Spojrzenie zwrócone ku wnętrzu

Main Article Content

Arne Melberg

Abstrakt

This article presents an analysis of the transformations in the poetics of Rainer M. Rilke. According to the author, the essential impulse for the inception of this evolution had been provided by the encounter of the poet with a series of paintings by French artist Paul Cézanne. The author outlines particular traits in Rilkean poetic variants of modernism: the poet, drawing inspiration from the very same sources as many of his contemporaries (such as, for example, cubists), proposed his own conception of a poetic language. The most important element that constitutes a poem and a poetic image is the rhythm, the fundamental component in the organization of the text. Painterly “overlapping” of planes in a poem becomes thus a kind of a “breath” to take, that opens up a poem to the infinity underlined in the subject. From the experience gained in the visual arts concerning the “attitude and insight”, in turn, a poem attempts to organize a new arrangement for the presented space — ambiguous and in a constant movement.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Transfer
Biogram autora

Arne Melberg, Stockholms Universitet

Szwedzki literaturoznawca i eseista, profesor uniwersytetu

w O slo. Autor kilkunastu książek literaturoznawczych, m.in.: Nagra

vandningar hos Holderlin („Kilka zwrotow u Holderlina”, 1995), Lasa

langsamt („Czytać powoli”, 1999), Resa och skriva. En guide till den moderna

reselitteraturen („Podrożować i pisać. Przewodnik po nowoczesnej literaturze

podrożniczej”, 2006), Sjalvskrivet. Om sjalvframstallning i litteraturen

(„Autooczywistość. O.przedstawianiu siebie w literaturze”, 2008). Dostęne

po polsku prace Melberga to: Teorie mimesis. Repetycja (2002), Podroże

wyimaginowane („Res Publica Nowa” 3/2008), Holderlin Heideggera: cezura

i chiazm („Przestrzenie Teorii” 2009).

Bibliografia

  1. Boehm G., Visuelle Paradoxie. Über Widerspruch und Vieldeutlichkeit in der Geschichte der modernen Malerei, EST XI, Oslo 1995.
  2. Gadamer H.G., Prawda i metoda, przeł. B. Baran, Kraków 1993.
  3. Melberg A., Några vändningar hos Rilke, Stockholm 1998.
  4. Proust M., A la recherche du temps perdu, t. 3, Paris 1988.
  5. Proust M., Uwięziona, przeł. T. Żeleński (Boy), Warszawa 1974.
  6. Rilke R .M., Sonety do Orfeusza i inne wiersze, wybór, przeł. A. Pomorski, Kraków 1994.
  7. Rilke R.M., Rodin. Ein Vortrag. Die Briefe an Rodin, Frankfurt 1955.
  8. Rilke R.M., Briefe über Cézanne, Frankfurt 1983.
  9. Heidegger M., Źródło dzieła sztuki, przeł. J. Mizera, w: Drogi lasu, Warszawa 1997.
  10. Rilke R.M., Poezje, wstęp, przekład i posłowie M. Jastrun, Kraków 1987.
  11. Rilke R.M., Druga strona natury. Eseje, listy i pisma o sztuce, przeł., komentarze T. Ososiński, Warszawa 2010.