonimach głównych (na materiale nazw chorób ze „Słownika terminologii lekarskiej polskiej”), „Linguistica Copernicana”, nr 11, s. 159–167.
  7. Jankowiak Lucyna Agnieszka (2015a), Budowa synonimów głównych w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku [w druku].
  8. Jankowiak Lucyna Agnieszka (2015b), Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie „Słownika terminologii lekarskiej polskiej” z 1881 roku), SOW, Warszawa.
  9. Kucharska Anna (1994), Nazwy chorób w popularnym piśmiennictwie medycznym drugiej połowy XIX wieku, Szczecin [nieopublikowana praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. Mirosławy Białoskórskiej].