Wzgórze w świetle afazji podkorowych

Main Article Content

Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska
Anna Piątek

Abstrakt

The article is devoted to the specific nature of subcortical aphasia, with particular emphasis on thalamic aphasia. It describes the features of subcortical aphasias which make it possible to differentiate them from cortical aphasias and defines the characteristics of thalamic aphasia which are indicated by researchers seeking its constitutive features. The article also discusses the anatomic aspects of the thalamus and the latest reports on the functions it performs in the language processing process through thalamocortical networks.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Rutkiewicz-Hanczewska, M., & Piątek, A. (2019). Wzgórze w świetle afazji podkorowych. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza, 26(2), 215-230. https://doi.org/10.14746/pspsj.2019.26.2.15
Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogramy autorów

Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska, Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

dr hab. Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska, prof. UAM – Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, językoznawca, neurologopeda; zainteresowania badawcze: nazwy własne, ich pochodzenie oraz kulturowe i neurobiologiczne podłoże, zaburzenia językowe, głównie o charakterze afazji; diagnozuje i prowadzi terapię pacjentów z zaburzeniami językowymi o podłożu neurologicznym.

Anna Piątek, Klinika Neurologii i Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

dr n. med. Anna Piątek – specjalista neurolog, pracuje w Klinice Neurologii i Chorób Naczyniowych Układu Nerwowego w szpitalu MSWiA, w Poradni Neurologicznej, dyżuruje na ostrych dyżurach w szpitalach, prowadzi zajęcia dla studentów.

