Znikający punkt zwrotny. Piotra Chmielowskiego kłopoty z periodyzacją „najnowszej literatury polskiej”
PDF

Słowa kluczowe

positivist breakthrough
abolition of serfdom
January uprising
strife of the old and the young press
Scientism
revival of Enlightenment thinking

Jak cytować

Wedeman, M. (2012). Znikający punkt zwrotny. Piotra Chmielowskiego kłopoty z periodyzacją „najnowszej literatury polskiej”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, (19), 47–59. https://doi.org/10.14746/pspsl.2012.19.3

Abstrakt

[An outline of the literature of the last sixteen years] written by Piotr Chmielowski was designed in the author’s intention as a sketch of “rather journalistic than historical features”. The above is clearly indicated by the forewords written by the author to its successive four editions published between 1881 and 1898. Still, despite its lack of pretentions, the book acquired with time the status of a fully-fledged instructive approach to Polish literature of the Positivist period. A closer look at the text with regard to the proposed periodization reveals, however, a number of flaws and aporias committed by Chmielowski, particularly in establishing boundary dates of the proposed literary period. The present article attempts to prove that the source for the inaccuracies and inconsistencies of the solutions proposed in Zarys is not so much in their makeshift or the pro tem nature, but rather in the aggressively promoted ideology, represented by Chmielowski, that completely disregarded the nature of literary phenomena.
https://doi.org/10.14746/pspsl.2012.19.3
PDF

Bibliografia

Chmielowski P., Historia literatury polskiej, t. 3, Warszawa 1899.

Chmielowski P., Historia literatury polskiej, t. 6, Warszawa 1900.

Chmielowski P., Liberalizm i obskurantyzm na Litwie i Rusi (1815–1823), „Ateneum” 1883, t. 1–2, wyd. osobne: Warszawa 1898.

Chmielowski P., W. Feldman o literaturze polskiej najnowszej, „Krytyka” 1902, z. 7–8.

Chmielowski P., W. Feldman o literaturze polskiej najnowszej, w: Pisma krytycznoliterackie, oprac. H. Markiewicz, t. 2, Warszawa 1961.

Chmielowski P., Zarys literatury polskiej z ostatnich lat dwudziestu, Warszawa 1886.

Chmielowski P., Zarys literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu, Wilno 1881.

Chmielowski P., Zarys literatury polskiej z ostatnich lat szesnastu, w: Pisma krytycznoliterackie, oprac. H. Markiewicz, t. 1, Warszawa 1961.

Detko J., Dziedzictwo powstania styczniowego w twórczości Elizy Orzeszkowej, w: Dziedzictwo literackie powstania styczniowego, red. J.Z. Jakubowski, J. Kulczycka-Saloni, S. Frybes, Warszawa 1964.

Detko J., „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej, „Prace Polonistyczne” 1962 (seria 18).

Dokumenty Komitetu Centralnego Narodowego i Rządu Narodowego 1862–1864, red. E. Halicz, S. Kieniewicz, I. Miller, Wrocław 1968.

Jeż T.T., List... o książce dr. Piotra Chmielowskiego i jej krytykach, Wilno 1881.

Kieniewicz S., Kresy. Przemiany terminologiczne w perspektywie dziejowej, „Przegląd Wschodni” 1991, t. 1, z. 1.

Kieniewicz S., Manifest 22 stycznia 1863 roku, Warszawa 1989.

Kieniewicz S., Powstanie styczniowe, Warszawa 1983.

Markiewicz H., Spór o przełom pozytywistyczny, w: Literatura i historia, Kraków 1994.

Miller O., Powrót do życia, przeł. A. Sarachanowa, w: Okrutny talent. Dostojewski we wspomnieniach, krytyce i dokumentach, wybór, wstęp, przypisy Z. Podgórzec, Kraków–Wrocław 1984.

Ochorowicz J., O twórczości poetyckiej, Lwów 1877.

Ochorowicz J., O twórczości poetyckiej [fragmenty], w: Programy i dyskusje literackie okresu pozytywizmu, oprac. J. Kulczycka-Saloni, Wrocław 1985.

Ochorowicz J., Romantycy i realiści, „Niwa” 1875, t. 7.

Ochorowicz J., Romantycy i realiści, w: Publicystyka okresu pozytywizmu 1860–1900. Antologia, oprac. S. Fita, Warszawa 2002.

Sienkiewicz H., Szkice literackie, t. 1, Warszawa 1951.

Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, Warszawa 1979.

Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Wrocław 1991.

Świętochowski A., Atak lekkiej kawalerii, „Prawda” 1881, nr 31.

Świętochowski A., Atak lekkiej kawalerii, w: Wybór pism krytycznoliterackich, wybrał S. Sandler, oprac. M. Brykalska, Warszawa 1973.

Weiss T., Przełom antypozytywistyczny w Polsce w latach 1880–1890 (Przemiany postaw światopoglądowych i teorii artystycznych), Kraków 1966.

Z dziejów postępu i reakcji u nas, w: Prawda. Książka zbiorowa dla uczczenia dwudziestopięcioletniej działalności Aleksandra Świętochowskiego 1870–1895, Lwów–Petersburg 1899.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalają na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Literackiej” pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.