Uspołecznienie procesu planowania przestrzennego na przykładzie miasta Poznania

Main Article Content

Tomasz Kaczmarek
Michał Wójcicki

Abstrakt

Efektem liberalizacji gospodarki przestrzennej w Polsce jest pojawianie się konfliktów przestrzennych na obszarach podlegających intensywnym procesom urbanizacji, szczególnie w dużych miastach. Towarzyszy temu wzrost świadomości i aktywności społecznej w zakresie zagospodarowania przestrzeni miejskiej. Według Davida Harveya („Bunt miast, prawo do miasta i miejska rewolucja”, 2012) „prawo do miasta” oznacza nie tylko prawo dostępu do jego zasobów i dobrego miejskiego życia w najróżniejszych jego aspektach, lecz także możliwość decydowania przez mieszkańców o tym, co w ich mieście się dzieje i w jakim kierunku się ono rozwija.

Od kilku lat w polskich miastach daje się zauważyć nowe podejście do zarządzania, uwzględniające elementy realizacji ww. prawa poprzez dialog społeczny (participatory governance). Nowe, często pozaustawowe formy uczestnictwa mieszkańców i ich reprezentacji wprowadzane są także do procesu decyzyjnego, jakim jest planowanie przestrzenne.

Celem artykułu jest przedstawienie stanu uspołecznienia procesu lokalnego planowania przestrzennego w Polsce. W artykule podejmuje się próbę odpowiedzi na pytanie: Jak osiągnąć równowagę miedzy specjalistyczną wiedzą planistów a wkładem, jaki wnoszą do procesu planistycznego mieszkańcy? Na przykładzie Poznania ocenie poddano dotychczasowe formy konsultacji społecznych oraz ich wpływ na treść dokumentów planistycznych, a tym samym kształtowanie przestrzeni miejskiej. Aby osiągnąć zakładany cel, wykorzystano wyniki obserwacji uczestniczącej w trakcie konsultacji społecznych, badania ankietowe ich uczestników oraz mieszkańców obszarów objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Zwrócono uwagę na potrzebę doskonalenia procesu decyzyjnego w miejskim planowaniu przestrzennym, uwzględniającego obok tradycyjnych także nowe formy i narzędzia partycypacji społecznej (m.in. participatory public GIS).

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Dział
Formy uspołecznienia planowania przestrzennego

Bibliografia

  1. Arnstein, S. (2011), Drabina partycypacji, [w:] Partycypacja. Przewodnik Krytyki Politycznej. Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
  2. Billert, A. (2006), Planowanie przestrzenne a polityka. Trzecia droga do trzeciego świata, [w:] Urbanistyka w działaniu. Teoria i praktyka. Materiały z II Kongresu Urbanistyki Polskiej, Biblioteka Urbanisty, 9. Urbanista. Warszawa: 240-253.
  3. Długosz, D., Wygański, J.J. (2005), Obywatele decydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Warszawa.
  4. Fiedziukiewicz, K., Udzia? spo?ecze?stwa w planowaniu przestrzennym. Aspekty prawne. Portal: Partycypacja spo?eczna w planowaniu przestrzennym w Europie, http://pspe.gridw.pl/?id=11 9 [dost?p: 20.06.2014].
  5. Goździewicz-Biechońska, J. (2008), Partycypacja społeczna w tworzeniu prawa na przykładzie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Samorząd Terytorialny 18(7-8).
  6. Harvey, D. (2012), Bunt Miasta. Prawo do miasta i wielka rewolucja. Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa.
  7. Hanzl, M. (2008), Nowe możliwości udziału mieszkańców miasta w planowaniu przestrzennym jako wynik wykorzystania współczesnych technik komputerowych. Rozprawa doktorska w Instytucie Architektury i Urbanistyki, Politechnika Łódzka, Łódź.
  8. Hausner, J. (red.)1999), Komunikacja i partycypacja społeczna. Publikacja elektroniczna, Kraków 1999
  9. Izdebski, H. (2010), Nowe kierunki zarządzania publicznego a współczesne kierunki myśli politycznej, [w:] A. Bosiacki, H. Izdebski, A. Nelicki. I. Zachariasz (red) Nowe zarządzanie publiczne w public governance w Polsce i w Europie, Warszawa.
  10. Izdebski, H. (2011), Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Lexis Nexis, Warszawa.
  11. Jędraszko, A., Gospodarka przestrzenna w Polsce wobec standardów europejskich. Biblioteka Urbanisty, 13. Urbanista, Warszawa.
  12. Kaczmarek, T. (1993), Rola i formy uczestnictwa społeczności lokalnych w procesie zmian podziału terytorialnego, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Zeszyt 3, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.
  13. Mergel, L., Pobłocki, K., Wudarski, M. (2013), Anty-bezradnik przestrzenny: prawo do miasta w działaniu, Biblioteka Respubliki Nowej, Warszawa.
  14. Parysek, J.J. (2006), Wprowadzenie do gospodarki przestrzennej, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Poznań.
  15. Parysek, J.J., Gospodarka przestrzenna i rola partycypacji społecznej w procesie planowania przestrzennego, [w:] Ratajczak, W., Stachowiak, K., Gospodarka przestrzenna społeczeństwu, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
  16. Wall, T.D., Lischeron, J.A. (1980), Zum Begriff der Partizipation, [w:] Participative Fuehrung. Betriebswirtschaftlische und Sozialpsychologische Aspekte, Verlag Paul Haupt, Bern und Stuttgart.
  17. Ziemkiewicz, K. (1990), Nauka o organizacji i zarządzaniu, PWN, Warszawa-Poznań.
  18. Ziółkowski, M. (2005), Społeczeństwo obywatelskie, transformacja i tradycja we wspólnotach lokalnych, [w:] Bondyra, K., Szczepański, M.S., Śliwa, P., Państwo, samorząd i społeczności lokalne, Poznań.