Abstrakt
Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza regulacji dotyczących sprawności postępowania administracyjnego, w tym w szczególności norm ustanawiających terminy załatwienia spraw administracyjnych i środków prawnych przysługujących stronom w celu zagwarantowania realizacji przez organ administracji publicznej obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Założeniem, które zostanie zweryfikowane w toku prowadzonych rozważań, jest stwierdzenie, że obecnie obowiązujące regulacje w polskim systemie prawnym zapewniają możliwość realizacji prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy w sposób sprawiedliwy, a równocześnie bez nieuzasadnionej zwłoki i nie odbiegają od rozwiązań przyjętych w innych krajach Unii Europejskiej. Do porównania modeli postępowania administracyjnego w omawianym zakresie wybrano dwie procedury skandynawskie – szwedzką i fińską. Powszechnie przyjmuje się, że państwa skandynawskie stanowią dojrzałe demokracje i są pozytywnie oceniane z uwagi na wysoki standard obsługi administracyjnej obywateli i gwarancje ochrony praw człowieka. Szwedzki model postępowania administracyjnego wybrany został z uwagi na fakt wprowadzenia, począwszy od 1 lipca 2018 r., nowego kodeksu (aktu) regulującego przebieg postępowania administracyjnego. Fiński system prawny z kolei uważany jest za jeden najbardziej przyjaznych odbiorcy systemów administracji publicznej. Zarówno w Szwecji, jak i Finlandii wprowadza się szereg usprawnień w zakresie upowszechnienia e-administracji, również w odniesieniu do postępowania administracyjnego.
Finansowanie
Publikacja powstała w ramach stażu naukowego sfinansowanego w drodze konkursu ze środków statutowych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w latach 2017–2018.
Bibliografia
Adamiak, B. (2009). Od klasycznych do współczesnych gwarancji prawa do szybkiego załatwienia sprawy administracyjnej, [w:] J. Supernat (red.), Między tradycją a przyszłością w nauce prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Janowi Bociowi. Wrocław: 17–27.
Adamiak, B. (2015). Refleksje na temat dopuszczalności postępowania administracyjnego. Zeszyty naukowe Sądownictwa Administracyjnego 11(5): 9–25.
Auby, B. (2014). Codification of Administrative Procedure. Brussels.
Barlow, A. (2017). Administrative Law and Human Rights Standards in Legal Aid: An Overview with Examples from Finland and England & Wales. European Public Law 23(1): 165–191.
Bignami, F. (2004). Foreword. Law and Contemporary Problems 68(1): 1–17.
Bogdan, M. (2013). Concise Introduction to Comparative Law. Amsterdam.
Bogusz, M. (2018). Kodyfikacja postępowania administracyjnego o pojęcie postępowania administracyjnego, [w:] Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Idea kodyfikacji w nauce prawa administracyjnego procesowego. Księga pamiątkowa Profesora Janusza Borkowskiego. Warszawa: 55–64.
Celińska-Grzegorczyk, K. (2018). Odpowiedzialność odszkodowawcza za naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowoadministracyjnym po nowelizacji z 30 listopada 2016 r. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2: 53–63.
Gurba, W. (2017). Bezczynność i przewlekłość postępowania. Milczące załatwianie spraw, [w:] Z. Kmieciak (red.), Raport Zespołu eksperckiego z prac w latach 2012–16. Reforma prawa o postępowaniu administracyjnym.Warszawa: 83–98.
Hamilton, A., Madison, J., Jay, J. (2008). The Federalist Papers. Oxford.
Hauser, R., Niewiadomski, Z., Wróbel, A. (2017). System prawa administracyjnego. Tom 9: Prawo procesowe administracyjne. Warszawa.
Iserzon, E., Starościak, J. (1970). Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Teksty, wzory i formularze. Warszawa.
Jaśkowska, J. (2018). Kodyfikacja administracyjnych postępowań uproszczonych – postulaty de lege ferenda, [w:] Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Idea kodyfikacji w nauce prawa administracyjnego procesowego. Księga pamiątkowa Profesora Janusza Borkowskiego. Warszawa: 95–108.
Kmieciak, Z. (1994). Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym (założenia
teoretyczne i doświadczenia praktyki), Państwo i Prawo 49(10): 55–64.
Kmieciak, Z. (2010). Postępowania administracyjne w Europie. Warszawa.
Kmieciak, Z. (2014). Zarys teorii postępowania administracyjnego. Warszawa.
Kmieciak, Z. (2017). Słowo wstępne, [w:] Z. Kmieciak (red.), Raport Zespołu eksperckiego z prac w latach 2012–16. Reforma prawa o postępowaniu administracyjnym. Warszawa: 11–15.
Knysiak-Sudyka, H., Klat-Wertelecka, L., Model administracyjnego postępowania uproszczonego. Państwo i Prawo 71(7): 93–108.
Knysiak-Sudyka, H. (2018). Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego – aspekt pozytywny, [w:] J. Jagielski, M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne dziś i jutro. Materiały na XXV Zjazd Katedr Prawa i Postępowania Administracyjnego, Warszawa, 25–27.06.2018 r. Warszawa: 361–368.
Knysiak-Sudyka, H. (2018). Kodeks postępowania administracyjnego – dokąd zmierza ustawodawca, [w:] Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Idea kodyfikacji w nauce prawa administracyjnego procesowego. Księga pamiątkowa Profesora Janusza Borkowskiego. Warszawa: 153–164.
