Wpływ polszczyzny na przemiany językowe religijnych tekstów cyrylickich katechizmów unickich w Rzeczypospolitej XVIII wieku (na przykładzie Katechizmu supraskiego z 1722 roku i Katechizmu poczajowskiego z 1768 roku)

Main Article Content

Dzmitry Skivitski

Abstrakt

The article discusses the influence of Polish on the evolution of Ruthenian Uniate Church’s liturgical language in the eighteenth century in the Polish-Lithuanian Commonwealth according a catechism text published in the Supraśl and Pochayiv Basilian Order Monasteries in 1722 and 1768. The Ruthenian Uniate Church catechism constitutes the basis for the linguistic analysis. The main objective of the article is to investigate how Middle Polish influenced the developing liturgical language of the Ruthenian Uniate Church. After analysing the text’s language, it could be said that in the period from the foundation of that church to the three partitions of the Polish-Lithuanian Commonwealth, Polish language had significant influence on the evolution of the church’s liturgical language and affected its phonetics and morphology.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną
Biogram autora

Dzmitry Skivitski, Instytucja Państwowa „Centrum badań białoruskiej kultury, języka i literatury przy Narodowej Akademii Nauk Białorusi”

mgr Dzmitry Skivitski – Zakład Instytucja Państwowa „Centrum badań białoruskiej kultury, języka i literatury przy Narodowej Akademii Nauk Białorusi” w Mińsku; zainteresowania badawcze: historia rozwoju słowiańskich języków religijnych unitów na terenie dzisiejszych Polski, Białorusi, Ukrainy i Słowacji.

Bibliografia

  1. Narodovišanie, ili slovo k narodu kafoličeskomu… (1768), w drukarni Bazylianów, Počajów.
  2. Sobranije prypadkov kratkoje i duhovnym osobam potrebnoe imeeščee v sebe nauku o sakramentah, o desâti Božiih prykazaniâh… (1722), w drukarni Bazylianów, Supraśl.
  3. Synod Prowincjalny Ruski w Mieście Zamościu (1785), w drukarni XX. Bazylianów, Wilno.
  4. Literatura
  5. Bulyka Alâksandr, red. (1980), Leksìčnyâ zapazyčannì u belaruskaj move XIV–XVIII stst., Navuka ì tèhnìka, Mìnsk.
  6. Didik-Meuš Ganna (2018), Kombìnotorika v ukraïnskìj movì XVI–XVIII stolìt’: teorìâ, praktika, slovnik, Nacìonal’na Akademìâ Nauk Ukraïni Ìntitut Ukraìnoznavstva ìm. Ì. Krip’âkeviča Naukove Tovaristvo ìm. Ševčenka, L’viv.
  7. Długosz-Kurczabowa Krystyna, Dubisz Stanisław (2006), Gramatyka historyczna języka polskiego, Wydawnictwo UW, Warszawa.
  8. Hojnakìj Andrej (1871), Zapadnorusskaâ cerkovnaâ uniâ v eâ bogosluženìì ì obrâdah, Ìzdanie Kìevopečerskoj Lavry, Kiev.
  9. Karskij Efimij (1885), Obzor zvukov ì form belorusskoj rečì, Unìversìtetskaâ tipografiâ, Moskva.
  10. Karskij Efimij (1962), Trudy po belorusskomu ì drugìm slavânskìm âzykam, Akademiâ Nauk SSSR, Moskva.
  11. Kietliński Marek, Sychowicz Krzysztof, Śleszyński Wojciech, red. (2005), Kościoły a państwo na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim: źródła i stan badań, Prymat, Białystok.
  12. Kisel’ov Roman (2002), Ukraïnomovnì katehizìsi Počaïvs’kogo druku ta ïh lrksika, „Aktual’nì problemi ukraïns’koï lingvistiki. Teriâ ì praktika”, z. 6, s. 64–74.
  13. Likowski Edmund (1906), Dzieje kościoła unickiego na Litwie i Rusi w XVIII i XIX wieku, Skład główny w Księgarni Gebethnera i Wolffa, Warszawa.
  14. Łużny Ryszard, Ziejka Franciszek, Kępiński Andrzej, red. (1994), Unia brzeska: geneza, dzieje i konsekwencje w kulturze narodów słowiańskich, Drukarnia UJ, Kraków.
  15. Walczak Bogdan (2009), Język polski wśród języków Europy dawniej i dziś, „Studia Językoznawcze”, z. 8, s. 167–176.
  16. Wereda Dorota (2013), Biskupi unickiej metropolii kijowskiej w XVIII wieku, Werset, Siedlce–Lublin.
  17. Žovtobrûh Mihajlo, Rusanìvs’kij Vitalìj, Sklârenko Vìtalìj, red. (1979) Istorìâ ukraïns’koìï movi Fonetika, Naukova dumka, Kiïv.
  18. Žurauskì Arkadz’, red. (1988), Mova belaruskaj pìsmennascì XIV–XVIII stst, Navuka ì tèhnìka, Mìnsk.