Abstrakt
This article presents a case study of a 10-year-old boy with acquired anarthria, who, at the age of 8, suffered from autoimmune encephalitis and subsequently spent nine months in a coma at the ‘Budzik’ clinic. The text describes the therapeutic pathway that influenced the development of communication skills in a patient with multiple disabilities. The article discusses the diagnostic process in detail, using, amongst other tools, the DAGG-2 questionnaire, which is used to assess the level of baseline communication and cognitive skills. This made it possible both to accurately determine the boy’s level of communication skills and to identify the individual strategies and techniques used to introduce AAC (augmentative and alternative communication), utilising traditional tools (a communication book) and modern technologies (the C-Eye device). A comparative analysis of the patient’s communication skills was also carried out at the start of therapy and after 20 months of work, which demonstrated, on the one hand, the effectiveness of the measures taken and, on the other, the difficulties and challenges that arose during sessions with the boy. This approach thus made it possible to evaluate the methods and strategies employed, as well as to set further therapeutic goals. Among other things, attention was drawn to the need for greater integration between the home, school and therapeutic environments (individual sessions), and to giving the boy the opportunity to communicate independently and autonomously, without excessive interference from his communication partners. For this to be possible, it is necessary to standardise the activities carried out and to be consistent in the application of specific strategies, techniques and tools that make up the individual communication system. For it is only through constant, regular language stimulation via modelling (the use of communication tools in every situation by different communication partners and in various environments) that there is a chance to build an effective and efficient individual communication system, and thereby to foster the boy’s cognitive, social and emotional development.
Bibliografia
Grycman Magdalena, Jerzyk Monika, Bucyk Magdalena (2020), Model aktywny. Komunikacja wspomagająca i alternatywna, Kwidzyn.
Grycman Magdalena, Kaczmarek Beata (2014), Podręczny słownik terminów AAC (komunikacji wspomagającej i alternatywnej), Kraków.
Grycman Magdalena (2009), Sprawdź, jak się porozumiewam. Ocena efektywności porozumiewania się dzieci niemówiących wraz z propozycjami strategii terapeutycznych, Kwidzyn.
Górska Urszula i in. (2014), Zaburzenia świadomości – perspektywa kliniczna i etyczna, „Aktualności Neurologiczne”, 14(3), s. 190–198.
Kościółek Maria, Wolska Danuta (2018), Możliwości terapii i wsparcia osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną i ich rodzin, Kraków.
Kunka Bartosz (2025), Wprowadzenie do obsługi C-Eye X (materiały ze szkolenia certyfikacyjnego I. stopnia), Warszawa.
Kwiatkowska Agnieszka, Czyżewski Andrzej (2017), Komputerowe oko świadomości, Warszawa.
Michalik Mirosław (2018), Lingwistyczno-logopedyczne podstawy komunikacji alternatywnej i wspomagającej. Ujęcie metodologiczne, Kraków.
Przebinda Ewa, Michalik Mirosław, Grzelak Ewa (2023), Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) w praktyce logopedycznej i terapeutycznej, Gdańsk.
Rutkiewicz-Hanczewska Małgorzata (2022), Mechanizm nabytej apraksji mowy i sposoby jej diagnozowania, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, tom 29 (49), nr 2, s. 278–297.
Sławek Jolanta (2019), Rozwijanie komunikacji funkcjonalnej w terapii dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, „Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, tom 26, nr 2, s. 253–269.
Sławek Jolanta (2025), Rozwijanie umiejętności komunikacyjnych dziecka z syndromem Bakera-Gordona, „Logopedia”, 54, s. 429–447.
Smyczek Alina, oprac. (2022), DAGG-2 (The Dynamic AAC Goals Grid 2), https://www.praacownia.pl/powstalo-w-praacowni/dagg-2-po-polsku/ [dostęp: 30.12.2024 r.].
Smyczek Alina (2008), Zastosowanie wspomagających i alternatywnych metod komunikacji (AAC approache) w terapii małych dzieci zagrożonych poważnymi zaburzeniami w porozumiewaniu się, w: Alternatywne i wspomagające metody komunikacji, Błeszyński Jacek (red.), Kraków, s. 63–95.
Von Tetzchner Stephen, Martinsen Harald (2002), Wprowadzenie do wspomagających i alternatywnych sposobów porozumiewania się, przeł. Agnieszka Loebl-Wysocka, Joanna Gałka-Jadziewicz, Warszawa.
Żurek Grzegorz i in. (2025), Eye tracking as a novel approach to cognitive assessment in DOC patients based on evidence from a multicenter clinical trial, Scientific Reports.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jolanta Sławek, Natalia Różycka

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autorzy
Autor oświadcza, że przysługują mu osobiste i majątkowe prawa autorskie do utworu publikowanego w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, oraz że nie są one ograniczone w zakresie objętym umową autorską, oraz że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza majątkowych lub osobistych praw autorskich innych osób, ani innych praw osób trzecich, w tym dóbr osobistych.
Autor(zy) zachowują pełne prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem, udzielając Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji CC BY-ND 4.0 Międzynarodowe na korzystanie z utworu bez ograniczeń terytorialnych przez czas nieokreślony na określonych umową autorską polach eksploatacji.
Użytkownicy
Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Językoznawczej” pod następującymi warunkami:
- uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
- bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.
Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.
Inne
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).
