Ustawy imitacyjne

Main Article Content

Marek Smolak

Abstrakt

Celem artykułu jest wykazanie, że niektóre ustawy w państwach demokratycznych o ugruntowanych rządach prawa są nieakceptowalne ze względu na ich imitacyjność. Ustawy imitacyjne to takie akty normatywne stanowione przez parlament, których celem jest pozorne rozwiązanie problemu społecznego. Przy tak rozumianej pozorności brak woli ustawodawcy wywołania skutków swej działalności, a jedynie występuje zamiar wytworzenia przekonania u adresatów norm, że taki skutek powstaje. W artykule wskazuje się na cztery rodzaje racji na rzecz odrzucenia ustaw imitacyjnych. Po pierwsze, ze względu na niezgodność regulacji prawnych ustawodawcy z standardami moralnymi wspólnoty politycznej (Ronald Dworkin); po drugie, ze względu na imitacyjny cel ustawodawcy, tj. brak związku między nakazanym/zakazanym zachowaniem a pozornym charakterem celu ustawodawcy (Lon L. Fuller); po trzecie, brak racjonalnego związku między nakazem prawnym a cechami objętej tym nakazem kategorii podmiotów/przedmiotów (Ofer Raban); po czwarte, brak związku konwencjonalno-normatywnego pomiędzy danym treścią przepisu nakazującego a celem ustawodawcy (Marek Smolak). W artykule postuluje się, by w argumentacji opartej na powyższych czterech racjach przyjąć, że mamy do czynienia z racją publiczną i w konsekwencji stosować test rozumnego sceptyka zaproponowany przez Ron den Ottera.

 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Smolak, M. (2016). Ustawy imitacyjne. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny I Socjologiczny, 78(4), 31-39. https://doi.org/10.14746/rpeis.2016.78.4.3
Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Czarnota, A., Krygier, M., Sadurski, W. (eds.), (2005), Rethinking the Rule of Law after Communism, Budapest-New York.
  2. Dworkin, R. (1986), Law’s Empire, Cambridge, MA, 1986 [wyd. pol.: Imperium prawa, tłum. J. Winczorek, wstęp M. Zirk-Sadowski, Wolters Kluwer, Warszawa 2006].
  3. Fuller, L.L. (1978), Moralność prawa, tłum. A. Amsterdamski, wstęp A. Łopatka, wprowadzenie A. Podgórecki, Warszawa.
  4. Gizbert- Studnicki, T., Dyrda, A., Grabowski, A. (2016), Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa, Warszawa.
  5. Mikołajewicz, J., Smolak, (2006), Zasada demokratycznego państwa prawnego w aksjologii Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [w:] Wronkowska, S. (red.), Zasada demokratycznego państwa prawnego w Konstytucji RP, Warszawa: 90-101.
  6. Otter, Ron den (2005), Can a liberal take his own side in an argument? The case for John Rawls’s idea of political liberalism, Saint Louis Law Journal 49: 319-366.
  7. Raban, O. (2014), Racjonalizacja polityki. O związku między a demokracją a rządami prawa, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 76(4): 21-39.
  8. Rawls, J. (1998), Liberalizm polityczny, tłum. A. Romaniuk, wstęp C. Porębski, Warszawa.
  9. Smolak, M. (2003), Uzasadnianie sądowe jako argumentacja z moralności politycznej. O legitymizacji władzy sędziowskiej, Kraków.
  10. Smolak, M. (2012), Wykładnia celowościowa z perspektywy pragmatycznej, Warszawa.