Nauka w służbie wiary, czyli ile można zdziałać ad maiorem Dei gloriam. O wydanych i niewydanych pracach naukowych Michała Boyma SI

Main Article Content

Monika Miazek-Męczyńska

Abstrakt

Looking at an interesting and very diverse scientific out-put of Michael Boym, Polish jesuit missionary in China, one can ask why so many of his works still remain unpublished. This text analyses some circumstances and conditions that impacted this situation for example relation between Boym and two other Jesuits – Martino Martini and Athanasius Kircher, complicated political situation of the Middle Kingdom in the second half of 17th century or some religious factors of the inner policy of the Society of Jesus. Lecture of the original authorial introductions to the published books of Michael Boym (i.e. Flora Sinensis  and Clavis medica ) suggests the author found inspiration for his work in Jesuit motto „Omnia ad maiorem Dei gloriam”. By setting both religious and scientific targets to his works Boym persuaded the order authorities that his books should have been published.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Miazek-Męczyńska, M. (2018). Nauka w służbie wiary, czyli ile można zdziałać ad maiorem Dei gloriam. O wydanych i niewydanych pracach naukowych Michała Boyma SI. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, (31), 147-166. https://doi.org/10.14746/pspsl.2017.31.6
Dział
Literatura wobec nauki: epoka staropolska
Biogram autora

Monika Miazek-Męczyńska, Instytut Filologii Klasycznej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

adiunkt Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Literaturoznawca, tłumaczka z języka łacińskiego. W swoich badaniach skupia się na XVI-XVIII-wiecznych tekstach łacińskich (archiwalia, starodruki) dotyczących misji jezuickich w Chinach, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości i działalności polskich jezuitów. W tym zakresie współpracuje z Makau Ricci Institute (Chiny) oraz Monumenta Serica Institute (Niemcy). Zajmuje się także twórczością poetów epoki augustowskiej oraz literaturą kobiecą wieków średnich. Najważniejsze publikacje: Flora Sinensis Michała Boyma SI, Gniezno 2005, 289 s.; Michał Boym: Polish Jesuit in the Service of the Ming Dynasty, „Chinese Cross Currents”, Vol. 5, No. 2, April 2008, Instituto Ricci de Macau, s. 80-101; Indipetae Boymianae. On Boym’s requests to the Jesuit general for a missionary appointment to China, „Monumenta Serica. Journal of Oriental Studies”, vol. LIX, 2011, s. 229-242; Indipetae Polonae – kołatanie do drzwi misji chińskiej, Poznań 2015.