Bibliografia

  1. Ambrosius Wojciech, Mejnartowicz Jan P., Kozubski Wojciech (2003), Strukturalne podstawy afazji w świetle czynnościowych metod neuroobrazowania, „Udar Mózgu”, nr 5 (2), s. 25–30.
  2. Ardila Alfredo (2010), A review of conduction aphasia, „Current Neurology and Neuroscience Reports”, nr 10 (6), s. 499–503.
  3. Barbas Helen, García-Cabezas Miguel Ángel, Zikopoulos Basilis (2013), Frontal-thalamic circuits associated with language, „Brain and Language”, nr 126, s. 49–61.
  4. Bohsali Anastasia A. i in. (2015), Broca’s area – Thalamic connectivity, „Brain and Language”, nr 141, s. 80–88.
  5. Borsel John van, Made Sandie van der, Santens Patrick (2003), Thalamic stuttering: A distinct clinical entity?, „Brain and Language”, nr 85, s. 185–189.
  6. Cox David E., Heilman Kenneth M. (2011), Dynamic-intentional thalamic aphasia: a failure of lexical-semantic self-activation, „Neurocase”, nr 17, s. 313–317.
  7. Crosson Bruce (1984), Role of the dominant thalamus in language: A review, „Psychological Bulletin”, nr 96, s. 491–517.
  8. Crosson Bruce (2013), Thalamic mechanisms in language: A reconsideration based on recent findings and concepts, „Brain and Language” 126, s. 73–88.
  9. Crosson Bruce (2017), Thalamic mechanisms in language: A reconsideration based on recent findings and concepts, „Brain and Language”, nr 126, s. 73–88.
  10. Crosson Bruce i in. (1997), Category-specific naming deficit for medical terms after dominant thalamic/capsular hemorrhage, „Brain and Language”, nr 60, s. 407–442.
  11. FitzGerald M. J. Turlough, Gruener Gregory, Mtui Estomih (2008), Neuroanatomia, red. wyd. polskiego Janusz Moryś, przeł. Jerzy Dziewiątkowski i in., Elsevier & Partner, Wrocław.
  12. Hallowell Brooke, red. (2017), Aphasia and other acquired neurogenic language disorders: a guide for clinical excellence, Plural Publishing, San Diego.
  13. Hebb Adam O., Ojemann George A. (2013), The thalamus and language revisited, „Brain and Language”, nr 126, s. 99–108.
  14. Helm-Estabrooks Nancy, Albert Martin L., Nicholas Marjorie (2014), Manual of aphasia and aphasia therapy, wyd. 3, Pro-Ed. An International Publisher, Austin.
  15. Herzyk Anna (2000), Afazja: mechanizmy mózgowe i symptomatologia, „Logopedia”, nr 27, s. 23–54.
  16. Kądzielawa Danuta (1998), Zaburzenia językowe po uszkodzeniach struktur podkorowych mózgu, w: Związek mózg – zachowanie w ujęciu neuropsychologii klinicznej, red. Anna Herzyk, Danuta Kądzielawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, s. 111–123.
  17. Kuljic-Obradovic Dragana C. (2003), Subcortical aphasia: three different language disorder syndromes?, „European Journal of Neurology”, nr 10, s. 445–448.
  18. Llano Daniel A. (2013), Functional imaging of the thalamus in language, „Brain and Language”, nr 126, s. 62–72.
  19. Lucchelli Federica, De Renzi Ennio (1992), Proper name anomia, „Cortex”, nr 28, s. 221–230.
  20. Moreaud Olivier i in. (1995), Déficit de la production et de l’apprentissage des noms propres après lésion tubéro-thalamique gauche, „Revue Neurologique”, nr 151, s. 93–99.
  21. Murdoch Bruce E., Whelan Brooke-Mai (2009), Speech and Language Disorders Associated with Subcortical Pathology, Wiley-Blackwell.
  22. Nadeau Stephen E., Crosson Bruce (1997), Subcortical aphasia, „Brain and Language”, nr 58, s. 355–402.
  23. Naeser Margaret A. i in. (1982), Aphasia with predominantly subcortical lesion sites: description of three capsular/putaminal pahasias syndromes, „Archives of Neurology”, nr 39, s. 2–14.
  24. Nolte John (2011), Mózg człowieka, t. 2: Anatomia czynnościowa mózgowia, red. wyd. polskiego Janusz Moryś, przeł. Jerzy Dziewiątkowski i in., Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław.
  25. Ozeren Ali i in. (2006), Global aphasia due to left thalamic hemorrhage, „Neurology India”, nr 54, s. 415–417.
  26. Pąchalska Maria (2012), Afazjologia, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, Warszawa.
  27. Raymer Anastasia M. i in. (1997), Lexical-semantic deficits in two patients with dominant thalamic infarction, „Neuropsychologia”, nr 35, s. 211–219.
  28. Rutkiewicz-Hanczewska Małgorzata i in. (2012), Afazja podkorowa po udarze niedokrwiennym jąder podkorowych lewej półkuli mózgu, „Logopedia”, nr 41, s. 197–211.
  29. Sakurai Yasuhisa i in. (2011), Isolated thalamic agraphia with impaired grapheme formation and micrographia, „Journal of Neurology”, nr 258, s. 1528–1537.
  30. Wahl Michael i in. (2008), The human thalamus processes syntactic and semantic language violations, „Neuron”, nr 59, s. 695–707.
  31. Weisman David i in. (2003), Going deep to cut the link: Cortical disconnection syndrome caused by a thalamic lesion, „Neurology”, nr 60, s. 1865–1866.
  32. Whelan Brooke-Mai, Murdoch Bruce E. (2005), Unravelling subcortical linguistic substrates: Comparison of thalamic versus cerebellar cognitive-linguistics regulation mechanisms, „Aphasiology”, nr 19, s. 1097–1106.
  33. Witte Lieve De i in. (2011), Cognitive, affective, behavioural disturbances following vascular thalamic lesion: A review, „Cortex”, nr 47, s. 273–319.
  34. Vandenborre Dorien i in. (2015), Apraxic agraphia following thalamic damage: Three new cases, „Brain and Language”, nr 150, s. 153–165.
  35. Young Paul A., Young Paul H. (1997), Basic Clinical Neuroanatomy, Lippincott Williams & Wilkins, Baltimore.
  36. Young Paul A., Young Paul H., Tolbert Daniel L. (2016), Neuroanatomia kliniczna, red. wyd. polskiego Janusz Moryś, przeł. Jerzy Dziewiątkowski i in., Edra Urban & Partner, Wrocław.