Abstract
This article discusses the institution of local initiatives as a specific, legally regulated form of social participation in Poland, with particular emphasis on their operation in the city of Lublin. The aim of the study is to analyse the normative structure of this institution, assess its importance in the public governance system, and verify its practical application at the local government level in Lublin. The author uses a dogmatic legal approach, analysing the provisions of the Act on Public Benefit Activities and Volunteering, as well as local law, case law, and legal scholarship. This is complemented by an empirical analysis based on data on local initiatives in Lublin, including the number of submitted applications, their effectiveness, and budgetary and organizational conditions. The article demonstrates that local initiatives have a hybrid legal nature, combining elements of administrative and civil law, and constitute an instrument for implementing the principle of subsidiarity and developing civil society. At the same time, it identifies numerous barriers limiting their practical application, such as legislative shortcomings, low social participation, and the limited involvement of local government units. The case study of Lublin confirms the marginal importance of this institution in practice, which leads to the conclusion that local initiatives have untapped potential as a tool for social participation.
References
Artymoniek P., Kontrola decyzji uznaniowych sprawowana przez sądy administracyjne, „Zeszyty Naukowe WSFiP” 2015, nr 3, s. 66–78.
Biniasz-Celka D., Cywilnoprawne aspekty umów zawieranych pomiędzy organem administracji publicznej a organizacją pozarządową w celu realizacji zadań publicznych, „Studia Prawa Publicznego” 2019, nr 4(28), s. 53–78. DOI: https://doi.org/10.14746/spp.2019.4.28.3
Blicharz J., Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ustawa o spółdzielniach socjalnych. Komentarz, Warszawa 2012.
Chlipała M., Regulacje prawne dotyczące inicjatywy lokalnej jako formy realizacji zadań publicznych. 2. Unormowania prawne w zakresie inicjatywy lokalnej. 2.3. Umowa o wykonywanie inicjatywy lokalnej, w: Wpływ przemian cywilizacyjnych na prawo administracyjne i administrację publiczną, pod red. J.P. Suwaja, J. Zimmermanna, LEX/el. 2013.
Fleszer D., Inicjatywa lokalna jako forma realizacji zadania publicznego, „Samorząd Terytorialny” 2019, nr 6, s. 39–47.
Fleszer D., Tryb i szczegółowe kryteria oceny wniosków o realizację zadania publicznego w ramach inicjatywy lokalnej, „Samorząd Terytorialny” 2019, nr 1–2, s. 75–83. Fleszer D., Umowa o wykonanie inicjatywy lokalnej, „Finanse Komunalne” 2018, nr 10, s. 23–31.
Grzyś P., Inicjatywa lokalna – niewykorzystany potencjał czy skuteczny instrument aktywizacji obywateli w rozwiązywaniu problemów lokalnych? Przykład Łodzi, „Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna” 2021, nr 56, s. 99–114. DOI: https://doi.org/10.14746/rrpr.2021.56s.08
Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, pod red. M. Karpiuka, P. Krzykowskiego, A. Skóry, Olsztyn 2020.
Kosowski J., Współpraca jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi, Warszawa 2012.
Mółka M., Inicjatywa lokalna jako element kształtujący społeczeństwo obywatelskie w Polsce – perspektywa społecznika a zamiar ustawodawcy, „Przegląd Prawa Publicznego” 2023, nr 3, s. 98–111.
Pięta P., Praktyka funkcjonowania inicjatywy lokalnej w miastach na prawach powiatu, „Samorząd Terytorialny” 2024, nr 4, s. 56–63.
Rzeczkowska K., Nowa forma współpracy społeczeństwa z samorządem terytorialnym – kilka uwag o realizacji inicjatywy lokalnej, w: Organizacje pozarządowe a samorząd – 25 lat doświadczeń, pod red. U. Szymańskiej, P. Majera, M. Falej, Olsztyn 2016, s. 109–118.
Serowaniec M., Inicjatywa lokalna jako instrument partycypacji obywateli w podejmowaniu rozstrzygnięć na poziomie lokalnym, w: Prawo naszych sąsiadów, tom I, Konstytucyjne podstawy budowania i rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce i na Ukrainie, pod red. W. Skrzydło, W. Szapowała, K. Eckardta, P. Steciuka, Rzeszów 2013, s. 252–264.
Staszczyk P., Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Komentarz, Warszawa 2026.
Wilk B., Instytucja inicjatywy lokalnej jako forma koprodukcji usług publicznych, Warszawa 2023.
License
Copyright (c) 2026 Krzysztof Księski

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
