Słowa kluczowe
rozwój regionalny
transformacja cyfrowa
województwo wielkopolskie
polityka regionalna
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest diagnoza i ocena poziomu ponadpodstawowych kompetencji cyfrowych mieszkańców województwa wielkopolskiego na tle regionów Polski. Badanie oparto na Europejskich Ramach Kompetencji Cyfrowych (DigComp) oraz danych GUS z 2024 r., wykorzystując metodę luki rozwojowej, analizę skupień i testy statystyczne. Wyniki ujawniły wyraźne przestrzenne zróżnicowanie kompetencji cyfrowych, a Wielkopolska znalazła się w grupie regionów o stosunkowo wysokim poziomie zaawansowania, choć z pewnymi deficytami w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego. Zidentyfikowana typologia regionów ukazuje potrzebę dostosowania działań rozwojowych do lokalnych uwarunkowań. Uzyskane rezultaty wpisują się w debatę nad rolą kompetencji cyfrowych jako kluczowego czynnika zmniejszania nierówności i wzmacniania konkurencyjności regionalnej.
Bibliografia
Buchholtz S. (red.) 2015. Program Operacyjny Polska Cyfrowa na lata 2014-2020. Raport końcowy. Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych & Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, Warszawa, s. 4, 11-12.
Bukht R., Heeks R. 2017. Defining, Conceptualising and Measuring the Digital Economy. GDI Development Informatics Working Papers, 68: 1-24 (http://hummedia.manchester.ac.uk/institutes/gdi/publications/workingpapers/di/di_wp68.pdf). DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.3431732
Caravella S., Cirillo V., Crespi F., Guarascio D., Menghini M. 2022. The diffusion of digital skills across EU regions: Structural drivers and polarization dynamics (GLO Discussion Paper No. 1188). Global Labor Organization (GLO).
Castells M. 2003. Galaktyka Internetu: Refleksja nad Internetem, biznesem i społeczeństwem. Rebis, Poznań.
Delgado M., Porter M.E., Stern S. 2014. Clusters, convergence, and economic performance. Research Policy, 43(10): 1785-1799. DOI: https://doi.org/10.1016/j.respol.2014.05.007
Diessner S., Durazzi N., Filetti F., Hope D., Kleider H., Tonelli S. 2025. The transition to the knowledge economy in advanced capitalist democracies: A new index for comparative research. Socio-Economic Review, 00(0): 1-30. DOI: https://doi.org/10.1093/ser/mwaf018
DiMaggio P., Hargittai E., Celeste C., Shafer S. 2004. Digital Inequality: From Unequal Access to Differentiated Use. [W:] Social Inequality. Russell Sage Foundation, New York.
DQ Institute 2023. Whitepaper (https://www.dqinstitute.org/wp-content/uploads/2023/11/DQ-GSMWhitepaper.pdf).
European Commission. 2019. The Digital Economy and Society Index (DESI). Brussels.
Everitt B. S., Landau S., Leese M., Stahl D. 2011. Cluster Analysis. Wyd. 5. Wiley (https://cicerocq.wordpress.com/wp-content/uploads/2019/05/cluster-analysis_5ed_everitt.pdf). DOI: https://doi.org/10.1002/9780470977811
Florida R. 2005. Cities and the Creative Class. Routledge, New York. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203997673
Gilster P. 1997. Digital Literacy. Wiley Computer Publishing.
Gui M., Gianluca A. 2011. Digital skills of internet natives: Different forms of digital literacy in a random sample of northern Italian high school students. New Media & Society, 13(6). DOI: https://doi.org/10.1177/1461444810389751
Gujarati D.N. 2012. Econometrics by Example. 2nd ed. Palgrave Macmillan.
Ilnicki D., Janc K. 2009. Topology, nodality and space of internet flows. Acta Universitatis Palackianae Olomucensis – Geographica, 40, 2: 15-26.
James J. 2009. Measuring the Global Digital Divide at the Level of Individuals. Current Science, 96, 2: 194-197.
