Zwoływanie wyobraźni
PDF

Słowa kluczowe

auto-communication
literary communication
authorial literature
translation literature
author’s imagination
translator’s imagination

Jak cytować

Balcerzan, E. (2014). Zwoływanie wyobraźni. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, (23), 13–25. https://doi.org/10.14746/pspsl.2014.23.1

Abstrakt

The term “imagination” has numerous meaning: colloquial, paraliterary, scientific. They all refer to auto-communication, which is a conversation of an individual with him or herself, when our mind faculties: memory, intuition, observation, intelligence, knowledge – and imagination, too – compete for dominance or strive for harmonious cooperation. Similarly to the generally understood imagination, its particular, important species (literary imagination) requires internal classification, because it is always an imagination of role: of the author, the reader, the expert, the performer, the censor, the distributor, or sometimes of the translator. The question of translator’s and author’s status provokes a comparison between author’s and translator’s imagination: they share some qualities, but also have decidedly different ones. The opposition between created nature and creating nature, which is a notion used by Józef Czechowicz, might be helpful in capturing the similarities and differences. But this opposition, too, demands a literary and historical context. The author created by the romantic myth seems someone gifted with imagination creating literary worlds, which are limitless, whereas the author of realist works, especially diaries, must give priority to observation, when a piece of external, empirical reality is described and recorded. Baroque, romanticism, realism, expressionism, avant-
garde, postmodernism differ in their canons of imagination. The creative process by the author of an original work becomes a negotiation between innovations of authorial fantasy and recreation of the canon. The translator is under much stronger pressure from his or her times, because his or her objectives and tasks are different. Usually, knowledge is enough for a translator: linguistic, historical, literary, common, encyclopaedic, specialised. If knowledge fails, the translator reaches out to imagination as an instrument for interpretation of source text, but this happens only when the text is ambiguous and rich in images. Be it as it may, the quality and range of translator’s activity are determined by someone else’s imagination, accumulated in the translated work, and present in its rhetorics.

https://doi.org/10.14746/pspsl.2014.23.1
PDF

Bibliografia

Balcerzan E., Metafory, które „wiedzą”, czym jest tłumaczenie, w: idem, Tłumaczenie jako „wojna światów”. W kręgu translatologii i komparatystki, Poznań 2011, s. 212–229.

Balcerzan E., Wiersze niewszystkie, Mikołów 2009.

Balcerzan E., Rajewska E., Pisarze polscy o sztuce przekładu 1440–2005. Antologia, Poznań 2007.

Łotman J., Uniwersum umysłu. Semiotyczna teoria kultury, tłum., przedmowa B. Żyłko, Gdańsk 2008.

Orliński M., Zwoływanie wyobraźni, „Akcent” 2010, nr 3.

Perec G., Życie. Instrukcja obsługi. Powieści, tłum. W. Brzozowski, Warszawa 2001.

Szurek A., Fantazja i wyobraźnia: próby usystematyzowania pojęć w angielskich dyskursach o literaturze od renesansu do romantyzmu, http://www.tolkien.com.pl/hobbickanorka/artykuly/wyobr.html, dostęp: 29 kwietnia 2014.

Autorzy

Autorzy tekstów przyjętych do publikacji w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” są zobowiązani do wypełnienia, podpisania i odesłania na adres redakcji umowy o udzielenie nieodpłatnej licencji do utworów, z zobowiązaniem do udzielania sublicencji CC.

Zgodnie z umową, autorzy tekstów opublikowanych w czasopiśmie „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” udzielają Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza w Poznaniu niewyłącznej i nieodpłatnej licencji oraz zezwalają na użycie sublicencji Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0).

Autorzy zachowują prawa do dalszego, swobodnego rozporządzania utworem.

Użytkownicy

Zainteresowani użytkownicy internetu uprawnieni są do korzystania z utworów opublikowanych od 2016 roku w „Poznańskich Studiach Polonistycznych. Serii Literackiej” pod następującymi warunkami:

  • uznanie autorstwa – obowiązek podania wraz z rozpowszechnionym utworem, informacji, o autorstwie, tytule, źródle (odnośniki do oryginalnego utworu, DOI) oraz samej licencji;
  • bez tworzenia utworów zależnych – utwór musi być zachowany w  oryginalnej postaci, nie można bez zgody twórcy rozpowszechniać np. tłumaczeń, opracowań.

Do wszystkich tekstów opublikowanych przed 2016 r. prawa autorskie są zastrzeżone.

Inne

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zachowuje prawo do czasopisma jako całości (układ, forma graficzna, tytuł, projekt okładki, logo itp.).

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.