Herczawa-Hrčava: najbardziej czeska czy najbardziej pragmatyczna wieś na Zaolziu?

Main Article Content

Tadeusz Siwek

Abstrakt

Artykuł jest poświęcony Herczawie (po czesku Hrčava), jedynej gminie, która podczas czesko-polskiego konfliktu o Śląsk Cieszyński w latach 1919–1920 została przez międzynarodowy arbitraż Rady Ambasadorów przyznana Polsce, ale skutecznie zabiegała o zmianę decyzji i o przyłączenie do Czechosłowacji. Jej mieszkańcy nie byli przy tym etnicznymi Czechami ani nie ulegali czeskim wpływom kulturowym w szkole czy w kościele. Na podstawie tekstu petycji, którą miejscowa ludność umotywowała swoje życzenie, można się przekonać, że zasadnicze znaczenie miały dla niej powody gospodarcze, przede wszystkim komunikacyjne. Ponieważ Herczawa jest jedną z najodleglejszych wiosek w sercu Beskidów, połączenie komunikacyjne ze światem miało dla niej zasadnicze znaczenie. Jej mieszkańcom chodziło o zachowanie łączności z miastem powiatowym Jabłonkowem przyznanym ostatecznie Czechosłowacji oraz o możliwość korzystania z połączenia kolejowego na terenie Słowacji, które mieściło się najbliżej. Kiedy do przesunięcia granicy faktycznie doszło i Herczawa została przyłączona do Czechosłowacji, prawie wszyscy jej mieszkańcy deklarowali odtąd narodowość czeską, choć nadal posługują się dialektem polsko-śląskim.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Jak cytować
Siwek, T. (2021). Herczawa-Hrčava: najbardziej czeska czy najbardziej pragmatyczna wieś na Zaolziu?. Rozwój Regionalny I Polityka Regionalna, (54), 183–192. https://doi.org/10.14746/rrpr.2021.54.11
Dział
Artykuły

Bibliografia

  1. Bílek J. 2011. Kyselá těšínská jablíčka. Československo-polské konflikty o Těšínsko 1919, 1938, 1945. Nakladatelství Epocha, Praha.
  2. Český statistický úřad. Počet obyvatel a domů podle výsledků sčítání od roku 1869 (https://www.czso.cz/csu/czso/pocet-obyvatel-a-domu-podle-vysledku-scitani-od-roku-1869 dostęp: 3.12.2020).
  3. Karpecki K. 2018. Historie obce Hrčava (http://hrcava.wz.cz/historie.pdf dostęp: 3.12.2020).
  4. Nowak K. (red.) 2015. Śląsk Cieszyński w latach 1918–1945. [W:] Dzieje Śląska Cieszyńskiego od zarania do czasów współczesnych. T. 6. Starostwo Powiatowe w Cieszynie, Cieszyn.
  5. Pelc F. 1928. O Těšínsko. Vzpomínky a úvahy. Slezská Matice osvěty lidové, Slezská Ostrava.
  6. Popiołek F. 1939. Historia osadnictwa w Beskidzie Śląskim. Wydawnictwo Instytutu Śląskiego, Katowice.
  7. Stolařík I. 1958. Hrčava. Monografie goralské obce ve Slezsku. Krajské nakladatelství, Ostrava.
  8. Szymiczek F. 2010. Walka o Śląsk Cieszyński w latach 1914–1920. (Reprint wydania z roku 1938). Wydawnictwo Antyk – Marcin Dybowski, Komorów.
  9. Uhlíř F. 1946. Těšínské Slezsko. Nakladatelství Josef Lukasík, Moravská Ostrava.
  10. Wróblewski P. 2019. Polska kultura narodowa na pograniczu. Wieś Jaworzynka i Herczawa dawniej i dziś. Nauka, 3: 87–103.
  11. Zahradnik S. 1991. Spisy ludności. Trzyniec.