Zachód odzyskany albo tragedia Europy Środkowej? Państwa Grupy Wyszehradzkiej w Unii Europejskiej – perspektywa kulturowo-cywilizacyjna

Main Article Content

Radosław Zenderowski

Abstrakt

W artykule przeprowadzono analizę specyfiki kulturowo-cywilizacyjnej państw tworzących Grupę Wyszehradzką w perspektywie 15 lat członkostwa w Unii Europejskiej i dokonujących się w tym czasie przemian. Składa się on z dwóch zasadniczych części. W części pierwszej ukazano znaczenie Europy Środkowej dla projektu i procesu reintegracji Europy po doświadczeniach podziału wynikającego z funkcjonowania przez kilka dekad „żelaznej kurtyny”. Odwołano się przy tym do nauczania Jana Pawła II na temat Europy i europejskości, postaci, którą uznano za wybitnego orędownika jedności europejskiej pochodzącego z Europy Środkowej. W części drugiej – odwołującej się do wyników badań empirycznych prowadzonych w Europie Środkowej przez ostatnie trzy dekady – wskazano zarówno na kulturowe i cywilizacyjne podobieństwa występujące między narodami Europy Środkowej (Grupy Wyszehradzkiej), jak i na głębokie różnice w odniesieniu do poszczególnych wartości, postaw czy identyfikacji. W efekcie uzyskano złożony obraz kulturowo-cywilizacyjnej tożsamości Europy Środkowej, której narody znajdują się od przeszło dwóch dekad w dynamicznym procesie integracji z narodami tzw. starej Unii.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Zenderowski, R. (2020). Zachód odzyskany albo tragedia Europy Środkowej? Państwa Grupy Wyszehradzkiej w Unii Europejskiej – perspektywa kulturowo-cywilizacyjna. Rocznik Integracji Europejskiej, (14), 25-49. https://doi.org/10.14746/rie.2020.14.2
Dział
ROZPRAWY I ARTYKUŁY
Biogram autora

Radosław Zenderowski, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

RADOSŁAW ZENDEROWSKI –prof., politolog i socjolog; kierownik Katedry Stosunków Międzynarodowych i Studiów Europejskich Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UKSW w Warszawie. W latach 2012–2019 dyrektor Instytutu Politologii UKSW, od 2019 roku dyrektor Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UKSW. Członek Rady Naukowej Polskiego Towarzystwa Studiów Europejskich, członek prezydium Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Współzałożyciel i członek zarządu Fundacji Collegium Interethnicum. Zajmuje się badawczo problematyką: stosunków międzynarodowych w Europie Środkowo-Wschodniej; relacji pomiędzy polityką a religią (zwłaszcza nacjonalizmem i etnicznością a religią); przemian funkcji i znaczeń granic i pograniczy w Europie Środkowej (w tym w odniesieniu do miast podzielonych granicami państwowymi); przemian polityk etnicznych państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Bibliografia

  1. Boguszewski R. (opr.) (2011), Polacy, Czesi, Słowacy i Węgrzy o beatyfikacji Jana Pawła II, Raport z badań CBOS, BS/50/2011.
  2. Chelini-Pont B. (1995), Europa według Jana Pawła II, „Znak”, nr 3.
  3. Górka L. (1995), Dziedzictwo Ojców. Ekumeniczny charakter tradycji welehradzkiej, Wydawnictwo Księży Werbistów „Verbinum”, Warszawa.
  4. http://www.worldvaluessurvey.org/WVSContents.jsp.
  5. https://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm.
  6. Jan Paweł II (1991), Jedność duchowa chrześcijańskiej Europy, Gniezno, 3 czerwca.
  7. Jan Paweł II (1998a), Przemówienie w siedzibie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, Bruksela, 20. maja 1985, w: J. Życiński, Europejska Wspólnota Ducha. Zjednoczona Europa w nauczaniu Jana Pawła II, Wydawnictwo Fundacji ATK, Warszawa.
  8. Jan Paweł II (1998b), Homilia z okazji 1000. rocznicy śmierci św. Wojciecha, Gniezno, 3. czerwca 1997, w: J. Życiński, Europejska Wspólnota Ducha. Zjednoczona Europa w nauczaniu Jana Pawła II, Wydawnictwo Fundacji ATK, Warszawa 1998.
  9. Jan Paweł II (2000), Przemówienie do uczestników zebrania konsultacyjnego przed Specjalnym Zgromadzeniem Synodu Biskupów poświęconym Europie, w: Europa jutra. Jana Pawła II wizja Europy, red. A. Sujka, Wydawnictwo „M”, Kraków.
  10. Kundera M. (1984), Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej, „Zeszyty Literackie”, nr 5.
  11. Przebinda G. (2001), Większa Europa. Papież wobec Rosji i Ukrainy, Wydawnictwo Znak, Kraków.
  12. Przebinda G. (2002), Wojtyła czyta Dostojewskiego i Sołżenicyna, „Plus-Minus” (dodatek do „Rzeczpospolitej”), nr 132.
  13. Roguska B. (opr.) (2004), Co Polska, Czechy, Słowacja i Węgry mają do zaoferowania Unii Europejskiej, Komunikat z badań CBOS BS/99/2004.
  14. Wojtyła K. (1978), La frontiera per l’Europa: dove?, „Vita e pensiero”, nr 4–6.
  15. Wojtyła K. (1994), Gdzie znajduje się granica Europy, „Ethos”, nr 28.
  16. Zenderowski R. (2002), Czym jest Europa? Kim są Europejczycy?, w: S. Sowiński, R. Zenderowski, Europa drogą Kościoła. Jan Paweł II o Europie i europejskości, Wrocław–Warszawa–Kraków 2002/03.