Abstrakt
The study examines biblical phraseology as a cultural-historical phenomenon in which the original biblical texts have, over many centuries and generations, transferred both traditional phraseological units and structural established patterns of constructions, such as some verb phrases with abstract nouns, into the languages of the Bible’s translations. Already present in the original Byzantine Greek text, they are distinguished by their idiomatic nature and represent the so-called quasi-phraseological units. Units of this kind could be formed usually by frequently used words, such as some verbs with a tendency to desemantization like the verbs “have”, “get”, “give”, as well as commonly used and well-known abstract nouns like “faith”, “hope”, “feeling” etc. Their occurrence has subsequently been accepted and reduplicated in a number of languages as it is evident from the first translation efforts through early Renaissance and humanist versions. The use of such idiomatic structures has penetrated spontaneously from the language of the canonical texts into the common standard.
Bibliografia
Bibel Luther (1534) – Die gantze Heilige Schrifft: Deudsch, Witenberg, http://lutherbibel.net/.
Bible kralická (šestidílná) (1579–1593) – Biblj České, Djl 1–6, V Kralicích, http://www.etf.cuni.cz/~rovnanim/bible/.
Biblia Gdanska (1632) – Biblia Święta to jest Księgi Starego y Nowego Przymierza z Żydowskiego y Greckiego Jazyka na Polski pilnie y wiernie przetłumaczone, We Gdansku, http://bibliagdanska.pl.
Biblia Gutenberg (1450) – Gutenberg Johann, Fust Johannes, Biblia latina, Mainz, https://tiny.pl/kyk7j322.
Biblia Políglota Complutense (1514) – Biblia Políglota Complutense, Vetus testamentūmultiplici lingua nūc primo impressum, Et imprimis Pentateuchus Hebraico Grecoatq[ue] Chaldaico idiomate [Texto impreso]:adiūcta vnicuiq[ue] sua latina interpretatione [Biblioteca Digital Hispánica, Biblioteca Nacional de España.], https://tiny.pl/mj34kzv8.
Biblica Sacra Vulgatae (1590) – Biblica Sacra Vulgatae editionnis, ad Concilii Tridenti praescriptum emendata et a Sixto V P. M.recognita et approbata, http://vulgate.net.
Biblija Skaryna (1517–1519) – Biblija ruska, vylozhena doktorom Frantsiskom Skorinoyu iz slavnago graga Polots’ka, Bogu ko tsti i lyudem pospolitym k dobromu naucheniyu. Praga. [Біблія руска, выложена доктором Франциском Скориною из слав-наго града Полоцька, Богу ко чти и людем посполитым к доброму научению, Прага].
Biblija (1816–1876) – Biblija. Sinodal’nyj perevod. [Библия. Синодальный перевод], http://days.pravoslavie.ru/Bible/Index.htm.
Codex Marianus (11. století) – Codex Marianus / Marinskoe Chetveroevangelie – Glagolotic manuscript, https://archive.org/details/codex-marianus/page/n5/mode/2up.
ČNK/SYN (2000–2010) – Český národní korpus řáda SYN, Praha, https://www.korpus.cz.
King James Bible (1611) – The Holy Bible. Conteyning the Old Testament and the New.
Newly traslateted out of the Originall Tongues / King James Version, London, http://www.kingjamesbibleonline.org/1611-Bible/.
La Biblia del Osa (1569)/(1602) – La Biblia que es, los sacros libros del Vieio y Nuevo Testamento.
Trasladada en español, C. de Reina, rev. C. de Valera. Basel Amsterdam, https://tiny.pl/rksk9nw3.
Ostrozʾka Biblija (1581) – Biblia sirjech knigy vethago i novago zavjeta po jazyku slovensku.
Ostrog: Ivan Fjodorov [Evangelije vid Marka (2005), red. arhimandrit dr. Rafail (Roman Turkonjak), Lviv 2005] [Острóзька Бiблія (1581), Библїа сирѣч книгы вeтхаго и новаго завѣта по языку словєнску. – Острог: Иван Фёдоров, [Євангеліє від Марка (2005), ред. архимандрит др. Рафаїл (Роман Турконяк), Львів 2005]], http://knyhastara.com/files/51Markzr.doc.pdf.
Peresopnické evangelium – Peresopnic’ke Evangelie (1556–1561/2001), Peresopnyćke Jewanhelije. Doslidżennia. Transliterowanyj tekst. Słowopokażczy, red. Ynna P. Czepyha, Wasyl W. Nimczuk, Kyjiw [Пересопницьке Євангеліє. Дослідження. Трансліте-рований текст. Словопокажчи, ред. Инна П. Чепига, Васи́ль В. Нiмчук, et al., Київ], https://archive.org/details/PY1561.
Slovo Žizni – Слово Жизни (1991), Слово Жизни. Новый Завет в современном переводе, Stookholm, https://tiny.pl/hsvjsc-h.
Textus Receptus Erasmus/Stephanus (15503) – Textus Receptus. The Greek New Testament Stephanus 1550 Received Text with 7456 textual notes, containing the collation of the‚ four major recensions, 3rd ed., https://archive.org/details/textusreceptus stephanus1550.
Vulgata (383–406) – Latin Vulgate. Saint Jerome, Bible Foundation and On-Line Book Initiative, https://tiny.pl/tr_78jfy.
Wulfila (405) – Project Wulfila 2004, Antwerp, http://www.wulfila.be/gothic/.
Aristotle, The Categories, [Ella Mary Edghill, transl., GlobalGrey e-books, 2018].
Burke Peter (2011), Jazyky a společenství v rané novověké Evropě, Praha.
Čermák František (1974), Víceslovná pojmenování typu verbum-substantivum v češtině, „Slovo a slovesnost“, nr 4, s. 287–306.
Čermák František (1985), Frazeologie a idiomatika, v: Jozef Filipec, František Čermák, Česká lexikologie, Praha, s. 166–236.
Čermák František (2001), Syntagmatika slovníku: typy lexikálních kombinací, v: Čeština–univerzália a specifika, t. 3, red. Zdeňka Hladká, Petr Karlík, Brno, s. 223–232.
Čermák František (2007), Abstract nouns collocations. Their nature in a paralel English-Czech corpus, v: tentýž, Frazeologie a idiomatika česká a obecná / Czech and general phraseology, Praha, s. 491–513.
Epp Eldon Jay, Fee Gordon D. (2000), Studies in the Theory and Method of New Testament Textual Criticism, Series „Studies and documents“, t. 45.
FSČ (2004) – Čermák František, Blatná Renata a kol., Frekvenční slovník češtiny, Praha.
Kralčák Ľubomír (2005), Analytické verbonominálne spojenia v slovenčine. Synchronno-diachrónny pohľad, Nitra.
Kyas Vladimír (1997), Česká bible v dějinách národního písemnictví, Praha – Řím.
Načeva-Marvanová Mira (2007), Aristotle’s Categories and the Greek Verb Echein “to Have” – upon the Linguist View, „Europeica – Slavica – Baltica. Jiřímu Marvanovi k 70. narozeninám“, Praha, s. 129–145.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Mira Načeva-Marvanová

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