Kopeć, J. (2018). „Ponaglenie” – nowa instytucja w Kodeksie postępowania administracyjnego służąca przeciwdziałaniu bezczynności organów administracji publicznej i przewlekłości postępowania administracyjnego. Zeszyty Naukowe Zbliżenia Cywilizacyjne 14(1): 34–49.
Kotulska, M. (2018). Zasada szybkości i prosototy postępowania, [w:] G. Łaszczyca, A. Matan (red.), System prawa administracyjnego procesowego. Zasady ogólne postępowania administracyjnego. Tom 2. Część 2. Warszawa: 414–434.
Kowalski, M. (2013). Terminy w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministacyjnym, Wrocław.
Kovač, P., Kotnik, Ž. (2018). Performance of authorities in administrative procedures: lessons from statistical data. Croatian and Comparative Public Administration 18(4): 531–553.
Kuopus, J. (2010). Towards electronic administration, [w:] Parliamentary Ombudsman. 90 years, Sastamala: 170–183.
Langrod, J.S. (1939). O tzw. milczeniu władzy. Studium prawno-administracyjne. Kraków–Warszawa.
Lipowicz, I. (2018). Wpływ nowych technologii na procesy decyzyjne w administracji publicznej [w:] Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Idea kodyfikacji w nauce prawa administracyjnego procesowego. Księga pamiątkowa Profesora Janusza Borkowskiego. Warszawa: 181–196.
Lofven, S. (2017). Raport rządowy 2016/17: 180 Nowoczesne i zarządzanie pewnością prawną nowe prawo administracyjne (Regeringensproposition 2016/17:180 En modern ochrättssäkerförvaltning–nyförvaltningslag). Sztokholm.
Maenpaa, O. (2002). Administrative procedure, [w:] J. Pűyhűnen, An Introduction to Finnish Law. Helsinki.
Mełgieś, K. (2018–2019). Przeciwdziałanie przewlekłości postępowania administracyjnego i bezczynności organu, Edukacja Prawnicza 3: 10–17.
Monarcha-Matlak, A. (2018). Wpływ komunikacji elektronicznej na prawo administracyjne, [w:] J. Jagielski, M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne dziś i jutro. Warszawa: 152–159.
Nergelius, J. (2011). Constitutional Law in Sweden. Alphen aan den Rhijn.
Niewiadomski, Z. (2002). Prawo administracyjne. Część procesowa. Warszawa.
Ortwein II, B.M. (2003). The Swedish legal system: an introduction. Indiana International and Comparative Law Review 13(2): 405–445.
Ostojski, P. (2017). Instrumentalizacja prawa o postępowaniu administracyjnym. Poznań.
Pecaric, M. (2011). Administrative Culture. Croatian and Comparative Public Administration 11(2): 379–409.
Piątek, W. (2017). Kodeks postępowania administracyjnego w świetle ustawy nowelizującej z dnia 7 kwietnia 2017 r. – ogólna charakterystyka zmian. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 13(5): 21–36.
Redelbach, A. (1999). Sądy a ochrona praw człowieka. Toruń.
Samulska, M. (2017). Zasada szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim. Warszawa.
Szubiakowski, M. (2018).Postępowanie uproszczone – nowa instytucja polskiej procedury administracyjnej, [w:] Z. Kmieciak, W. Chróścielewski, Idea kodyfikacji w nauce prawa administracyjnego procesowego. Księga pamiątkowa Profesora Janusza Borkowskiego. Warszawa: 325–332.
Świątkiewicz, J. (2007). Europejski Kodeks Dobrej Administracji. Warszawa.
Tarno, J.P. (2010). Psucie Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] J. Niczyporuk (red.), Kodyfikacja postępowania administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A. Lublin: 847–856.
Weitz, K. (2009). Między system dyskrecjonalnej władzy sędziego a systemem prekluzji, [w:] H. Dolecki, K. Flaga-Gieruszyńska, Ewolucja polskiego postępowania cywilnego wobec przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Materiały konferencyjne Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Postępowania cywilnego. Szczecin–Niechorze 28–30.9.2007. Warszawa: 73–98.
Wenander, H. (2018). Sweden: Deference to the Administration in Judicial Review. Paper presented at The XXth Congress of International Academy of Comparative Law (AIDC/IACL). Fukuka.
Wojciechowska, K. (2018). Sprzeciw od decyzji kasacyjnej jako narzędzie walki z przewlekłością postępowania administracyjnego, [w:] J. Jagielski, M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne dziś i jutro. Materiały na XXV Zjazd Katedr Prawa i Postępowania Administracyjnego, Warszawa, 25–27.06.2018 r. Warszawa: 407–499.
Wilhelmsson, N. (2016). Implementation of e-democracy in Finland – new opportunities for effective, transparent and collaborative governance, [w:] E-democracy, E-Governance and public sector reform revisited – Experiences of The Main Themes of the PADOS project in Finland and Estonia. Kurikka: 11–30.
Zagorc, Š. (2015). Decision-Making within a Reasonable Time in Administrative Procedures. Hrvatska komparativna javna uprava (Croatian and Comparative Public Administration) 15(4): 769–790.
Zimmermann, J. (2017). Kilka refleksji o nowelizacji k.p.a., Państwo i Prawo 72(8): 3–24.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 WPiA UAM
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.