Stanisław Lubieniecki (1623-1675) jako uczestnik res publica litteraria

Main Article Content

Maciej Jasiński

Abstrakt

Stanisław Lubieniecki (1623-1675), best known for his work as a historian and theologian of the Polish Brethren, published also the Theatrum cometicum (Amstelodami 1666-1668) devoted to cometary studies. The first volume of that book contains the author’s astronomical correspondence with dozens of more or less renowned scholars of various fields of knowledge. By initiating scientific correspondence, Lubieniecki attempted to act as an intermediary in conveying information in 17th century Res Publica Litteraria. The article explains this activity on the basis of several examples: the issue behind the total number of comets in 1664 and 1665, the phenomenon in the Andromeda Galaxy and Lubieniecki’s correspondence with Henry Oldenburg. It shows how a layman in the world of science seeks to find a place for himself in the republic of scholars.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Literatura wobec nauki: epoka staropolska
Biogram autora

Maciej Jasiński, Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN

adiunkt w Zakładzie Historii Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Techniki Instytutu Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN. Jego zainteresowania badawcze dotyczą teorii astronomicznych we wczesnej nowożytności oraz komunikacji naukowej tej epoki, ze szczególnym uwzględnieniem korespondencji Stanisława Lubienieckiego i Jana Heweliusza. Gł.wne publikacje: Nieznany list Jana Heweliusza do Johna Wallisa, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 2014, t. 59, nr 3, s. 119-125; Krytyka perypatetyckich pogląd.w kosmologicznych w Selenografii Jana Heweliusza, „Analecta. Studia i Materiały z Dziej.w Nauki”, 2014, t. 23, nr 1, s. 69-122; The Polish Scholarship on Hevelius, w: Correspondance de Johannes Hevelius. Tome 1: Prolegomenes critiques, (De diversis artibus, t. 94), red. Chantal Grell, Turnhout 2014, s. 595-619 (wraz z Marią Otto); The Inhabitants of the Moon in Hevelius’s Selenographia, w: Johannes Hevelius and His World. Astronomer, Cartographer, Philosopher and Correspondent, (Studia Copernicana, t. 44), red. Richard L. Kremer i Jarosław Włodarczyk, Warsaw 2013, s. 61-67; Mieszkańcy Księżyca w źr.dłach antycznych, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 2013, t. 58, nr 4, s. 29-42.

Bibliografia

  1. Barker Peter, Goldstein Bernard R. (1988), The Role of Comets in the Copernican Revolution, „Studies in History and Philosophy of Science”, t. 19, nr 3, s. 299-319.
  2. Boas Hall Marie (1965), Oldenburg and the Art of Scientific Communication, „The British Journal for the History of Science”, t. 2, nr 4, s. 277-290.
  3. Burke Peter (1999), Erasmus and the republic of letters, „European Review”, t. 7, nr 1, s. 8-15.
  4. Burke Peter (2000), A Social History of Knowledge. From Gutenberg to Diderot, Polity Press, Cambridge [Wielka Brytania].
  5. Dobrzycki Jerzy, Włodarczyk Jarosław (2002), Historia naturalna gwiazdozbiorów, Prószyński i S-ka, Warszawa.
  6. Fumaroli Marc (1988), La république des lettres, „Diogène”, nr 143, s. 131-150.
  7. Huygens Christiaan (1893), OEuvres complètes de Christiaan Huygens. Tome cinquième, correspondance 1664-1665, Société Hollandaise des Sciences, La Haye.
  8. Huygens Christiaan (1895) OEuvres complètes de Christiaan Huygens. Tome sixième, correspondance 1666-1669, Société Hollandaise des Sciences, La Haye.
  9. Kowalik Janina (1981/2), Stanisław Lubieniecki: företrädare för socinianerna och svensk korrespondent, „Karolinska förbundets årsbok”, r. 1981/2, s. 148-173.
  10. Kowalik Janina (2003), Szwedzka korespondencja Stanisława Lubienieckiego, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” t. 47, s. 177-190.
  11. Kronk Gary W. (1999), Cometography. A Catalog of Comets. Volume 1: Ancient – 1999, Cambridge University Press, Cambridge [Wielka Brytania].
  12. Lubieniecki Stanisław (1666), Theatri Cometici pars posterior, apud Franciscum Cuyperum, Amstelodami.
  13. Lubieniecki Stanisław (1668) (1), Theatri Cometici pars prior, apud Franciscum Cuyperum, Amstelodami.
  14. Lubieniecki Stanisław (1668) (2), Theatri Cometici exitus, apud Franciscum Cuyperum, Amstelodami.
  15. Matuszewski Adam (2012), Republica litteraria - siedemnastowieczna idea i próby jej realizacji, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, t. 57, nr 2, s. 131-142.
  16. Oldenburg Henry (1966), The Correspondence of Henry Oldenburg. Vol. III, 1666-1667, wyd. i przekł. Alfred Rupert Hall, Marie Boas Hall, University of Wisconsin Press, Madison [Stany Zjednoczone].
  17. Pomian Krzysztof (1974), De la lettre au périodique : la circulation des informations dans les milieux des historiens au XVIIIe siècle, „Organon”, t. 10, s. 25-43.
  18. Przypkowski Tadeusz (1959), Zainteresowania matematycznoastronomiczne Braci Polskich, w: Studia nad arianizmem, red. Ludwik Chmaj, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, s. 391-424.
  19. Rossi Paolo (2001), The Birth of Modern Science, przeł. Cynthia De Nardi Ipsen, Blackwell Publishing, Oxford [Wielka Brytania].
  20. Schultz David (2012), The Andromeda Galaxy and the Rise of Modern Astronomy, Springer, New York [Stany Zjednoczone].
  21. Rochot Bernard (1966), Le p. Mersenne et les relations intellectuelles dans l’Europe du XVIIe siècle, „Cahiers d’Histoire Mondiale”, t. 10, nr 1, s. 55-73.
  22. Tazbir Janusz (1961), Stanisław Lubieniecki. Przywódca ariańskiej emigracji, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1961.
  23. Tazbir Janusz (2003), Stando lubentius moriar. Biografia Stanisława Lubienieckiego, Iskry, Warszawa.
  24. Yeomans Donald K. (1999), Komety. Od starożytności do współczesności, w mitach, legendach i nauce, przeł. Andrzej S. Pilski, Prószyński i S-ka, Warszawa.