Strategie i techniki formułowania uzasadnień orzeczeń sądowych

Main Article Content

Iwona Rzucidło-Grochowska

Abstrakt

Konstrukcja uzasadnienia orzeczenia sądowego regulowana jest w przepisach procesowych odnoszących się do poszczególnych rodzajów postępowań. Mają one jednak charakter ogólny, gdyż wymieniają jedynie elementy składowe uzasadnienia. Wypełnienie tych elementów treścią pozostawiono autorowi uzasadnienia. Zagospodarowanie tego marginesu swobody przybierać może postać strategii i technik formułowania uzasadnienia – odnoszących się do rezultatu, jaki chce osiągnąć autor uzasadnienia, i środków, jakich w tym celu używa. Wyróżnić można strategie w zakresie sporządzania części historycznej i części prawnej uzasadnienia. Do pierwszych zaliczyć można strategię drobiazgowego przytaczania elementów części historycznej oraz strategię formułowania części historycznej w sposób skondensowany, do drugich zaś – strategię dyskursywną oraz monologową. Technikami, którymi posługuje się autor uzasadnienia w ramach wskazanych strategii, są natomiast techniki: ornamentacyjna; „unikania oczywistości”, „legitymizacji poprzez ilość”, „przemilczenia”, ukierunkowanego eksponowania treści w uzasadnieniu, a także technika „uzasadnień kontrolujących”. Wszystkie wymienione strategie i techniki pokazują, że narracja w uzasadnieniu może być prowadzona w różny sposób – w zależności od preferencji autora uzasadnienia oraz potrzeb retorycznych czy komunikacyjnych uzasadnienia.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
ARTYKUŁY

Bibliografia

  1. Atkins, B.M. (1972), Decision-making rules and judicial strategy on the United States courts of appeals, The Western Political Quarterly 4: 626 i n.
  2. Bachelet, O. (2011), Le Conseil constitutionnel valide la motivation elliptique des verdicts d’assises, Lettre Actualités Droits-Libertés du CREDOF.
  3. Bergara, M., Richman, B., Spiller, P.T. (2003), Modeling Supreme Court strategic decision making: the congressional constraint, Legislative Studies Quarterly 2: 247 i n.
  4. Błahuta, F. (1955) Uzasadnianie orzeczenia pierwszej instancji w sprawie cywilnej, Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwości 4.
  5. Błahuta, F. (1955), Uzasadnienie orzeczenia pierwszej instancji w sprawie cywilnej (wskazówki praktyczne), Biuletyn Ministerstwa Sprawiedliwości 4.
  6. Cross, F.B., Spriggs II, J.F., Johnson, T.R., Wahlbeck, P.J. (2010), Citations in the U.S. Supreme Court: an empirical study of their use and significance, University of Illinois Law Review 2(18): 489 i n.
  7. Domagalski, M. (20 grudnia 2011), Kopiuj/wklej w wyroku, Rzeczpospolita.
  8. Grochowski, M. (2014), Uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji i jego deficyty (studium przypadku), Państwo i Prawo 2.
  9. Grzybowski, T. (2012), Spory wokół reguły clara non sunt interpretanda, Państwo i Prawo 9.
  10. Leflar, R.A. (1979), Honest judicial opinions, Northwestern University Law Review 74(5): 721 i n.
  11. Łętowska, E. (1997), Pozaprocesowe znaczenie uzasadnienia sądowego, Państwo i Prawo 5.
  12. Łętowska, E., Paprocka, A., Rzucidło-Grochowska, I. (2015), Podstawy uzasadniania w prawie konstytucyjnym i międzynarodowym, [w:] Rzucidło-Grochowska, I., Grochowski, M. (red.), Uzasadnienia decyzji stosowania prawa, Warszawa.
  13. Moss, R. (1991), Rhetorical stratagems in judicial opinions, Scribes Journal of Legal Writing 2.
  14. Morawski, L., Zirk-Sadowski, M. (1997), Precedent in Poland, [w:] MacCormick, N., Summers, R. (eds.), Interpreting Precedents. A Comparative Study, Dartmouth.
  15. Newland, Ch.A. (1960), Innovation in judicial technique: the Brandeis opinion. Materiały z seminarium Idaho State College.
  16. Perino, M.A. (2006), Law, ideology, and strategy in judicial decision-making: evidence from securities fraud actions, Journal of Empirical Legal Studies 3: 505 i n.
  17. Rzucidło, I. (2013), Wielowymiarowość uzasadnienia decyzji stosowania prawa, [w:] Żuralska, M. (red.), Interdyscyplinarne ujęcie prawa. Materiały ogólnopolskiej konferencji naukowej ”Prawo i…” Zasadność interdyscyplinarnego ujęcia prawa. Warszawa 2–3 grudnia 2011 r., Warszawa.
  18. Schmidt, K. (2012), Uzasadnienia sądowe jako impuls zwrotny dla teorii, [w:] (red.) Sadowski, M., Szymaniec, P., Prace z historii oraz teorii prawa i administracji publicznej, Acta Erasmiana 4: 11 i n.
  19. Spiller, P.T., Gely, R., Strategic judicial decision making, NBER Working Paper No. 13321,: http://www.nber.org/papers/w13321.
  20. Tobor, Z. (2013), W poszukiwaniu intencji prawodawcy, Warszawa.
  21. van Geel, T.R. (2007), Understanding Supreme Court Opinions, Harlow.
  22. Wald, P.M. (1995), The rhetoric of results and the results of rhetoric: judicial writings author, The University of Chicago Law Review 4: 1373.
  23. Weiler, P. (1968), Two models of judicial decision-making, Canadian Bar Review 3.
  24. Zirk-Sadowski, M. (2012), Trzy ujęcia zasady clara non sunt interpretanda jako zakazu inicjowania interpretacji, [w:] Hauser, R., Niewiadomski, Z., Wróbel, A. (red.), System prawa administracyjnego, t. 4: Wykładnia w prawie administracyjnym, red. L. Leszczyński, B. Wojciechowski, M. Zirk-Sadowski, Warszawa: 156–159.