Keywords
intergenerational relations
grandchildren
grandparents
quantitative research
How to Cite
Abstract
The aim of this article is to present selected findings from a broader analysis of empirical data collected during the research process. The study focused on three key components of family relationships - closeness, warmth, and directness - analyzed within the context of intergenerational bonds between pedagogy students and their grandparents. The primary objective was to assess the extent to which each of these components is developed in the respondents’ relationships with their grandparents. The results presented constitute a part of a larger research project concerning the attitudes of pedagogy students toward their relationships with grandparents. The study was quantitative in nature and employed the diagnostic survey method, utilizing a self-constructed online questionnaire. The sample consisted of N = 162 pedagogy students from the Faculty of Education at the University of Białystok. Given the division of pedagogical studies into various specializations, the following subgroups were identified within the variable "field of study": students of preschool and early childhood education, students of care and educational pedagogy, students of resocialization pedagogy, and students of special education. The analysis revealed varying levels of development across the three intergenerational bond components - closeness, warmth, and directness - in students' relationships with their grandparents. The results indicated that these components were most strongly developed among students from small and medium-sized towns, particularly those who lived with their grandparents and had daily contact. Closeness was reported as especially high among students of care and educational pedagogy. The highest levels of warmth in the grandchild–grandparent relationship were observed in the group of special education students, who also demonstrated a high degree of directness in these relationships.
References
Attar-Schwartz, S., Tan, J.-P., & Buchanan, A. (2009). Adolescents’ perspectives on relationships with grandparents: The contribution of adolescent, grandparent, and parent–grandparent relationship variables. Children and Youth Services Review, 31(9), 1057–1066. DOI: https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2009.05.007
Barrett, A. E., & Gunderson, J. (2020). Grandparent–adult grandchild relationships: Development of a typology using latent class analysis. The Gerontologist, 61(5), 724–734. DOI: https://doi.org/10.1093/geront/gnaa092
Brown, L. H., & Roodin, P. A. (2002). Grandparent–grandchild relationships and the life course perspective. W: J. Demick, C. Andreoletti (red.), Handbook of adult development (s. 459–474). Springer. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4615-0617-1_24
Chojnacka, B. (2023). Dziadkowie jako znaczący inni w biograficznym doświadczeniu parentyfikacji. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 66(3), 63–81. DOI: https://doi.org/10.31743/znkul.16393
Dudziak, U. (2013). Budowanie więzi małżeńskiej. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 15(3), 58–69.
Filus, A. (2006). Być dziadkiem/babką w Chinach, Grecji i w Polsce: Behawioralne i afektywne zaangażowanie w opiekę nad wnukami. Studia Psychologiczne, 44(1), 35–46.
Granovetter, M. (1973). The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360–1380. DOI: https://doi.org/10.1086/225469
Harwas-Napierała, B. (2006). Komunikacja w rodzinie ujmowanej jako system w relacji rodzice–dzieci. Roczniki Socjologii Rodziny, 17, 221–233.
Harwas-Napierała, B. (2008). Funkcjonowanie rodziny a rozwój tożsamości dziecka. W: B. Harwas-Napierała, J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia (t. 2, s. 189–210). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hodgson, L. (1992). Adult grandchildren and their grandparents: The enduring bond. The International Journal of Aging and Human Development, 34(3), 209–225. DOI: https://doi.org/10.2190/PU9M-96XD-CFYQ-A8UK
Janicka-Panek, T. (2022). Pedagogika babcinego serca, czyli o wspomagającej roli dziadków w procesie wychowania dziecka i młodszego ucznia. Kultura i Wychowanie, 21(1), 9–23. DOI: https://doi.org/10.25312/2083-2923.21_01tjp
Kennedy, G. (1992). Quality in grandparent/grandchild relationships. The International Journal of Aging and Human Development, 35(2), 83–98. DOI: https://doi.org/10.2190/H177-W9EX-483T-PKKU
Kołażyk, K. (2020). Rola dziadków we współczesnej rodzinie. Funkcjonowanie rodzin wielopokoleniowych z perspektywy psychologii. Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 41(1), 260–269.
Matthews, S. H., & Sprey, J. (1985). Adolescents’ relationships with grandparents: An empirical contribution to conceptual clarification. Journal of Gerontology, 40(5), 621–626. DOI: https://doi.org/10.1093/geronj/40.5.621
Napora, E. (2016). Relacje z dziadkami a subiektywna ocena jakości życia ich wnuków w rodzinach o różnej strukturze. Polskie Forum Psychologiczne, 21(1), 5–22.
Przygoda, A. (2015). Społeczne role dziadków w procesie socjalizacji wnuków. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Ribe, E. (2018). Researching intimacy in family life: A mixed methods study of emotional closeness of grandparent–grandchild relationships in Scotland. The University of Edinburgh.
Ryś, M. (2004). Więź rodzinna. W: K. Ostrowska (red.), Wychowanie do życia w rodzinie. Słownik pojęć (s. 122). Wydawnictwo Rubikon.
Selnow, G. W. (1987). Parent–child relationships in single and two-parent families: Implication for substance usage. Journal of Drug Education, 17(4), 315–326. DOI: https://doi.org/10.2190/GBYN-HEQ1-23D0-N977
Silverstein, M., & Long, D. (1998). Trajectories of grandparents’ perceived solidarity with adult grandchildren: A growth curve analysis over 23 years. Journal of Marriage and the Family, 60, 912–923. DOI: https://doi.org/10.2307/353634
Susułowska, M. (1989). Psychologia starzenia się i starości. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Tyszkowa, M. (1991). Społeczne role babci i dziadka w rodzinie. Problemy Rodziny, 1, 11–20.
Wróbel, M., Rybicka, Z., Jobczyk, S., Kowalska, M., Gawarzyńska, M., & Karolak, A. (2014). Pomiar bliskości interpersonalnej z wykorzystaniem polskiej wersji Unidimensional Relationship Closeness Scale oraz wskaźników behawioralnych. Studia Psychologiczne, 52(3), 35–51.
Wrzesień, W. (2000). Relacje międzypokoleniowe a rodzina. Roczniki Socjologii Rodziny, 12, 57–70.
Ziemska, M. (2009). Postawy rodzicielskie. Wiedza Powszechna.
Zięba-Kołodziej, B. (2012). Rola dziadków w życiu rodziny. W: D. Serdyńska (red.), Uczestnictwo społeczne w średniej i późnej dorosłości (s. 136–151). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
License
Copyright (c) 2025 Joanna Gregorczuk-Prosicka & Justyna Konopelko
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.