Janssen J., Stoyanov S., Ferrari A., Punie Y., Pannekeet K., Sloep P. 2013. Experts’ views on digital competence: Commonalities and differences. Computers & Education, 68: 473-481. DOI: https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.06.008
Karaboğa T., Gürol Y., Binici C.M., Sarp P. 2020. Sustainable Digital Talent Ecosystem in the New Era: Impacts on Businesses, Governments and Universities. Istanbul Business Research (IBR), 49(2): 360-379. DOI: https://doi.org/10.26650/ibr.2020.49.0009
Khubulova V.V., Smagina M.V., Ivanchenko I.V., Marfutenko T.A. 2022. Development Of Human Capital In The Era Of Digital Transformation. The European Proceedings of Social and Behavioral Sciences EpSBS. DOI: https://doi.org/10.15405/epsbs.2022.12.79
Kravariti F., Oruh E.S., Dibia C., Tasoulis K., Scullion H. Mamman A. 2021. Weathering the storm: talent management in internationally oriented Greek small and medium-sized enterprises. Journal of Organizational Effectiveness: People and Performance, 8(4): 444-463. DOI: https://doi.org/10.1108/JOEPP-01-2021-0022
Kudełko J., Żmija D. 2023. Elastyczne formy zatrudnienia w dobie gospodarki 4.0. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 67(1). DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2023.1.06
Kurowska M. 2013. Wykluczenie cyfrowe zagrożeniem dla społeczeństwa informacyjnego. Biuletyn EBIB: Wykluczenie Informacyjne, 9(145).
Malecki E.J. 2003. Digital development in rural areas: Potential and pitfalls. Journal of Rural Studies, 19(2): 201-214. DOI: https://doi.org/10.1016/S0743-0167(02)00068-2
Maliranta M., Nurmi S. 2019. Business owners, employees, and firm performance. Small Business Economics, Springer, 52(1): 111-129. DOI: https://doi.org/10.1007/s11187-018-0029-1
Martincevic I. 2022. The Correlation Between Digital Technology and Digital Competitiveness. International Journal for Quality Research, 16(2): 541-558. DOI: https://doi.org/10.24874/IJQR16.02-13
Maucorps A., Römisch R., Schwab T., Vujanović N. 2023. The impact of the green and digital transition on regional cohesion in Europe. Intereconomics, 58(2): 102-110. DOI: https://doi.org/10.2478/ie-2023-0021
Milligan G.W., Cooper M.C. 1988. A study of standardization of variables in cluster analysis. Journal of Classification, 5: 181-20 DOI: https://doi.org/10.1007/BF01897163
Nair K. 2019. Overcoming today’s digital talent gap in organizations worldwide. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 33. DOI: https://doi.org/10.1108/DLO-02-2019-0044
OECD 2018. Regions and Cities at a Glance 2018. OECD Publishing, Paris.
OECD 2019. Skills Outlook 2019: Thriving in a Digital World (https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/05/oecd-skills-outlook-2019_c8896fe0/df80bc12-en.pdf).
Ordon U., Serwatko K. 2016. Kompetencje informatyczne w samoocenie nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Edukacja-Technika-Informatyka, 3(17): 152-156. DOI: https://doi.org/10.15584/eti.2016.3.23
Prensky M. 2001. Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5): 1-6. DOI: https://doi.org/10.1108/10748120110424816
Robinson L., Cotten S.R., Ono H., Quan-Haase A., Mesch G., Chen W., Schulz J., Hale T.M., Stern M.J. 2015. Digital inequalities and why they matter. Information, Communication & Society, 18(5): 569-582. DOI: https://doi.org/10.1080/1369118X.2015.1012532
Śleszyński P. 2022. Rozwój regionalny Polski – konwergencja czy dywergencja? Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.
Unia Europejska. 2022. Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2481 z dnia 14 grudnia 2022 r. ustanawiająca program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 323/4.
UNESCO. 2022. ICT Competency Framework for Teachers
van Deursen A.J., van Dijk J.A. 2015. Toward a multifaceted model of internet access for understanding digital divides: An empirical investigation. Inf. Soc., 31, 5. DOI: https://doi.org/10.1080/01972243.2015.1069770
Warf B. 2018. Digital divides in the twenty-first century United States. [W:] T. Felgenhauer, K. Gäbler (red.), Geographies of Digital Culture. Routledge, New York, s. 115-130. DOI: https://doi.org/10.4324/9781315302959-8
Wooldridge J.M. 2016. Introductory Econometrics: A Modern Approach. 6th ed. Cengage Learning.
World Economic Forum. 2019. Global Competitiveness Report 2019. Geneva.
Ziomek A. 2021. Developing digital skills in Economy 4.0. UR Journal Of Humanities And Social Sciences, 3(20). DOI: https://doi.org/10.15584/johass.2021.3.9
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Urszula Bronisz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.