Słowa kluczowe
produkt krajowy brutto
czynniki rozwoju społeczno-ekonomicznego
rozwój regionalny
Polska
Jak cytować
Abstrakt
Celem artykułu jest rozpoznanie współzależności migracji wewnętrznych z rozwojem Polski. Wykorzystano wskaźniki rozwoju związane z PKB per capita (stan początkowy, stan końcowy, zmiana) oraz z migracjami (napływ, odpływ, saldo, obrót, efektywność, praca napływowa, praca odpływowa). Badano dwa okresy (2004–2019 i 2004–2023) oraz podział strumieni migracyjnych do i z subregionów według pięciu kategorii miast i gmin. Wykazano pozytywny związek statystyczny początkowego i końcowego poziomu PKB z napływami i negatywny z odpływami, który był zdecydowanie silniejszy w okresie 2004–2019 niż 2004–2023. Ponadto zidentyfikowano istotną rolę drenażu z miast średnich do subregionów o wysokim i szybciej rosnącym PKB.
Finansowanie
Praca sfinansowana z grantu NCN „Wpływ migracji wewnętrznych na rozwój społeczno-gospodarczy Polski po 1989 roku” (2021/41/B/HS4/02035).
Bibliografia
Barro R.J., Sala-i-Martin X. 1992. Convergence. Journal of Political Economy, 100(2): 223-251 (http://www.jstor.org/stable/2138606). DOI: https://doi.org/10.1086/261816
Barro R.J., Sala-i-Martin X. 2004. Economic Growth. Second ed. The MIT-Press Cambridge, MA.
Borozan D. 2017. Internal migration, regional economic convergence, and growth in Croatia. International Regional Science Review, 40(2): 141-163. DOI: https://doi.org/10.1177/0160017615572889
Bunea D. 2011. Cross-country internal migration and convergence in Romania. Annales Universitatis Apulensis Series Oeconomica, 13(2): 508-521. DOI: https://doi.org/10.29302/oeconomica.2011.13.2.32
Churski P., Adamiak C., Szyda B., Dubownik A., Pietrzykowski M., Śleszyński P. 2023. Nowa delimitacja miejskich obszarów funkcjonalnych w Polsce i jej zastosowanie w praktyce zintegrowanego podejścia terytorialnego (place based approach). Przegląd Geograficzny, 95(1): 29-55. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2023.1.2
Dziewoński K., Korcelli P. (red.) 1981. Studia nad migracjami i przemianami systemu osadniczego w Polsce. Prace Geograficzne, 140. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.
Etzo I. 2008. Internal migration: a review of the literature. MPRA Paper, 8783. University Library of Munich, Munich.
Fallenbuchl Z.M. 1977. Internal migration and economic development under socialism: The case of Poland. [W:] A.A. Brown, E. Neuberger (red.), Internal Migration. A Comparative Perspective. Academic Press, New York, s. 305-327. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-137350-4.50022-6
Ghatak S., Mulhern A., Watson J. 2008. Inter-regional migration in transition economies: The case of Poland. Review of Development Economics, 12: 209-222. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9361.2008.00435.x
Golinowska S. (red.), 1998. Rozwój ekonomiczny regionów. Procesy migracyjne. Polska, Czechy, Niemcy. Raport IPiSS, 16. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
González M.C.B., Jandrić M., Molnar D., Tanasković S. 2024. The effects of internal migration on regional convergence: Evidence from Serbia. Papers in Regional Science, 103(6): 100062. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pirs.2024.100062
Harris J.R., Todaro M. 1970. Migration, unemployment & development: A two-sector analysis. American Economic Review, 60(1): 126-142.
Jasiulewicz M. (1995). Migracje ludności a problem bezrobocia na obszarach wiejskich Pomorza Środkowego w latach 1988-1994. [W:] Restrukturyzacja funkcjonalno-przestrzenna obszarów wiejskich Polski (ze szczególnym uwzględnieniem województw: toruńskiego i włocławskiego). Materiały XII Ogólnopolskiego Seminarium Geograficzno-Rolniczego oraz 44 Zjazdu PTG. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Komisja Geografii Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PTG, Toruń, s. 81-89.
Jennissen R. 2003. Economic determinants of net international migration in Western Europe. European Journal of Population, 19: 171-198. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1023390917557
Jończy R. 2004. Wpływ migracji zarobkowych śląskiej ludności autochtonicznej na poziom bezrobocia w woj. opolskim. Polityka Społeczna, 4: 13-16.
Jończy R., Boichuk N. 2026. Nierejestrowane wyludnienie migracje i zatrudnienie. Wnioski z badań mikrospisowych w wybranych wsiach Polski. Wyd. Uniwersytetu Opolskiego, Opole.
Korcelli P., 1997. Alternatywne projekcje zmian demograficznych i migracji w aglomeracjach miejskich, Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, 45: 5-21.
Owsiński J., Stańczak J., Śleszyński P., Wiśniewski R. 2025. Cluster-wise modelling: some issues considered through the example of migrations at municipality level in Poland. Control and Cybernetics, 54(4): 487-519. DOI: https://doi.org/10.2478/candc-2025-0017
Roszkowska S. 2009. Ekonomiczne uwarunkowania migracji międzywojewódzkich w Polsce. Gospodarka Narodowa, 231(4): 55-74. DOI: https://doi.org/10.33119/GN/101237
Sasin M. 2011. Główne determinanty migracji stałych w Polsce w latach 2003-2008. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 253: 85-98.
Schneider O. 2022. Labour migration in the European Union: The case of Central and Eastern Europe. Economic Annals, 67(233): 7-38. DOI: https://doi.org/10.2298/EKA2233007S
Śleszyński P. 2005. Struktura społeczno-gospodarcza Pomorza w świetle wyników spisu powszechnego. Czasopismo Geograficzne, 76(1-2): 49-76.
Śleszyński P. 2006. Współczesne przemiany demograficzne w przestrzeni Polski i ich znaczenie dla rozwoju gospodarczego kraju. Dokumentacja Geograficzna, 33: 240-246.
Śleszyński P. 2010. Znaczenie przemian demograficznych w przestrzeni Polski dla rozwoju gospodarczego. Biuletyn Rządowej Rady Ludnościowej, 55: 49-71.
Śleszyński P. 2017. Wyznaczenie i typologia miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze. Przegląd Geograficzny, 89(4): 565-593. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2017.4.3
Śleszyński P. 2020. Koncepcja nowego wskaźnika atrakcyjności migracyjnej i jego zastosowania. Czasopismo Geograficzne, 91(1-2): 37-58 (https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/20798).
Śleszyński P. 2024. Migracje wewnętrzne. [W:] D. Bojarska-Lis (red.), Sytuacja demograficzna Polski. Raport 2022-2023. Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, s. 113-134.
Śleszyński P. 2026. Delimitacja i klasyfikacja obszarów depopulacyjnych w Polsce. Przegląd Geograficzny, 98(1): 5-37. DOI: https://doi.org/10.7163/PrzG.2026.1.1
Szczepaniak D., Tokarski T. 2018. Ekonomiczne determinanty migracji międzywojewódzkich. Wiadomości Statystyczne, 63(2): 44-59. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.0627
Wilk J., Pietrzak M.B., Matusik S. 2013. Sytuacja społeczno-gospodarcza jako determinanta migracji wewnętrznych w Polsce. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 278. Taksonomia, 20: 330-342.
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Przemysław Śleszyński
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.