Alicja w Krainie Kognitywistyki

Main Article Content

Anna Rogulska

Abstrakt

The article comments on the ninth Polish translation of Lewis Carroll’s Alice in Wonderland, by Elżbieta Tabakowska. As the key to the analysis of this translation, the present author has chosen the relations between the text and image, especially the illustrations by sir John Tenniel and Tove Jansson. As opposed to previous translators or Alice in Wonderland, Tabakowska’s attempts to modernise the book to make it more accessible for 20th-century readers, and more compatible with 20th-century illustrations. In the edition discussed here, it is actually possible to discern two translations, translation proper and and an intersemiotic one, because illustrations by the author of Moomin books introduce connotations which would be totally alien to 19th-century girls. Through analysis of specific translation choices, the article underlines the strengths of the newest translation, such as its competent Polish, the wealth of Polish contexts, the educational role of exoticisation, and the retained principle of double reception. The article, however, also points out to certain weaknesses of the translation. Anna Rogulska also notices that, because the represented world is deeply rooted in the culture of Victorian England, the text cannot by fully rendered in the 21st century. Another interpretative key for the reading of the newest Polish edition of Carroll’s book is cognitive linguistics, which is the academic specialisation of the translator. The article demonstrates that the function of the new translation was not only a contribution to the long series of Polish renditions of Alice in Wonderland, but also a practical application of cognitive science in literature, which makes the translation valuable not only for children’s literature, but also for scientific inquiry.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Lektury
Biogram autora

Anna Rogulska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej.

doktorantka na Wydziale Filologii Polskiej i K lasycznej UAM, ukończyła filologię angielską (studia licencjackie) na UJ oraz filologię polską (studia magisterskie) na UAM; absolwentka Podyplomowych Studiów dla Tłumaczy Literatury w K atedrze Unesco UJ. Pracę magisterską o przekładzie powieści uniwersyteckiej Davida Lodge’a obroniła pod kierunkiem prof. dr hab. Ewy Kraskowskiej. Interesuje się teorią i krytyką przekładu, sama także praktykuje przekład z języka angielskiego – tłumaczy beletrystykę oraz teksty naukowe. Zajmuje się również współczesnym teatrem i publikuje recenzje teatralne.

Referencje

  1. Rajewska E., Dwie wiktoriańskie chwile w Troi, trzy strategie translatorskie, Poznań 2004.
  2. Tabakowska E., Językoznawstwo kognitywne a poetyka przekładu, tłum. A. Pokojska, Kraków 2001.
  3. Tabakowska E., Profilowanie w języku i w tekście – perspektywa językoznawcy, tłumacza i poety, w: Profilowanie w języku i w tekście, red. J. Bartmiński, R. Tokarczuk, Lublin 1998.
  4. Tabakowska E., Słowo-po-słowie od tłumacza, w: L. Carroll, Alicja w Krainie Czarów, tłum. E. Tabakowska, Kraków 2012.