Czy europejska inicjatywa obywatelska może służyć zmniejszeniu deficytu demokratycznego w Unii Europejskiej? Uwagi na podstawie wniosku Minority SafePack
PDF

Słowa kluczowe

deficyt demokratyczny
inicjatywa obywatelska
efektywność
tworzenie prawa

Jak cytować

Kielin-Maziarz, J. (2022). Czy europejska inicjatywa obywatelska może służyć zmniejszeniu deficytu demokratycznego w Unii Europejskiej? Uwagi na podstawie wniosku Minority SafePack. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 84(4), 37–53. https://doi.org/10.14746/rpeis.2022.84.4.03

Liczba wyświetleń: 240


Liczba pobrań: 177

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o rolę, jaką w zmniejszeniu deficytu demokratycznego Unii odgrywa europejska inicjatywa obywatelska (EIO). Efektywność tej instytucji została poddana analizie na przykładzie wniosku dotyczącego przyjęcia zmian, które miałby służyć zapewnieniu szerszej ochrony praw mniejszości narodowych i językowych oraz wzmocnieniu różnorodności kulturowej i językowej w UE – Minority SafePack. W tekście dokonana została analiza przyczyn, które skłoniły Komisję do zajęcia negatywnego stanowiska. Z jednej strony należy do nich sama tematyka wniosku. Unia Europejska w uzasadnieniu odmowy jego przyjęcia podaje, że w stosunku do wielu z zawartych w nim propozycji nie ma kompetencji. Ponadto zauważalna jest także ogólna niechęć UE do zajmowania się problemami mniejszości, wynikająca przede wszystkim z faktu, że dotykają one kwestii o newralgicznym charakterze dla państw członkowskich, jak np. tożsamość narodowa, różnorodność językowa. Z drugiej zaś – odrzucenie wniosku stanowi wyraz ogólnej tendencji. Komisja jest bardzo sceptyczna wobec wniosków składanych w ramach EIO, odmawiając im w przewarzającej mierze rejestracji. Taki stan rzeczy z pewnością nie pozwala na mówienie o efektywności EIO jako narzędzia przyczyniającego się do zmniejszenia deficytu demokratycznego w UE.

https://doi.org/10.14746/rpeis.2022.84.4.03
PDF

Bibliografia

Barten, U. (2016). The EU's lack of commitment to minority protection. Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe 15(2): 104-123.

Blaug, R. (2002). Engineering Democracy. Political Studies 50(1): 102-116. https://doi.org/10.1111/1467-9248.00361 DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9248.00361

Bouza García, L. (2013). The Significance of the European Citizens' Initiative for Pan-European Participatory Democracy. Stockholm: International Institute for Democracy and Electoral Assistance (International IDEA).

Bouza García, L., Greenwood, J. (2016). What is a successful ECI? [w:] M. Conrad, A. Knaut, K. Bottger (eds.), Bridging the Gap? Opportunities and Constraints of the European Citizens' Initiative (149-168). Baden-Baden: Nomos.

Chalmers, A.W. (2011). Direct Democracy for the EU. A Place for Interest Groups in the European Citizens' Initiative. Working Paper FG 1, 05. SWP Berlin.

Crepaz, K. (2020). The Minority SafePack Initiative - a European participatory process supporting cultural diversity. European Yearbook of Minority Issues 17(1): 23-52. https://doi.org/10.1163/22116117_01701003 DOI: https://doi.org/10.1163/22116117_01701003

Czachór, Z. (2002). Przygotowanie do Konferencji Międzyrządowej: 2004. Analiza podstawowych pojęć z punktu widzenia supranarodowego rozwoju Unii Europejskiej, [w:] Z. Czachór (red.), Unia Europejska po Traktacie Nicejskim (103-131). Warszawa: Urząd Komitetu Integracji Europejskiej.

Dehousse, F., Verhoeven, D. (2013). The European Citizens' Initiative: Next Big Thing or New False Good Idea? Egmont Paper 59. Royal Institute for International Relations, Academia Press.

Doliwa-Klepacka, A. (2018). Praktyka wykorzystania europejskiej inicjatywy obywatelskiej jako instrument demokracji przedstawicielskiej w Unii Europejskiej. Acta Scientifica Academiae Ostroviensis. Sectio A, Nauki Humanistyczne, Społeczne i Techniczne 12(2): 201-223.

https://doi.org/10.33674/acta_1520182 DOI: https://doi.org/10.33674/acta_1520182

Dougan, M. (2011). What are we to make of the citizens' initiative? Common Market Law Review 48: 1807-1848. https://doi.org/10.54648/COLA2011071 DOI: https://doi.org/10.54648/COLA2011071

Fazi, E., Smith, J.J. (2006). Civil Dialogue: Making It Work Better. Civil Society Contact. Group. <https://nvo.lv › uploads › 2006_civil_dialogue>.

Fishkin, J.S. (1991). Democracy and Deliberation: New Directions for Democratic Reform. New Haven: Yale University Press.

