Wojciech Ryszard Rzepka na tle poznańskiej tradycji językoznawstwa historycznego

Main Article Content

Bogdan Walczak

Abstrakt

The article is an attempt to establish the position of the scholarly achievements of Wojciech Ryszard Rzepka (almost exclusively in the field of the history of the Polish language) on the background of the scholarly activity of his predecessors. The author adopted the output of his teacher and scholarly master, Władysław Kuraszkiewicz, as the most important reference point. The author has examined more closely three currents in the research activity of Wojciech Rzepka: his lexical studies, his editorial and lexicographical output. Concluding the article, the author considered Rzepka most prominent historian of the Polish language in his generation – a researcher whose scholarly achievements are marked by originality and novelty as well as a harmonious combination of the dominating empiricism and understanding for the theory and methodology of historical linguistics.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Walczak, B. (2015). Wojciech Ryszard Rzepka na tle poznańskiej tradycji językoznawstwa historycznego. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 22(1), 269-280. https://doi.org/10.14746/pspsj.2015.22.1.17
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogram autora

Bogdan Walczak, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim

prof. dr hab. Bogdan Walczak – profesor senior Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i profesor zwyczajny Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim; zainteresowania naukowe: historia języka polskiego, leksykografia, współczesny język polski, kultura komunikacji językowej, stylistyka, socjolingwistyka, onomastyka, glottodydaktyka, językoznawstwo slawistyczne i ogólne.

