Abstract
The second sentence of Article 193 of the Act of 30 August 2002 – the Law on Proceedings before Administrative Courts (LPBAC) lacks a comprehensive discussion in Polish legal literature, especially with regard to its practical significance in the context of procedural economics. This provision, introduced in 2015, reduces the workload of the Supreme Administrative Court (SAC) by allowing for the concise drafting of the statement of reasons for a judgment dismissing a cassation appeal. The article aims to characterize and evaluate this provision, with particular emphasis on the mechanism for simplifying the structure of the statement of reasons. The analysis, employing a dogmatic method, as well as an in-depth analysis of literature and case law, leads to the conclusion that Article 193, second sentence, LPBAC sets out the minimum content of the statement of reasons, limited to the assessment of the grounds of the cassation appeal. However, the use of this simplification is optional. The factual findings adopted by the court of first instance remain the reference point for the legal assessment, which eliminates the need to repeat them. Although practice shows that adjudicating panels are increasingly making use of the benefits of the provision in question, the current wording of the provision requires improvement. As a de lege ferenda proposal, it is suggested that the provision be given a more precise wording (i.e. ‘the statement of reasons for a judgment dismissing a cassation appeal may be limited to an assessment of the grounds of the cassation appeal’) and that it be moved to a separate section of the text.
References
Adamiak, B. (2020). Uzasadnienie wyroku. W: B. Adamiak i J. Borkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych (s. 414–423). Wolters Kluwer Polska.
Biuro Orzecznictwa NSA. (2025, marzec). Informacja o działalności sądów administracyjnych w 2024 roku. Pobrane 14 kwietnia 2025, z: tiny.pl/mfbc2nd1
Broniecka, R. (2014). Uzasadnienie wyroku w polskim postępowaniu karnym. Wolters Kluwer business.
Broniecka, R. (2018). Wymogi stawiane uzasadnieniom wyroków sądów I i II instancji a rzetelność postępowania odwoławczego. Uniwersytet w Białymstoku. http://hdl.handle.net/11320/8141
Daniluk, A. (2015). Realizacja zasady szybkości w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wybrane zagadnienia. W: Z. Czarnik, J. Posłuszny i L. Żukowski (red.), Internacjonalizacja administracji publiczne (s. 357–370). Wolters Kluwer Polska.
Dauter, B. (2023). Pisemne uzasadnienie orzeczenia. W: B. Dauter i A. Dauter-Kozłowska (red.), Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego (wyd. 7, s. 407–471). Wolters Kluwer Polska.
Dauter, B. (2024). Komentarz do art. 193. W: A. Kabat, M. Niezgódka-Medek i B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (wyd. 9, s. 708–715). Wolters Kluwer Polska.
Dąbrowski S., i Łazarska A. (2012). Uzasadnianie orzeczeń sądowych w procesie cywilnym. Przegląd Sądowy, 3, 9–35.
Hauser, R., Piątek W., i Skoczylas, A. (2016). Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W: R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel (red.), System prawa administracyjnego: Tom 10. Sądowa kontrola administracji publicznej (wyd. 2, s. 369–513). C. H. Beck.
Hauser, R., Skoczylas, A., i Piątek, W. (2015). Środki odwoławcze w postępowaniu sądowoadministracyjnym w świetle ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015 r. – analiza najistotniejszych zmian. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 4, 9–21.
Hyżorek, A. (2024). Prawo do sądu a uzasadnianie orzeczeń sądowych – studium konstytucyjnoprawne. C. H. Beck.
Kiełbowski, M. (2011). Zarzuty wobec uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Glosa do uchwały NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09. Przegląd Podatkowy, 11, 51–55.
Konecki, J., Nowak, P., i Zdanikowski, P. (2022). Uzasadnienie orzeczenia sądu powszechnego. Język, struktura, metodyka. Wolters Kluwer Polska.
Kulesza, C., i Starzyńska, R. (2010). Obowiązek uzasadniania orzeczeń sądowych a prawo do obrony. Prokuratura i Prawo, 5, 15–30.
Knysiak-Molczyk, H. (2012). Sądownictwo administracyjne – uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego – wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Glosa do wyroku NSA z dnia 28 września 2011 r., II OSK 1457/11. Orzecznictwo Sądów Polskich, 11, 105.
Lewandowski, S. (2022). Retoryczny wymiar uzasadnienia orzeczenia sądowego. Przegląd Sądowy, 2, 7–22.
Łętowska, E. (1997). Pozaprocesowe znaczenie uzasadnienia sądowego. Państwo i Prawo, 52(5), 3–17.
Piasecki, K. (2007). Wyroki sądów pierwszej instancji, sądów apelacyjnych oraz Sądu Najwyższego w sprawach cywilnych, handlowych i gospodarczych. Wolters Kluwer Polska.
Piątek, W. (2011). Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Lex.
Piątek, W. (2014). Glosa do wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 4, 172–181.
Piątek, W. (2020). Doręczenie tytułu wykonawczego a zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Glosa do wyroku NSA z dnia 29 maja 2019 r., I FSK 282/19. Państwo i Prawo, 70(6), 146–153.
Rylski, P. (2015). Uzasadnienie orzeczenia w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. W: M. Grochowski i I. Rzucidło-Grochowska (red.), Uzasadnienia decyzji stosowania prawa (s. 200–239). Wolters Kluwer Polska.
Rzewuski, M. (2024). Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2023 r., I CSK 5377 22. Moment powstania uzasadnienia wyroku. Prawo i Więź, 4(47), 943–952. DOI: https://doi.org/10.36128/PRIW.VI47.739
Rzucidło, I. (2020). Uzasadnienie orzeczenia sądowego. Ujęcie teoretyczne a poglądy orzecznictwa. Wolters Kluwer Polska.
Sanetra, W. (2002). Kilka uwag o uzasadnieniach orzeczeń Sądu Najwyższego. Przegląd Sądowy, 9, 48–62.
Siedlecki, W. (1972). Postępowanie cywilne w zarysie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Tarno, J. P. (2011). Komentarz do art. 141. W: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (wyd. 5, s. 365–366). Lexis Nexis.
Trzciński, J. (2010). O znaczeniu konstytucji jako ustawy zasadniczej państwa. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, 5–6, 444–450.
Wojciechowski, B. (2004). Dyskrecjonalność sędziowska. Studium teoretycznoprawne. Adam Marszałek.
Wróblewski, J. (1988). Sądowe stosowanie prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Zimmermann, J. (1981). Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie. Wydawnictwo Prawnicze.
License
Copyright (c) 2026 WPiA UAM

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