Follesdal, A., Hix, S. (2006). Why there is a democratic deficit in the EU: a response to Majone and Moravcsik. Journal of Common Market Studies 44(3): 533-562. https://doi.org/10.1111/j.1468-5965.2006.00650.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1468-5965.2006.00650.x

Greenwood, J. (2011). Interest Representation in the European Union. Houndmills: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-0-230-34368-9 DOI: https://doi.org/10.1007/978-0-230-34368-9

Kaufmann, B. (2011). Into the practice - steps and structures to make the European Citizens' Initiative a democratic success story, [w:] J.W. Pichler, B. Kaufmann (eds.), The Next Big Thing: Making Europe Ready for the Citizens' Initiative (21-35). Wien-Graz: Intersentia.

Kielin-Maziarz, J. (2022a). Efektywność Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej. Przegląd Konstytucyjny 2: 89-115. https://doi.org/10.4467/25442031PKO.22.013.16011 DOI: https://doi.org/10.4467/25442031PKO.22.013.16011

Kielin-Maziarz, J. (2022b). Skuteczność Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej na przykładzie wniosku w sprawie Minority SafePack. Przegląd Prawa Publicznego 11: 39-50.

Kużelewska, E. (2015). European citizens' initiative: a promise for participatory democracy? [w:] Participatory Democracy in the 21st Century. Bratislava Legal Forum, <https://lawconference.sk/bpf/sprava/files/zborniky/8th%20Session.pdf> [dostęp: 5.12.2020].

Kużelewska, E. (2020). Europejska inicjatywa obywatelska - wyzwanie czy zmarnowana szansa? Rocznik Integracji Europejskiej 14: 249-257. https://doi.org/10.14746/rie.2020.14.16 DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2020.14.16

Majone, G. (1998). Regulating Europe. Macmillan.

Mendez, F., Mendez, M. (2017). The promise and perils of direct democracy for European Union: referendums and European Citizenship Initiative. Cambridge Yearbook of European Legal Studies 19: 48-85. https://doi.org/10.1017/cel.2017.7 DOI: https://doi.org/10.1017/cel.2017.7

Moravcsik, A. (2002). In defence of the 'democratic deficit': reassessing legitimacy in the European Union. Journal of Common Market Studies 40: 603-624. https://doi.org/10.1111/1468-5965.00390 DOI: https://doi.org/10.1111/1468-5965.00390

Musiał-Karg, M. (2012). Instytucje demokracji bezpośredniej w procesie integracji europejskiej - od referendum ogólnonarodowego do europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Rocznik Integracji Europejskiej 6: 203-220. https://doi.org/10.14746/rie.2012.6.14 DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2012.6.14

Musiał-Karg, M. (2014). Europejska inicjatywa obywatelska - uwagi na temat roli obywateli w procesie integracji europejskiej. Rocznik Integracji Europejskiej 8: 81-91. https://doi.org/10.14746/rie.2014.8.6 DOI: https://doi.org/10.14746/rie.2014.8.6

Natanek, M. (2018). Polska Kontrola i monitoring przestrzegania Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych Rady Europy na przykładzie Republiki Macedonii. Rocznik SNPL, Wilno, Litwa 18: 221-242.

Organ, J. (2014). Decommissioning direct democracy: a critical analysis of Commission decision-making on the legal admissibility of European Citizens Initiative proposals. European Constitutional Law Review 10: 422-443. https://doi.org/10.1017/S157401961400131X DOI: https://doi.org/10.1017/S157401961400131X

Smith, G. (2009). Democratic Innovations - Designing Institutions for Citizen Participation. Cambridge: Cambridge University Press.

https://doi.org/10.1017/CBO9780511609848 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511609848

Tarnok, B. (2017). European minorities win a battle in Luxembourg - the judgment of the General Court in the Case Minority SafePack European Citizens' Initiative. Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe (JEMIE) 16(1): 79-94. https://doi.org/10.5553/HYIEL/266627012017005001015 DOI: https://doi.org/10.5553/HYIEL/266627012017005001015

Tierney, S. (2012). Constitutional Referendums: The Theory and Practice of Republican Deliberation. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199592791.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199592791.001.0001

Vizi, B. (2013). Protection without definition notes on the concept of "minority rights" in Europe. Minority Studies 15: 7-24.

Warren, M.E. (2009). Citizen Participation and Democratic Deficits: Considerations from the Perspective of Democratic Theory. Palgrave Macmillan UK. https://doi.org/10.1057/9780230240902_2 DOI: https://doi.org/10.1057/9780230240902_2

Witkowska, M. (2013). Regulacja europejskiej inicjatywy obywatelskiej przykładem oddziaływania społeczeństwa obywatelskiego w Unii Europejskiej, [w:] A. Olejniczak, Ł. Zamęcki (red.), Europa dla młodych - szansa ou d'illusion. Warszawa: 25-44.

Zdanowicz, M. (2018). Europejska inicjatywa obywatelska. Nieefektywnie wykorzystane pokłady społecznej aktywności. Przegląd Europejski 2: 105-122. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.0828 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.0828