Bibliografia

  1. Buttler Danuta (1978), Rozwój semantyczny wyrazów polskich, Wydawnictwo UW, Warszawa.
  2. Gawrońska-Garstka Magdalena, Walczak Bogdan (2014), Jan Szczepan Otrębski – indoeuropeista, slawista, bałtolog, w: Jan Szczepan Otrębski, Rozprawy i studia slawistyczne i polonistyczne, wstęp i dobór tekstów Magdalena Gawrońska-Garstka i Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–56.
  3. Hauser Przemysław, Jasiński Tomasz, Topolski Jerzy, red. (1999), Alma Mater Posnaniensis. W 80. rocznicę utworzenia Uniwersytetu w Poznaniu, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  4. Jankowiak Lucyna Agnieszka (1997), Prasłowiańskie dziedzictwo leksykalne we współczesnej polszczyźnie ogólnej (na podstawie „Słownika prasłowiańskiego” t. 1-7), Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, Warszawa.
  5. Kijas Artur, Walczak Bogdan (2010), Ksiądz Stanisław Kozierowski – onomasta i historyk, w: Stanisław Kozierowski, Studia onomastyczno-historyczne, wstęp i dobór tekstów Artur Kijas i Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–44.
  6. Klemensiewicz Zenon, Lehr-Spławiński Tadeusz, Urbańczyk Stanisław (1955), Gramatyka historyczna języka polskiego, PWN, Warszawa.
  7. Klich Edward (1927), Polska terminologia chrześcijańska, Wydawnictwo PTPN, Poznań.
  8. Kudzinowski Czesław (1977), Indeks – słownik do „Daukšos postila”, t. 1–2, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  9. Kuraszkiewicz Władysław (1954), Zarys dialektologii wschodniosłowiańskiej z wyborem tekstów gwarowych, PWN, Warszawa.
  10. Kuraszkiewicz Władysław (1972), Gramatyka historyczna języka polskiego. Podstawowe wiadomości z wyborem tekstów staropolskich do ćwiczeń, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa.
  11. Kuraszkiewicz Władysław (1973), Językoznawstwo polskie i słowiańskie na Uniwersytecie Poznańskim (1919-1969), w: Nauka w Wielkopolsce. Przeszłość i teraźniejszość. Studia i materiały, red. Gerard Labuda, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, s. 499–540.
  12. Kuraszkiewicz Władysław (1985), Ruthenica. Studia z historycznej i współczesnej dialektologii wschodniosłowiańskiej, PWN, Warszawa.
  13. Kuraszkiewicz Władysław (1990), Język i językoznawstwo polskie w 70-leciu niepodległości Polski (1918-1988), „Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Wydział Filologiczno-Filozoficzny”, t. 105, s. 34–40.
  14. Kyas Vladimir, Urbańczyk Stanisław, wyd. (1965–1971), Biblia Królowej Zofii (szaroszpatacka) wraz ze staroczeskim przekładem Biblii, cz. 1–3, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków.
  15. Maciejewski Jarosław (1992), Dzieje poznańskiej polonistyki uniwersyteckiej 1842-1988, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  16. Mayenowa Maria Renata, red. (1966–2011), Słownik polszczyzny XVI wieku, t. I–XXX, Ossolineum, Wydawnictwo PAN, Wrocław–Warszawa–Kraków.
  17. Migdał Jolanta (2005), Wykaz prac Profesora Wojciecha Ryszarda Rzepki, w: Ad perpetuam rei memoriam. Profesorowi Wojciechowi Ryszardowi Rzepce z okazji 65. urodzin, red. Jolanta Migdał, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 21–34.
  18. Migdał Jolanta (2009), Rzepka Wojciech Ryszard [hasło], w: Słownik badaczy literatury polskiej, red. Jerzy Starnawski, t. X, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 224–227.
  19. Migdał Jolanta, Pihan-Kijasowa Alicja (2005), Jubileusz 65-lecia urodzin Profesora Wojciecha Ryszarda Rzepki, w: Ad perpetuam rei memoriam. Profesorowi Wojciechowi Ryszardowi Rzepce z okazji 65. urodzin, red. Jolanta Migdał, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 5–11.
  20. Migdał Jolanta, Pihan-Kijasowa Alicja (2009), Profesor Wojciech Ryszard Rzepka (8 II 1940 ̶ 21 XI 2008), „Język Polski”, z. 1, s. 40–42.
  21. Migdał Jolanta, Pihan-Kijasowa Alicja (2010), Profesor Wojciech Ryszard Rzepka (1940-2008). Uczony–Mistrz–Człowiek, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, t. XVI (XXXVI), s. 9–19.