Bibliografia

  1. Boym Michał (1686), Clavis Medica ad Chinarum Doctrinam De Pulsibus, Auctore R. P. Michaele Boymo, è Soc. Jesu, & in China Missionario. Huius operis ultra viginti annos jam sepulti fragmenta, hinc inde dispersa, collegit, & in gratiam Medicae Facultatis in lucem Europaeam produxit Cl. Dn. Andreas Cleyerus, M. D. & Societatis Batavo-Orientalis Proto-Medicus. A quo Nunc demum mittitur Totius operis Exemplar, è China recens allatum, & à mendis purgatum, Procuratore R. P. Philippo Copletio, Belgâ, è Soc. Jesu, Chinensis missionis Romammisso. Anno MDCLXXXVI.
  2. Boym Michał (1656), Flora Sinensis, fructus floresque humillime porrigens, Serenissimo et Potentissimo Principi, ac Domino, Domino Leopoldo Ignatio, Hungariae Regi florentissimo, etc. Fructus Saeculo promittenti Augustissimos, emissa in publicum a R. P. Michaele Boym, Societatis Iesu Sacerdote et a Domo Professa eiusdem Societatis Viennae Maiestati Suae una cum felicissimi Anni apprecatione oblata. Anno salutis MDCLVI
  3. Viennae, Austriae, Typis Matthaei Rictii.
  4. Dziedzic Krzysztof (2004), Geneza zespołu archiwalnego ARSI Jap. Sin. 77. Legatio P. Boym 1650-1664, w: „Studia Boymiana”, red. Aleksander W. Mikołajczak, Monika Miazek, Wydawnictwo Collegium Europaeum Gnesnense, Gniezno, s. 70-105.
  5. Ewertowski Piotr (2016), Stosunek Towarzystwa Jezusowego do zmian dynastycznych w Chinach w XVII w., praca magisterska, Instytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w maszynopisie).
  6. Glovers Noël (2011), Michael Boym and Martino Martini: a Contrastive Portrait of Two China Missionaries and Mapmakers, „Monumenta Serica. Journal of Oriental Studies” 59, s. 259-271.
  7. Jarmakowska Ewa (2004), „China illustrata” Athanasiusa Kirchera wobec badań naukowych Michała Boyma, w: „Studia Boymiana”, red. Aleksander W. Mikołajczak, Monika Miazek, Wydawnictwo Collegium Europaeum Gnesnense, Gniezno, s. 184-205.
  8. Jarmakowska Ewa (2005): „Ratio eorum” Michała Boyma SI, w: Doktoranckie varia i wariacje, red. Mariusz Chołody i in., Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 217-222.
  9. Kajdański Edward (1999), Michał Boym. Ambasador Państwa Środka, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa.
  10. Kajdański Edward (2010), Sekrety medycyny chińskiej. „Medicus Sinicus” Michała Boyma, Wydawnictwo Neriton, Warszawa.
  11. Kajdański Edward (2015), O „Medicamenta Simplicia” Michała Boyma, w: „Studia Boymiana”, red. Aleksander W. Mikołajczak, Monika Miazek-Męczyńska, Rafał Dymczyk, Humanistic and Interdisciplinary Group AMU, Poznań, s. 36-61.
  12. Krzyżanowska-Adamska Agnieszka (2015), Łacińskie wstępy do „Clavis medica” Michała Boyma SI. Wprowadzenie, tłumaczenie, komentarz, w: „Studia Boymiana”, red. Aleksander W. Mikołajczak, Monika Miazek-Męczyńska, Rafał Dymczyk, Humanistic and Interdisciplinary Group AMU, Poznań, s. 62-105.
  13. Maciejewska Maria (2017), Brevis Sinarum Imperii Descriptio Michała Boyma SI – charakterystyka manuskryptu wraz z transkrypcją i komentowanym tłumaczeniem fragmentu, praca magisterska, Instytut Filologii Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w maszynopisie).
  14. Malatesta Edward (1995), The tragedy of Michael Boym, „Actes du VIe Colloque International de Sinologie de Chantilly 11-14
  15. septembre 1989”, s. 353-370.
  16. Martino Martini (1998), Opera Omnia, ed. diretta da Franco Demarchi, Vol. I a cura di G. Bertuccioli, Università degli Studi di Trento, Trento.
  17. Miazek Monika (2005a), Chiński ogród mistyczny, realny i drukowany we „Flora Sinensis” Michała Boyma, w: Doktoranckie varia i wariacje, red. Mariusz Chołody i in., Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, Poznań, s. 223-230.
  18. Miazek Monika (2005b), Flora Sinensis Michała Boyma SI, Wydawnictwo Fundacji Collegium Europaeum Gnesnense, Gniezno.
  19. Mungello David E. (1989), Curious Land: Jesuit Accommodation and the Origins of Sinology, University of Hawaii Press, Honolulu [Stany Zjednoczone].
  20. Pelliot Paul (1935), Michel Boym, „T’oung Pao” 31, s. 95-151.
  21. Rialle Girard de (1890), Une mission chinoise á Venise au XVII siècle, „T’oung Pao” 1, s. 99-117.
  22. Rule Paul (2011), The Jesuits and the Ming-Qing transition: how did Boym and Martini find themselves on opposite sides?, „Monumenta Serica. Journal of Oriental Studies” 59, s. 243-258.
  23. Szczęśniak Bolesław (1952), Athanasius Kircher’s „China illustrata”, „Osiris” t. 10, 1952, s. 385-411.
  24. Szczęśniak Bolesław (1955), The Writings of Michael Boym, „Monumenta Serica. Journal of Oriental Studies” 14, s. 490-538.