Słowa kluczowe
syntax
anterior adverbial participles
memoirs of Jan Chryzostom Pasek
translation of The Memoirs by Zenon Gołaszewski into modern Polish
Jak cytować
Liczba wyświetleń: 25
Liczba pobrań: 9
Abstrakt
The article is devoted to the syntax of the perfect adverbial participle in Pamiętniki (Memoirs) of Jan Chryzostom Pasek and its place in the modern Polish language. An attempt has been made to make a comparative analysis of the mentioned Old Polish work with its translation into modern Polish by Zenon Gołaszewski. With the help of a modern grammatical approach, the syntactic use of the perfect adverbial participle by Pasek was classified. In addition, the article describes what equivalents Gołaszewski used in place of these forms when he decided to make a substitution and why. The objective was to see if Pasek’s archaic use of the perfect adverbial participle can hinder the reading and reception of his work. The rather unambiguous conclusions of this analysis may be a prevailing argument in the contemporary debate on the validity of producing translations of Old Polish works into modern Polish and revising views on the reading list.
Bibliografia
Bojałkowska Krystyna (2010), Czasowniki właściwe. Bezokolicznik, w: taż, Opis składniowy imiesłowów przysłówkowych we współczesnym języku polskim, Toruń, s. 87–89 https://tiny.pl/6gwh7_c5 [dostęp: 20 stycznia 2025].
Czachor Małgorzata W. (2019), Dystrybucja polskich imiesłowów: styl funkcjonalny i długość zdania, „Polonica”, t. 39, s. 219–242, https://tiny.pl/4hzkk7cq [dostęp: 19 stycznia 2025]. DOI: https://doi.org/10.17651/POLON.39.12
Długosz-Kurczabowa Krystyna, Dubisz Stanisław (2013), Gramatyka historyczna języka polskiego, wyd. 3, Warszawa.
G – Gołaszewski Zenon, przeł. (2015), Pamiętniki Jana Paska w przekładzie na język współczesny, Gdańsk.
Klemensiewicz Zenon (1953), Zarys składni polskiej, Warszawa.
Koneczna Halina (1989/1957), O budowie zdania Imć Pana Paskowego słów kilkoro, w: O języku i stylu „Pamiętników” Jana Chryzostoma Paska, wybór Halina Rybicka-Nowacka, Warszawa, s. 115–135.
P – Pasek Jan Chryzostom (1929), Pamiętniki, oprac. Jan Czubek, wyd. zupełne, Kraków.
Pawłowska Joanna (2019), Pan Tadeusz w XXI wieku, Gdynia.
Pollak Roman (1955), Wstęp do Pamiętników J. CH. Paska, Warszawa.
Rytel Jadwiga (1962), „Pamiętniki” Paska na tle pamiętnikarstwa staropolskiego, Warszawa.
Ziejka Franciszek (1988), „Pamiętniki” Jana Chryzostoma Paska we Francji, „Pamiętnik Literacki: czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej”, t. 79, nr 4, 175–193, https://tinyurl.com/65npsj4t [dostęp: 19 stycznia 2025].
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Weronika Kajpust
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).