  22. Migdał Jolanta, Piotrowska-Wojaczyk Agnieszka (2015), Poznańska szkoła językoznawstwa historycznego [w tym tomie].
  23. Niekrewicz Agnieszka (2011), Rzeczowniki staropolskie we współczesnej polszczyźnie ogólnej, Wydawnictwo Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, Gorzów Wielkopolski.
  24. Pihan-Kijasowa Alicja, Sarnowska-Giefing Irena, red. (2008), Pamięci Profesora Tadeusza Skuliny w 15. rocznicę śmierci, Wydawnictwo PTPN, Poznań.
  25. Pihan-Kijasowa Alicja, Migdał Jolanta, Lisowski Tomasz (2011), Wojciech Ryszard Rzepka – badacz dziejów języka polskiego, w: Wojciech Ryszard Rzepka, Studia nad dawną polszczyzną ogólną i regionalną, wstęp i dobór tekstów Alicja Pihan-Kijasowa, Jolanta Migdał i Tomasz Lisowski, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–25.
  26. Piotrowicz Anna (2006), Profesor Monika Gruchmanowa – dialektolog, badaczka polszczyzny miejskiej i języka Polonii, w: Monika Gruchmanowa, Językoznawcze wędrówki nie tylko po Poznaniu, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–19.
  27. Rzepka Wojciech Ryszard (1974), Glossa do Mickiewicza: międzyziemne gopło, „Prace Filologiczne”, t. 25, s. 325–330.
  28. Rzepka Wojciech Ryszard (1975), Dopełniacz w funkcji biernika męskich form osobowych w liczbie mnogiej w polszczyźnie XVII wieku, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków.
  29. Rzepka Wojciech Ryszard (1985), Demorfologizacja rodzaju w liczbie mnogiej rzeczowników w polszczyźnie XVI-XVII wieku, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  30. Rzepka Wojciech Ryszard, Walczak Bogdan (1986), Twórczość polonistyczna Profesora Władysława Kuraszkiewicza, w: Władysław Kuraszkiewicz, Polski język literacki. Studia nad historią i strukturą, PWN, Warszawa–Poznań, s. 7–21.
  31. Rzepka Wojciech Ryszard, Walczak Bogdan (1991), Czy Jan Kochanowski stosował archaizmy fleksyjne?, w: Jan Kochanowski w czterechsetlecie śmierci (Materiały z konferencji międzynarodowej), red. Stefan Nieznanowski i Jerzy Święch, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 25–39.
  32. Rzepka Wojciech Ryszard, Walczak Bogdan (1993), Osiemdziesiąta rocznica urodzin Profesora Władysława Kuraszkiewicza, w: Munera linguistica Ladislao Kuraszkiewicz dedicata, red. Mieczysław Basaj i Zygmunt Zagórski, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 7–12.
  33. Rzepka Wojciech Ryszard, Walczak Bogdan (1994), Życie i działalność Profesora Tadeusza Skuliny, „Studia Polonistyczne”, t. XX, s. 5–11.
  34. Rzepka Wojciech Ryszard, Walczak Bogdan (2003), Profesor Monika Gruchmanowa (1922-2001), w: Monika Gruchmanowa, Gwary w ojczyźnie i na obczyźnie. Studia, „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 7–18.
  35. Skarżyński Mirosław, Walczak Bogdan (2009), Profesor Henryk Ułaszyn (1874-1956), w: Henryk Ułaszyn, Studia onomastyczne i socjolingwistyczne, wstęp i dobór tekstów Mirosław Skarżyński i Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–37.
  36. Vrtel-Wierczyński Stefan (1930), Wybór tekstów staropolskich. Czasy najdawniejsze do roku 1543, PWN, Lwów.
  37. Walczak Bogdan (1988), Osiemdziesięciolecie urodzin Władysława Kuraszkiewicza, „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, s. 153–160.
  38. Walczak Bogdan (1993), Rola onimii w rekonstrukcji pierwotnych granic językowych, w: Systemy onomastyczne w słowiańskich gwarach mieszanych i przejściowych, red. Stefan Warchoł, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 309–318.
  39. Walczak Bogdan (1995), Ksiądz Stanisław Kozierowski jako onomasta, „Kronika Wielkopolska”, nr 3, s. 36–44.
  40. Walczak Bogdan (1997a), Profesor Władysław Kuraszkiewicz (22 II 1905 – 10 III 1997), „Język Polski”, z. 4–5, s. 241–245.
  41. Walczak Bogdan (1997b), Władysław Kuraszkiewicz (22 lutego 1905 – 10 marca 1997), „Rocznik Lubuski”, cz. 2, s. 163–166.
  42. Walczak Bogdan (1998) Profesor Władysław Kuraszkiewicz (22 II 1905 – 10 III 1997), „Kronika Miasta Poznania”, nr 2, s. 359–362.
  43. Walczak Bogdan (2001), Kuraszkiewicz Władysław (1905-1997) [hasło], w: Słownik badaczy literatury polskiej, t. IV, red. Jerzy Starnawski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 199–205.
  44. Walczak Bogdan (2002), Profesor Monika Gruchmanowa (1922-2001), „Kronika Miasta Poznania”, nr 4, s. 341–348.
  45. Walczak Bogdan (2004), Stanisław Dobrzycki 1 IX 1924 ̶ 31 VIII 1925, w: Poczet rektorów Almae Matris Posnaniensis, red. Tomasz Schramm i Anna Marciniak, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 37–47.
  46. Walczak Bogdan (2005), Twórczość naukowa Profesora Tadeusza Zdancewicza, w: Z małą ojczyzną w sercu. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Zdancewiczowi, red. Mariola Walczak-Mikołajczakowa, Bogusław Zielinski, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 9–13.
  47. Walczak Bogdan (2006a), Refleksje nad dziełem ks. Stanisława Kozierowskiego, w: W Trzemesznie i nie tylko… Obchody 85-lecia Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, red. Bogdan Walczak, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań, s. 133–148.
  48. Walczak Bogdan (2006b), Staropolszczyzna – zakres pojęcia na płaszczyźnie historyczno­językowej, w: Staropolszczyzna piękna i interesująca, t. 1, red. Elżbieta Koniusz i Stanisław Cygan, Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej, Kielce, s. 11–17.
  49. Walczak Bogdan (2008), Władysław Kuraszkiewicz – człowiek i uczony, w: Władysław Kuraszkiewicz, W kręgu dawnej mowy polskiej i ruskiej, wstęp i dobór tekstów Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 11–22.
  50. Walczak Bogdan (2009a), Profesor Wojciech Ryszard Rzepka (8 lutego 1940 ̶ 11 listopada 2008), „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej”, s. 23–30.
  51. Walczak Bogdan (2009b), Władysław Kuraszkiewicz – badacz dawnej mowy polskiej i ruskiej, „Lublin. Kultura i Społeczeństwo”, nr 2–6 (25–29), s. 33–35.
  52. Walczak Bogdan (2010), Wojciech Ryszard Rzepka (8 II 1940 ̶ 11 XI 2008), „Slavia Occidentalis”, s. 7–10.
  53. Walczak Bogdan (2011a), Edward Klich – życie i twórczość naukowa, w: Edward Klich, O polszczyźnie i cygańszczyźnie, wstęp i dobór tekstów Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 9–22.
  54. Walczak Bogdan (2011b), Kanclerska 15: prof. Władysław Kuraszkiewicz, „Kronika miasta Poznania”, nr 2 (Grunwald), s. 352–358.
  55. Walczak Bogdan (2011c), Władysław Nehring jako filolog i historyk języka polskiego, „Onomastica Slavogermanica”, t. XXX, s. 143–153.
  56. Walczak Bogdan (2012), Władysław Kuraszkiewicz – uczony lubelski i poznański, w: Nasi Mistrzowie. Z dziejów językoznawstwa polonistycznego w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, red. Zygmunt Gałecki, Wydawnictwo KUL, Lublin, s. 29–37.
  57. Walczak Bogdan (2013), Haaga – Żirmunskiego – Zabrockiego teoria zmian fonetycznych, w: Wspólnoty komunikacyjne, red. Paweł Nowakowski, Krzysztof Stroński, Michał Szczyszek, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 11–18.
  58. Walczak Bogdan (2014), Mikołaj Rudnicki – życie i dzieło, w: Mikołaj Rudnicki, Języko­znawstwo ogólne – Paleoslawistyka – Onomastyka – Historia języka – Posnaniana, wstęp i dobór tekstów Bogdan Walczak, Wydawnictwo PTPN, Poznań, s. 11–33.
  59. Wydra Wiesław, Rzepka Wojciech Ryszard (1984), Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź.
  60. Zabrocki Ludwik (1962), Wspólnoty komunikatywne w genezie i rozwoju języka niemieckiego, t. 1, Prehistoria języka niemieckiego, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków.
  61. Zagórski Zygmunt (1980), Z dziejów językoznawstwa polskiego i słowiańskiego w Wielkopolsce, „Slavia Occidentalis”, s. 96–106.
  62. Zagórski Zygmunt (2011), Językoznawstwo polskie na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w latach 1919-2009 (w zarysie), Wydawnictwo PTPN, Poznań.
  63. Zierhoffer Karol (1981), Dorobek językoznawstwa polonistycznego i slawistycznego w Poznaniu w okresie po II wojnie światowej, „Slavia Occidentalis”, s. 97–116.